Τι σημαίνει σεξ σήμερα και τι έχει αλλάξει από περασμένες δεκαετίες; Πώς συναντιούνται και πώς γνωρίζονται σήμερα οι άνθρωποι για να κάνουν σεξ;
Το NRW-Forum στο Ντίσελντορφ, ένα διεθνές εκθεσιακό κέντρο που δίνει έμφαση στη φωτογραφία, την ποπ και την ψηφιακή κουλτούρα, εγκαινιάζει ένα ζωντανό εργοστάσιο ιδεών για να εξερευνήσει τον πολύπλοκο, μυστηριώδη σε πολλές εκφάνσεις του κόσμο του σεξ και προσκαλεί το κοινό να ανακαλύψει τη λαγνεία, το σώμα και την επιθυμία σε όλο τους το εύρος.
Το σεξ μπορεί να συνδέει, να απελευθερώνει, να πληγώνει αλλά και να ελέγχει τους ανθρώπους. Ρούχα και αξεσουάρ από λάτεξ, σχεδιασμός επίπλων, φωτογραφία και media art, κούκλες και παιχνίδια συγκροτούν έναν ολόκληρο κόσμο που περιστρέφεται γύρω από την έννοια και την εικόνα του σεξ. Με περίπου 400 αντικείμενα κατανεμημένα σε δέκα θεματικές αίθουσες, η έκθεση σκηνοθετεί έναν διάλογο γύρω από τη σεξουαλικότητα και την κοινωνία. Εξερευνά τις ερωτικές φαντασιώσεις, την queer οπτική και τις νέες πραγματικότητες, χωρίς ταμπού και στιγματισμούς.
Παράλληλα με την έκθεση, το NRW-Forum ανοίγει και τον δικό του λογαριασμό στο OnlyFans, προκειμένου να μοιραστεί αποκλειστικό υλικό και στιγμές από τα παρασκήνια της έκθεσης που αλλού θα είχαν λογοκριθεί. Το «Sex Now» παρουσιάζει καλλιτέχνες, σχεδιαστές και ακτιβιστές των οποίων το έργο συμβάλλει στη σεξουαλική χειραφέτηση και προσφέρει μεγαλύτερη ορατότητα στις σεξουαλικές μειονότητες. Στόχος της έκθεσης είναι να εκπαιδεύσει τους επισκέπτες γύρω από ένα θέμα που εξακολουθεί, παρά τη σεξουαλική επανάσταση και την εμπορευματοποίηση του σεξ, να χαρακτηρίζεται από ανισότητα και ντροπή.
«Σε παγκόσμιο επίπεδο, η σεξουαλική ελευθερία και η σεξουαλική εκπαίδευση σήμερα βρίσκονται υπό πίεση. Με δεδομένες όλες τις συγκρούσεις και τις εντάσεις, θα έπρεπε να επιστρέψουμε στο σύνθημα: “Κάντε έρωτα, όχι πόλεμο”».
Η έκθεση είναι ανοιχτή σε επισκέπτες ηλικίας 18 ετών και άνω, αφού περιλαμβάνει καλλιτεχνικά έργα απροκάλυπτου σεξουαλικού περιεχομένου. Από τους παραδοσιακούς ρόλους των φύλων έως τη σεξουαλική επανάσταση στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και τα σύγχρονα ζητήματα, ξεκινά με μια ιστορική επισκόπηση των μεταβαλλόμενων στάσεων απέναντι στη σεξουαλικότητα, που κορυφώνονται στο #SexPositivity.
Αντικείμενα όπως ο «Άτλας Σεξουαλικής Διαπαιδαγώγησης» του 1969 και η μοβ σαλοπέτα ως σύμβολο πολιτικής χειραφέτησης συνυπάρχουν με το «Fleshie Fountain», μια εγκατάσταση της καλλιτέχνιδας Peaches: σεξουαλικά παιχνίδια από σιλικόνη, αρχικά σχεδιασμένα για τον ανδρικό αυνανισμό, μετατρέπονται σε αυτόνομα όντα που αλληλοϊκανοποιούνται, ανατρέποντας έτσι τις πατριαρχικές δομές εξουσίας. Στο έργο «Whose Jizz Is This?», η Peaches στοχάζεται πάνω στις ιστορικές διαστάσεις του σεξ, της έννοιας του queerness που αγκαλιάζει άτομα των οποίων η σεξουαλικότητα, η ταυτότητα ή η έκφραση φύλου δεν ευθυγραμμίζονται με τα παραδοσιακά, ετεροκανονικά πρότυπα, και της πολιτικής.
