Όλο το εικαστικό σύμπαν του Ντέιβιντ Λιντς σε μια μνημειώδη έκθεση

Όλο το εικαστικό σύμπαν του Ντέιβιντ Λιντς σε μια μνημειώδη έκθεση Facebook Twitter
David Lynch, Άτιτλο (Βερολίνο 5364: 21), 1999. Φωτ.: © The David Lynch Estate, με την ευγενική παραχώρηση της Pace Gallery
0

Ο Ντέιβιντ Λιντς επινόησε μερικές από τις πιο αλησμόνητες εικόνες στην ιστορία του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, οπότε μοιάζει απολύτως λογικό το ότι ο αείμνηστος σκηνοθέτης ξεκίνησε ως ζωγράφος και δεν σταμάτησε ποτέ να έχει μια παράλληλη καριέρα ως εικαστικός. Στα 14 του είχε το δικό του καλλιτεχνικό στούντιο. Στα 18 πήγε να σπουδάσει ζωγραφική στη Σχολή του Μουσείου Καλών Τεχνών της Βοστώνης, αλλά βρήκε τους φοιτητές της υπερβολικά κομφορμιστές και τελικά την εγκατέλειψε.

Τα πράγματα πήγαν καλύτερα στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Πενσιλβανία, όπου ο Λιντς ερωτεύτηκε το βιομηχανικό τοπίο της Φιλαδέλφειας. Η σχολή καλών τεχνών ήταν το μέρος όπου έκανε το πέρασμά του στον κινηματογράφο, όταν μια νύχτα, ενώ βρισκόταν μπροστά από το καβαλέτο, ακούγοντας τον άνεμο να φυσά, είδε τα φύλλα στον πίνακά του να κινούνται και σκέφτηκε: «Ω, ένας κινούμενος πίνακας». Η πρώτη του ταινία, ένα animation ενός λεπτού με κεφάλια που ξερνάνε και μια σειρήνα ως σάουντρακ, προέκυψε από αυτό, από την «επιθυμία να κάνει μια εικόνα να κινείται», αν και στο μυαλό του οι δύο τέχνες δεν ήταν διαφορετικές αλλά κομμάτια του ίδιου συνόλου, που προέρχονταν από το ίδιο μέρος: έναν «ωκεανό καθαρής, ζωντανής συνείδησης», όπως θα το περιέγραφε χρόνια αργότερα.

Ο Ντέιβιντ δεν αφιέρωνε ποτέ χρόνο στον εαυτό του. Δούλευε πάντα, είτε ζωγραφίζοντας είτε κατασκευάζοντας κάτι. Π.χ., αν σου χάλαγε το παπούτσι, επέμενε να του το φέρεις για να το επιδιορθώσει. Ήταν ένας υπέροχος άνθρωπος.

«Γι' αυτόν, η φωτογραφία, ο κινηματογράφος, η γλυπτική, κάθε είδους μέσο που μπορεί να φανταστεί κανείς σχετιζόταν με αυτήν τη φαντασιακή πρακτική που ξεκίνησε με τη ζωγραφική», λέει η Τζινεβίβ Ντέι της Pace Gallery, η οποία εκπροσώπησε τον Λιντς από το 2022 μέχρι τον θάνατό του πέρσι στα 79 του χρόνια, και πρόκειται να εγκαινιάσει μια έκθεση με διάφορα έργα του στο Βερολίνο (29 Ιανουαρίου-29 Μαρτίου), προτού ανοίξει μια μεγαλύτερη αναδρομική στο Λος Άντζελες το προσεχές φθινόπωρο (13 Σεπτεμβρίου-7 Νοεμβρίου). Η Pace και ο Λιντς είχαν αρχίσει ήδη να εργάζονται για την έκθεση στο Βερολίνο, η οποία θα σηματοδοτήσει τώρα τα ογδόντα χρόνια από τη γέννηση του μυθικού δημιουργού. Μια σειρά φωτογραφιών ερειπωμένων παλιών εργοστασίων που τράβηξε στο Βερολίνο θα κάνει το ντεμπούτο της στην έκθεση, στην οποία εκτίθενται επίσης τρία λειτουργικά φωτιστικά δαπέδου (ή «γλυπτά με φωτεινά συστατικά», όπως περιγράφονται μερικές φορές) που ο Λιντς κατασκεύαζε από ξύλο, ατσάλι, ρητίνη, πλεξιγκλάς και γύψο.

