Οι ισχυρισμοί περί «βιώσιμων» και «ανακυκλωμένων» πλαστικών συσκευασιών που κατακλύζουν τα ράφια των ευρωπαϊκών σούπερ μάρκετ αποδεικνύονται συχνά παραπλανητικοί, προειδοποιούν ειδικοί.
Αν και πολλά brands διαφημίζουν τις συσκευασίες τους ως φιλικές προς το περιβάλλον, στην πράξη μόνο ένα μικρό ποσοστό του υλικού προέρχεται πράγματι από ανακυκλωμένα απόβλητα, ενώ το μεγαλύτερο μέρος εξακολουθεί να βασίζεται στο πετρέλαιο.
Μεγάλες εταιρείες τροφίμων και καταναλωτικών προϊόντων χρησιμοποιούν πλαστικά που παράγονται από τη χημική βιομηχανία της Saudi Aramco, της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της Σαουδικής Αραβίας, ενός από τους μεγαλύτερους εταιρικούς ρυπαντές παγκοσμίως.
Η Aramco, η οποία έχει ταχθεί ενάντια στους περιορισμούς παραγωγής στο πλαίσιο της διεθνούς συνθήκης του ΟΗΕ για το πλαστικό, έχει αναδειχθεί σε βασικό παίκτη στην «πράσινη» αφήγηση της βιομηχανίας.
Μέσω της θυγατρικής της Sabic, αλλά και σε συνεργασία με άλλες μεγάλες πετροχημικές εταιρείες, η βιομηχανία έχει υιοθετήσει πρακτικές που παρουσιάζουν το πλαστικό ως «κυκλικό» και φιλικό προς το κλίμα, παρότι παραμένει σχεδόν εξ ολοκλήρου ορυκτής προέλευσης.
Ειδικοί κάνουν λόγο για ένα καλά οργανωμένο παράδειγμα greenwashing, το οποίο όχι μόνο δεν μειώνει τις εκπομπές, αλλά εντείνει τόσο την κλιματική κρίση όσο και το πρόβλημα της πλαστικής ρύπανσης.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή την πρακτική παίζει η λεγόμενη «χημική ανακύκλωση», και ειδικότερα η πυρόλυση. Πρόκειται για μια εξαιρετικά ενεργοβόρα διαδικασία, κατά την οποία τα πλαστικά απόβλητα μετατρέπονται σε πυρολυτικό λάδι. Ωστόσο, το υλικό αυτό μπορεί να αποτελέσει μόλις ένα πολύ μικρό ποσοστό της συνολικής πρώτης ύλης και πρέπει να αναμειχθεί με μεγάλες ποσότητες παρθένου, ορυκτού υλικού για να χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή νέου πλαστικού. Παρά ταύτα, μέσω λογιστικών μεθόδων όπως το λεγόμενο «mass balance», οι εταιρείες μπορούν να αποδίδουν το ανακυκλωμένο περιεχόμενο σε συγκεκριμένες παρτίδες προϊόντων και να τις πιστοποιούν ως «100% ανακυκλωμένες», ακόμη κι αν στην πραγματικότητα δεν περιέχουν καθόλου ανακυκλωμένο υλικό.
Όπως επισημαίνουν περιβαλλοντικές οργανώσεις, αυτή η πρακτική είναι παραπλανητική για τους καταναλωτές, οι οποίοι θεωρούν ότι το ανακυκλωμένο περιεχόμενο βρίσκεται πράγματι στο τελικό προϊόν.
Ένα ακόμη αμφιλεγόμενο εργαλείο είναι ο υπολογισμός των «αποφευγμένων εκπομπών», δηλαδή των εκπομπών που θεωρητικά δεν πραγματοποιήθηκαν επειδή το πλαστικό δεν οδηγήθηκε σε καύση.
Σύμφωνα με ειδικούς, αυτού του είδους οι υπολογισμοί αλλοιώνουν την πραγματική περιβαλλοντική εικόνα, καθώς η ίδια η διαδικασία της χημικής ανακύκλωσης μπορεί να εκπέμπει περισσότερους ρύπους από την παραγωγή νέου πλαστικού από ορυκτά καύσιμα.
Παρά τις δεσμεύσεις των εταορειών, ειδικοί προειδοποιούν ότι οι επερχόμενες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις ενδέχεται να νομιμοποιήσουν αυτές τις πρακτικές, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να εμφανίζονται «πράσινες» χωρίς ουσιαστική μείωση της χρήσης πλαστικού ή των εκπομπών.
Με πληροφορίες από Guardian