«Με αυτή την έκθεση θέλουμε να ξεκινήσουμε μια ανοιχτή, χιουμοριστική και στραμμένη προς το μέλλον συζήτηση γύρω από το σεξ», δηλώνει ο Αλέν Μπιμπέρ, επιμελητής της έκθεσης και καλλιτεχνικός διευθυντής του NRW-Forum. «Σε παγκόσμιο επίπεδο, η σεξουαλική ελευθερία και η σεξουαλική εκπαίδευση σήμερα βρίσκονται υπό πίεση. Με δεδομένες όλες τις συγκρούσεις και τις εντάσεις, θα έπρεπε να επιστρέψουμε στο σύνθημα: “Κάντε έρωτα, όχι πόλεμο”».
Η εγκατάσταση της Αντιγόνης Τσαγκαροπούλου
Οι επισκέπτες της έκθεσης συναντούν διαδραστικούς σταθμούς με fun facts που μεταδίδουν γνώση πάνω σε θέματα σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης με παιγνιώδη τρόπο. Για παράδειγμα, μπορούν να δοκιμάσουν τις γνώσεις τους γύρω από μύθους και αλήθειες για το σεξ ή να χρησιμοποιήσουν το Sexoscope για να κάνουν και να σχολιάσουν τις δικές τους προβλέψεις για το μέλλον της σεξουαλικότητας.
Η μεγάλης κλίμακας εγκατάσταση «#Fluffy Library», μια queer βιβλιοθήκη της non-binary καλλιτέχνιδας Αντιγόνης Τσαγκαροπούλου, προσκαλεί το κοινό να ανακαλύψει νέες οπτικές για το φύλο, τη σεξουαλικότητα και το αίσθημα του ανήκειν. Στο κέντρο του έργου βρίσκεται ο Fluffy, ένα gender-fluid ον που καταβροχθίζει ιστορίες και τις μετατρέπει σε γνώση. Περιτριγυρισμένη από μαξιλάρια, τρανσφεμινιστική λογοτεχνία, graphic novels και άλλα λούτρινα πλάσματα, η εγκατάσταση λειτουργεί ως καταφύγιο για τους επισκέπτες.
Η Αντιγόνη Τσαγκαροπούλου σε όλη την πρακτική της συνθέτει υποθετικούς κόσμους που πάλλονται μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας, με επίκεντρο μια χορωδία από queer, femme και πέρα-από-ανθρώπινες φωνές που κατοικούν στο περιθώριο των τεχνοκαπιταλιστικών καθεστώτων. Το έργο της περιλαμβάνει πειραματικές ταινίες, περφόρμανς εκτεταμένης πραγματικότητας (XR), συμμετοχικές εγκαταστάσεις και γλυπτά που συγκροτούν εμβυθιστικούς και ριζοσπαστικά απαλούς κόμβους όπου συναντιούνται ατίθασα παρόντα και hopepunk μέλλοντα. Η συνεργασία –τόσο με ανθρώπους που συνδέονται μαζί της μέσω της τέχνης, της φιλίας και του έρωτα όσο και με μηχανές– αποτελεί θεμέλιο της πρακτικής της. Μέσα από μεθοδολογίες σχεσιακότητας και οικειότητας, τα έργα της προτείνουν οραματικές αναδιαμορφώσεις των κοινωνικών, πολιτικών, οικολογικών και οικονομικών συστημάτων.