Όλο το εικαστικό σύμπαν του Ντέιβιντ Λιντς σε μια μνημειώδη έκθεση Facebook Twitter
Ντέιβιντ Λιντς, «Tree at night», 2019. Φωτ.: © The David Lynch Estate, με την ευγενική παραχώρηση της Pace Gallery

Ο Λιντς συχνά χρέωνε στη μητέρα του την ευχέρεια και την εμβέλεια της οπτικής του φαντασίας. Ο πατέρας ενός φίλου του από το λύκειο, ο οποίος ήταν καλλιτέχνης, ήταν ένας άλλος πρώιμος μέντοράς του. Η ηθοποιός Ιζαμπέλα Ροσελίνι, η οποία εμφανίστηκε τόσο στο «Μπλε Βελούδο» όσο και στην «Ατίθαση Καρδιά» (είχαν σχέση με τον σκηνοθέτη από το 1987 έως το 1991), τον βοήθησε να εισέλθει στον κόσμο της αγοράς της τέχνης, συστήνοντάς τον στον διακεκριμένο έμπορο τέχνης της Νέας Υόρκης Leo Castelli. Μια έκθεση στην γκαλερί του Castelli το 1989 κατοχύρωσε ουσιαστικά την εικαστική αξιοπιστία του Λιντς και από τότε τα έργα του έχουν εκτεθεί σε όλο τον κόσμο. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει μια αναδρομική για τα 40 χρόνια της καριέρας του στο Fondation Cartier στο Παρίσι το 2007, αν και η μεγαλύτερη, κατά κάποιον τρόπο, ήταν στο Μουσείο Bonnefanten του Μάαστριχτ το 2018, με τον εντυπωσιακό αριθμό των 500 έργων.

Όλο το εικαστικό σύμπαν του Ντέιβιντ Λιντς σε μια μνημειώδη έκθεση Facebook Twitter
Ντέιβιντ Λιντς, Άτιτλο (Βερολίνο 5354: 29), 1999. Φωτ.: © The David Lynch Estate, με την ευγενική παραχώρηση της Pace Gallery
Όλο το εικαστικό σύμπαν του Ντέιβιντ Λιντς σε μια μνημειώδη έκθεση Facebook Twitter
Φωτ.: © The David Lynch Estate, με την ευγενική παραχώρηση της Pace Gallery

«Ένα από τα χαρακτηριστικά του γνωρίσματα», λέει η Σαμπρίνα Σάδερλαντ, η επί δεκαετίες παραγωγός του Λιντς, «ήταν ότι εκεί που καθόταν έδειχνε να χαζεύει και να ονειροπολεί. Αυτό όμως ήταν για εκείνον μια εργασία σημαντική. Το μυαλό του περιπλανιόταν, αλλά η σκέψη του ήταν έντονη, συγκεντρωμένη. Σκεφτόταν το επόμενο βήμα. Ο Ντέιβιντ δεν αφιέρωνε ποτέ χρόνο στον εαυτό του. Δούλευε πάντα, είτε ζωγράφιζε είτε κατασκεύαζε κάτι. Π.χ., αν σου χάλαγε το παπούτσι, επέμενε να του το φέρεις για να το επιδιορθώσει. Ήταν ένας υπέροχος άνθρωπος. Όταν σου μιλούσε, ένιωθες σαν να ήσουν ο μόνος άνθρωπος στο δωμάτιο. Παρόλο που εκείνος οδηγούσε τη βάρκα, εσύ ήσουν εκεί και τον βοηθούσες με τα κουπιά».

Όλο το εικαστικό σύμπαν του Ντέιβιντ Λιντς σε μια μνημειώδη έκθεση Facebook Twitter
Ντέιβιντ Λιντς, «It was Linda who...», 2021. Φωτ.: © The David Lynch Estate, με την ευγενική παραχώρηση της Pace Gallery
Όλο το εικαστικό σύμπαν του Ντέιβιντ Λιντς σε μια μνημειώδη έκθεση Facebook Twitter
Ντέιβιντ Λιντς, «Billy (and his friends) did find Sally in the tree», 2018. Φωτ.: © The David Lynch Estate, με την ευγενική παραχώρηση της Pace Gallery
Όλο το εικαστικό σύμπαν του Ντέιβιντ Λιντς σε μια μνημειώδη έκθεση Facebook Twitter
Ντέιβιντ Λιντς, «Matchstick Lamp C», 2019. Φωτ.: © The David Lynch Estate, με την ευγενική παραχώρηση της Pace Gallery
Όλο το εικαστικό σύμπαν του Ντέιβιντ Λιντς σε μια μνημειώδη έκθεση Facebook Twitter
Ντέιβιντ Λιντς, «Red Zig-Zag», 2022. Φωτ.: © The David Lynch Estate, με την ευγενική παραχώρηση της Pace Gallery
Όλο το εικαστικό σύμπαν του Ντέιβιντ Λιντς σε μια μνημειώδη έκθεση Facebook Twitter
Ντέιβιντ Λιντς, «Oh οh οh, I got good news for you», 2009-2010. Φωτ.: © The David Lynch Estate, με την ευγενική παραχώρηση της Pace Gallery

Με στοιχεία από τους «Financial Times»

Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το υπερβατικό σινεμά του Ντέιβιντ Λιντς διέρρηξε δια παντός την πραγματικότητα

Απώλειες / Το υπερβατικό σινεμά του Ντέιβιντ Λιντς διέρρηξε διά παντός την πραγματικότητα

Το όνομα του Ντέιβιντ Λιντς (1946-2025) έγινε επιθετικός προσδιορισμός και οι ταινίες του μας προσκάλεσαν να βλέπουμε και να αισθανόμαστε αλλιώς τον κόσμο: με τα μάτια μιας απόκοσμης ψευδαίσθησης και την ψυχή της υπέροχης εμμονής.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Inland Empire, Κάψε το μετάξι

Pulp Fiction / Inland Empire: Μυστηριώδες και σκοτεινό, όσο αξίζει σε έναν Λιντς

Μία ακόμη παραβολή για τον απόηχο του Χόλιγουντ -πιο υποκειμενική και σουρεαλιστική από εκείνη του Mulholland Drive-, το γλυκόπικρο κλείσιμο του ματιού ενός δημιουργού που τα έκανε όλα μόνος του.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΜΑΡΤΙΟΥ 2026

Εικαστικά / Τρεις μήνες γεμάτοι με δυνατές εκθέσεις εικαστικών

Από τον Αλέξη Ακριθάκη και τον Τζεφ Κουνς μέχρι τις φωτογραφικές σειρές του Γιώργου Λάνθιμου και τον Tom Wesselman, η εικαστική κίνηση του νέου χρόνου παίρνει τη σκυτάλη, διατηρώντας το υψηλό επίπεδο.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
ΕΠΕΞ Kalos&Klio: «Όπως φροντίζεις τον κήπο, φροντίζεις και τη δημοκρατία, για να μπορεί να υπάρχει»

Εικαστικά / Kalos&Klio: «Όπως φροντίζεις τον κήπο, φροντίζεις και τη δημοκρατία»

Η νέα έκθεση του καλλιτεχνικού διδύμου από τη Θεσσαλονίκη παρουσιάζει για μια ακόμα φορά πολύχρωμα χαλιά που κρύβουν αρχέγονα σύμβολα και μοτίβα, με ευθεία αναφορά στα όσα συμβαίνουν στη σκληρή εποχή μας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
14 εκθέσεις για τον Ιανουάριο 2026

Εικαστικά / Τέχνη με δύναμη στις γκαλερί της πόλης τώρα

Από τον Roe Ethridge και τους Kalos&Klio μέχρι τον Μάκη Θεοφυλακτόπουλο και τον Τάσο Μαντζαβίνο, οι αίθουσες τέχνης θα μας κρατήσουν σε εγρήγορση τον πρώτο μήνα του χρόνου με εκθέσεις αναγνωρισμένων και νεότερων καλλιτεχνών.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Χρήστος Ιωακειμίδης: Ο «κατασκευαστής εκθέσεων» και η γέννηση της επιμέλειας στην Ελλάδα

Εικαστικά / Χρήστος Ιωακειμίδης: Ο «κατασκευαστής εκθέσεων» και η γέννηση της επιμέλειας στην Ελλάδα

Με αφορμή την επετειακή έκθεση του ΕΜΣΤ για τον «Ελληνικό Μήνα στο Λονδίνο», ο Χριστόφορος Μαρίνος ανασύρει μια αδημοσίευτη συνομιλία του 2010 και αναρωτιέται τι έχει πραγματικά αλλάξει στο σώμα της ελληνικής τέχνης μισό αιώνα μετά.
ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΜΑΡΙΝΟΣ
Δέκα σημαντικές εκθέσεις που αξίζουν το ταξίδι

Εικαστικά / 10 εκθέσεις που αξίζουν το ταξίδι

Τα μεγάλα μουσεία και οι διεθνείς διοργανώσεις προετοιμάζονται για τη νέα χρονιά και υπόσχονται να μας αποκαλύψουν κάτι νέο για παλιούς και σύγχρονους καλλιτέχνες, από τον Μουνκ μέχρι τη Φρίντα Κάλο, και από τον Ραφαήλ μέχρι μια έκθεση για τα ’90s.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Όλες οι σημαντικές εκθέσεις του 2026