Σεξουαλικότητα και κοινωνικά στερεότυπα
Καθ’ όλη τη διάρκεια της έκθεσης θα πραγματοποιούνται εκδηλώσεις, όπως μια μηνιαία queer φεμινιστική λέσχη ανάγνωσης. Επίσης, η σειρά συζητήσεων «In Bed With…» θα φιλοξενήσει καλεσμένους όπως ο συγγραφέας Μοχάμεντ Αμζαχίντ και η φεμινίστρια και pornographic director και σκηνοθέτρια Παουλίτα Παπέλ, ιδρύτρια του Lustery, ενός ερασιτεχνικού πορνογραφικού ιστότοπου, και του Hardwerk, μιας ανεξάρτητης εταιρείας παραγωγής πορνογραφικού υλικού με έδρα τη Γερμανία, οι οποίοι θα συζητήσουν διάφορα θέματα σχετικά με τη σεξουαλικότητα και τη σεξουαλική αγωγή.
Το κεφάλαιο «#DownThere» είναι αφιερωμένο στα κοινωνικά στερεότυπα γύρω από τα χαρακτηριστικά της έμφυλης ταυτότητας και τα πρωτογενή σεξουαλικά όργανα. Είτε ως σύμβολα δύναμης είτε ως σύμβολα γονιμότητας, τα γεννητικά όργανα είναι πολιτισμικά και πολιτικά φορτισμένα. Το πέος, για παράδειγμα, συμβολίζει τη δύναμη και τον έλεγχο. Η κλειτορίδα, αντίθετα, θεωρούνταν επί αιώνες ιατρικά ασήμαντη, επειδή δεν παίζει ρόλο στην αναπαραγωγή. Τα έργα που παρουσιάζονται σε αυτή την αίθουσα δείχνουν πόσο αποσπασματικές, μεροληπτικές και δυαδικές είναι συχνά οι αντιλήψεις για το σεξ και το φύλο. Η καλλιτεχνική κολεκτίβα σεξουαλικής αγωγής Glitterclit επιδιώκει να μεταδώσει γνώση για το ανθρώπινο σώμα με προσβάσιμο τρόπο· στην έκθεση παρουσιάζονται ανατομικά ακριβή μοντέλα γεννητικών οργάνων από πολύχρωμο ύφασμα και γκλίτερ. Τα μοντέλα αποτελούνται από επιμέρους κομμάτια που οι επισκέπτες μπορούν να συναρμολογήσουν ή να αποσυναρμολογήσουν.
Πέρα από αυτές τις απτικές εμπειρίες, τους επισκέπτες περιμένει και μια ακουστική χωρική εγκατάσταση. Στο «Killing me softly», το καλλιτεχνικό δίδυμο Αντρέας Ούλριχ και Τατιάνα Μπίκιτς διερευνά το φαινόμενο του ASMR (Αυτόνομη Αισθητήρια Ανταπόκριση Μεσημβρινών), που περιγράφει την αίσθηση ευχάριστου μυρμηγκιάσματος (tingling) η οποία ξεκινά συνήθως από το κεφάλι και επεκτείνεται στον αυχένα και στη σπονδυλική στήλη. Προκαλείται από συγκεκριμένα οπτικά ή ακουστικά ερεθίσματα (triggers) και προσφέρει βαθιά χαλάρωση, ηρεμία και ευεξία, βοηθώντας στην αντιμετώπιση του στρες, της αϋπνίας και του άγχους.
Στο κέντρο του έργου βρίσκεται ένα washitsu, ένας χώρος εμπνευσμένος από την Ιαπωνία, με έναν καναπέ τάντρα. Στην πολυκαναλική ηχητική σύνθεση, δάχτυλα γλιστρούν πάνω σε επιφάνειες, συσκευασίες θροΐζουν, αντικείμενα ξετυλίγονται. Τα κείμενα βασίζονται σε περιγραφές απτικών έργων τέχνης και συμπληρώνονται από σύγχρονες οδηγίες για σεξουαλικά παιχνίδια, γραμμένες καλλιγραφικά σε παραδοσιακούς κυλίνδρους. Η εγκατάσταση θολώνει τα όρια ανάμεσα στην καθημερινότητα και τον ερωτισμό, τον ήχο και το σώμα, τη φαντασία και την επιθυμία. Πρόκειται για ένα αισθησιακό πείραμα που συνδυάζει τέχνη και ήχο.