Εικαστικά / Όλες οι σημαντικές εκθέσεις που έρχονται το 2026

Η επαναλειτουργία του Παλαιού Μουσείου Ακρόπολης, η «Αφροδίτη» του Τζεφ Κουνς, η μνημειακή τοιχογραφία της Μπάρμπαρα Κρούγκερ, η πρώτη φωτογραφική έκθεση του Γιώργου Λάνθιμου και η αναδρομική του Αλέξη Ακριθάκη σκιαγραφούν το πολιτιστικό τοπίο του 2026.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Οι 10 πιο σημαντικές «μεγάλες» αθηναϊκές εικαστικές εκθέσεις του 2025 με χρονολογική σειρά

Εικαστικά / Οι 10 καλύτερες εκθέσεις του 2025

Από τα «Plásmata 3» και τη Μαρλέν Ντιμάς έως τη Λίλα Ντε Νόμπιλι, το 2025 ανέδειξε μια από τις πιο πυκνές και ουσιαστικές εικαστικές χρονιές της Αθήνας. Με χρονολογική σειρά, επιστρέφουμε στις μεγάλες εκθέσεις που ξεχώρισαν, συζητήθηκαν και άφησαν το στίγμα τους.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Πάολα Λάκαχ: «Η ζωή είναι ένα κύμα που το καβαλάς και σε πάει»

Εικαστικά / Πάολα Λάκαχ: «Η ζωή είναι ένα κύμα που το καβαλάς και σε πάει»

Αρχιτέκτων και γλύπτρια. Με συριακές ρίζες και παιδικά χρόνια στην Αίγυπτο, πιστεύει ότι «η πορεία μας πρέπει να είναι προς το φωτεινό κομμάτι της ζωής». Από τις πρώτες καλλιτέχνιδες που πειραματίστηκαν με ανακυκλώσιμα υλικά ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, αναζητά το παιχνίδι, την έρευνα και την πολλαπλή χρήση ενός αντικειμένου, μεταφέροντας την ίδια φόρμα από το ελάχιστο στο μεγαλειώδες. Η Πάολα Λάκαχ αφηγείται τη ζωή της στη LifO.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
12 διαμάντια από την έκθεση «Από τον Μονέ στον Πικάσο» και η ιστορία τους

Εικαστικά / 12 διαμάντια στην έκθεση «Από τον Μονέ στον Γουόρχολ» και η ιστορία τους

Από τα 84 έργα που φιλοξενεί η έκθεση, επιλέξαμε αυτά στα οποία αξίζει να σταθούμε, καθώς περιηγούμαστε στην ιστορία, στον πλούτο και στην περιπλοκότητα των κινημάτων της τέχνης τα τελευταία 130 χρόνια.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Εκθέσεις Δεκέμβριος 2025

Εικαστικά / Ο Δεκέμβρης έχει εκθέσεις που δεν χάνονται

Η έκθεση «Από τον Monet στον Warhol», που άνοιξε πριν από λίγες μέρες, δικαίως μονοπωλεί το ενδιαφέρον μας, όπως και το αφιέρωμα στο έργο της Λίλα ντε Νόμπιλι. Η λίστα μας όμως δεν εξαντλείται σε αυτές τις δύο!
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Δυο τιτάνες της ζωγραφικής, δυο μεγάλοι αντίπαλοι στην Tate Britain

Εικαστικά / Τέρνερ και Κόνσταμπλ: Δύο μεγάλοι ανταγωνιστές συναντιούνται ξανά

Για να τιμήσει τα 250 χρόνια από τη γέννησή τους η Tate Britain εξερευνά με μια έκθεση-ορόσημο τις αλληλένδετες ζωές τους και αυτό που τους ένωνε πάνω απ' όλα, την ανεξάντλητη πηγή ομορφιάς και έμπνευσης που είναι η φύση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Η Chryssa συνέδεσε την αρχαία μορφή και απλότητα με τη σύγχρονη τεχνολογία»

Εικαστικά / «Η Chryssa συνέδεσε την αρχαία μορφή και απλότητα με τη σύγχρονη τεχνολογία»

Με αφορμή τη δωρεά του αρχείου της στο ΕΜΣΤ, μέσα από πλήθος τεκμηρίων και σημειώσεων, ξαναδιαβάζουμε το έργο μιας σπουδαίας καλλιτέχνιδας της πρωτοπορίας και αναζητάμε εκ νέου την προσωπικότητά της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