Από την κανονικοποίηση της βίας στο #MeToo
Το κεφάλαιο «#MeToo» συγκεντρώνει καλλιτέχνες που εξερευνούν εμπειρίες βίας, κατάχρησης εξουσίας και σεξουαλικής κακοποίησης. Η σεξουαλική βία, ιδιαίτερα εναντίον των γυναικών, δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό αλλά δομικό πρόβλημα· η παγκόσμια έκτασή του ήρθε στο φως το 2017 μέσω του κινήματος #MeToo στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η κανονικοποίηση της βίας κατά των γυναικών θίγεται επίσης από την Ινδή καλλιτέχνιδα και ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών Πουλόμι Μπάσου. Στο πολυμεσικό έργο της «Fireflies» επεξεργάζεται τις δικές της εμπειρίες πατριαρχικής κακοποίησης και βίας, καθώς και εκείνες της μητέρας της. Μέσα από μια σειρά σκηνοθετημένων πορτρέτων, εξετάζει την κακοποίηση και το τραύμα που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά, καθώς και το ερώτημα πώς μπορεί κανείς να βρει διέξοδο από αυτή την κατάσταση.
Οι πατριαρχικές δομές διαπερνούν και την εμπορική πορνογραφία, η οποία επηρεάζει τις αντιλήψεις μας για τη λαγνεία, το σώμα και τις σχέσεις – πολύ πέρα από την οθόνη. Εκτός από τα μη ρεαλιστικά πρότυπα για τα σώματα, οι στερεοτυπικές απεικονίσεις κυριαρχούσαν επί μακρόν στον mainstream κόσμο. Οι άνδρες παρουσιάζονται ως ανεξάντλητες δυνάμεις, ενώ οι γυναίκες ως παθητικά αντικείμενα με μοναδικό καθήκον την ικανοποίηση των ανδρικών επιθυμιών. Νέες τάσεις αμφισβητούν αυτές τις αναπαραστάσεις. Ως αντίβαρο στο κίνημα PorNo, η πρωτοβουλία #PorYes υποστηρίζει μια συναινετική, φεμινιστική και ισότιμη ως προς το φύλο πορνογραφία. Σε αυτή την ενότητα της έκθεσης προβάλλεται μια επιλογή ταινιών από παραγωγούς όπως η Παουλίτα Παπέλ και η Έρικα Λαστ.
Η συναίνεση, η εμπιστοσύνη και η ασφάλεια είναι ουσιώδεις όταν κάποιος εμπλέκεται σε σεξουαλικές πρακτικές που υπερβαίνουν τους κοινωνικούς κανόνες. Το κεφάλαιο «#Kinky» είναι αφιερωμένο στις μη συμβατικές προτιμήσεις που περιλαμβάνουν παιχνίδια εξουσίας και ρόλων, τεχνικές bondage και στοχευμένη αισθητηριακή διέγερση, και αναγνωρίζει το kink ως πολιτισμική πρακτική, η αισθητική της οποίας αποτελεί εδώ και καιρό μέρος του mainstream. Εκτός από ερωτικά γλυπτά και αξεσουάρ, η αίθουσα παρουσιάζει και ρούχα από την online πλατφόρμα TastySlips, όπως φορεμένες κάλτσες, αθλητικά ρούχα ή εσώρουχα με ίχνη σωματικών υγρών. Η πλατφόρμα απευθύνεται σε μια συγκεκριμένη φετιχιστική κοινότητα που διεγείρεται σεξουαλικά από φορεμένα ρούχα, τις απτικές τους ιδιότητες και τις οσμές τους.
Το καλό σεξ ξεκινά από το ίδιο μας το σώμα. Το να νιώθουμε καλά με τον εαυτό μας, να γνωρίζουμε τις επιθυμίες μας και να φροντίζουμε τον εαυτό μας αφορά το #SexualWellness. Τα σεξουαλικά παιχνίδια έχουν παίξει σημαντικό ρόλο, βοηθώντας τους ανθρώπους να ανακαλύψουν την οικειότητα ως μορφή αυτοφροντίδας, αυτοεξερεύνησης και χαλάρωσης. Οι δονητές (dildos) υπάρχουν από την αρχαιότητα. Χάρη στην τεχνολογική πρόοδο, οι πρώτοι ηλεκτρικοί δονητές κυκλοφόρησαν στην αγορά τη δεκαετία του 1880 – αν και αρχικά προορίζονταν για ιατρικό μασάζ και όχι για σεξουαλική χρήση.
Μόλις τη δεκαετία του 1970 ξεκίνησε μια ουσιαστική πολιτισμική μεταστροφή, με βιβλία όπως το «My secret garden» της Νάνσι Φράιντεϊ, τους καταλόγους της Μπεάτε Ούζε και τις ερωτικές εκθέσεις που έφεραν τη γυναικεία επιθυμία στον δημόσιο χώρο. Η βιομηχανία συνέχισε να εξελίσσεται – από προϊόντα φτιαγμένα από καουτσούκ έως βιώσιμα, υψηλής τεχνολογίας παιχνίδια ελεγχόμενα μέσω εφαρμογών και ερωτικά audiobooks. Σε αυτή την αίθουσα οι επισκέπτες μπορούν να χαλαρώσουν ακούγοντας αισθησιακές ηχητικές ιστορίες από το femtasy.
Σεξ και αγάπη σε εικονικούς κόσμους
Σεξ και αγάπη σε εικονικούς κόσμους: με το «#Eroticissima», ο 3D καλλιτέχνης Μίγιο βαν Στένις δημιούργησε τον πρώτο προσομοιωτή σεξ και αγάπης στον κόσμο του metaverse. Αναπτυγμένο κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid, το έργο διερευνά πώς μπορεί να εξελιχθεί η σεξουαλικότητα στην ψηφιακή μας εποχή. Gender-fluid avatars εξερευνούν νέες μορφές οικειότητας, επιθυμίας και ψηφιακής αισθησιακότητας σε εικονικούς χώρους. Οι κινήσεις, η αποπλάνηση και η αφή μπορούν να ελεγχθούν σε πραγματικό χρόνο, υπό την προϋπόθεση της αμοιβαίας συναίνεσης. Πριν από κάθε συνάντηση γίνεται μια συζήτηση για επιθυμίες και όρια. Το «#Eroticissima προσφέρει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να δοκιμάσουν την προσομοίωση σε έναν ασφαλή χώρο με διαδραστικό, όχι ηδονοβλεπτικό τρόπο.
Οι εικονικές σχέσεις, οι εφαρμογές γνωριμιών και οι σεξουαλικές κούκλες με τεχνητή νοημοσύνη μάς έχουν ήδη δώσει μια γεύση από το μέλλον των σεξουαλικών συνευρέσεων ως υποκατάστατα της πραγματικής διαπροσωπικής οικειότητας. Το «#Futuresex» συγκεντρώνει διάφορους καλλιτέχνες που εξερευνούν την οικειότητα στην εποχή των ψηφιακών τεχνολογιών. Στο βιντεο-έργο «Pteridophilia», ο Ζενγκ Μπο, καλλιτέχνης από το Χονγκ Κονγκ, παρουσιάζει μια ριζοσπαστική εναλλακτική εικόνα στον ψηφιακό κόσμο: απεικονίζοντας νεαρούς άνδρες σε αισθησιακές επαφές με φτέρες σε ένα δάσος, διερευνά τη σύνδεση μεταξύ ανθρώπου και φύσης. Φοιτητές του Πανεπιστημίου Εφαρμοσμένων Επιστημών του Ντίσελντορφ δημιούργησαν επίσης εικονογραφήσεις με ερωτικούς οραματισμούς για το μέλλον.
Παράλληλα με την έναρξη της έκθεσης, το NRW-Forum εγκαινιάζει έναν λογαριασμό στο OnlyFans. Σε αντίθεση με άλλα κοινωνικά δίκτυα, όπως το Instagram, το TikTok ή το Facebook, η πλατφόρμα αυτή είναι γνωστή για την προβολή αλογόκριτου πορνογραφικού περιεχομένου. Στο @sexnow_nrwforum οι επισκέπτες θα μπορούν να δουν μια επιλογή από τα έργα της έκθεσης. Το μουσείο τονίζει ότι λόγω της ιδιαίτερα ευαίσθητης φύσης των θεμάτων αναπτύχθηκε ένα ειδικό πλαίσιο ευαισθητοποίησης και το προσωπικό επιτήρησης και οι εργαζόμενοι έχουν εκπαιδευτεί αναλόγως.
