Η «ΒΑΒΕΛ» ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ πρώτη φορά τον Φεβρουάριο του 1981. Κάτω ή πάνω από το όνομα του περιοδικού υπήρχε κάτι σαν υπότιτλος: «Περιοδικό κόμικς (και όχι μόνο)». Έκλεισε το 2008.
Βρήκα τα τεύχη τακτοποιώντας στοίβες παλιών περιοδικών. Μια φίλη είχε γράψει κάποτε ότι φοβάται πως θα στρίψει σε κάποια γωνία και τα περιοδικά θα την πλακώσουν· κάθε φορά που πάω να καθαρίσω τα είκοσι δάχτυλα σκόνης που έχουν μαζέψει παλιά περιοδικά στην ήδη κουτσή από το βάρος βιβλιοθήκη, τη θυμάμαι. Έχω κρατήσει στοίβες περιοδικών από την εφηβεία μου και μετά: τα 147 τεύχη του περιοδικού «Κάντυ-Κάντυ», το «Ποπ και Ροκ», το «01», το «Face» και την αγγλική «Vogue». Εκεί υπάρχει και η «Βαβέλ». Κάποια πολύ παλιά τεύχη είναι αγορασμένα δεύτερο χέρι σίγουρα, αλλά δεν ξέρω καν από ποιον.
Η απεικόνιση του σεξ στη «Βαβέλ» είναι συχνά προ-ιντερνετική, αποκλειστικά μέσα από το ανδρικό μάτι, με όλα τα κλισέ περί σεξ, φύλου και σεξουαλικότητας της εποχής, αλλά και απίστευτα τολμηρή, χωρίς κανένα ταμπού.
Έχει κόμικς-έργα τέχνης, σατιρικά, φουτουριστικά, σκληρά, ενίοτε εσχατολογικά, συχνά και όλα αυτά μαζί, αλλά κυρίως έχει σεξ. Η απεικόνιση του σεξ στη «Βαβέλ» είναι συχνά προ-ιντερνετική, αποκλειστικά μέσα από το ανδρικό μάτι, με όλα τα κλισέ περί σεξ, φύλου και σεξουαλικότητας της εποχής, αλλά και απίστευτα τολμηρή, χωρίς κανένα ταμπού – ακόμα θυμάμαι ένα κόμικ για την κτηνοβασία, που είναι πιθανώς από τα πιο χάρντκορ πράγματα που έχω διαβάσει ποτέ.
Ξεφυλλίζοντας τεύχη της «Βαβέλ» τώρα, μου φαίνεται σαν ψέμα πως υπήρχε κάποτε στην Ελλάδα ένα τέτοιο περιοδικό γεμάτο αντιφάσεις, αλλά με θαυμαστή ισορροπία. Είχε, ας πούμε, ένα κόμικ του Δημήτρη Παπαϊωάννου με σκηνές ομοφυλοφιλικού έρωτα και ένα μεγάλο κείμενο για τον θάνατο του Μάνου Χατζιδάκι μαζί με στριπάκια του Αλτάν («Αισθάνομαι μόνος στον κόσμο μπαμπά» - «Μα αφού υπάρχουν εκατομμύρια μαλακισμένα σαν και σένα» / «Ελπίζω να μην έρθει πάλι ο φασισμός, γιατί, όταν πέσει, θα ξαναρχίσουν να γυρίζουν εκείνες τις κουλτουριάρικες ταινίες που σιχαίνομαι»), μαζί με ένα άρθρο με τίτλο «Gay bunny gay», όπου ο αρθρογράφος αναρωτιέται «Το στύβει ο Μπαγκς Μπάνι το λεμόνι;».
Μπροστά υπήρχε το Αεροπλανάκι, σελίδες με κειμενάκια που μιλούσαν για την επικαιρότητα και την ποπ κουλτούρα, συνδύαζαν π.χ. ένα σατιρικό κείμενο με τίτλο «Την έχω κάνει ψώνιο με το Μιλένιουμ» (πόσα χρόνια έχω ν’ ακούσω αυτήν τη φράση) με παράπονα γιατί μια τοπική πιτσαρία είχε χρησιμοποιήσει σκίτσα του Αρκά για να διαφημιστεί, αλλάζοντας από μόνη της τα λόγια ενός κωμικού στριπ. Δεν έλειπαν οι συνεντεύξεις, μαζί με σοβαρή αρθρογραφία για την αποποινικοποίηση π.χ. των ναρκωτικών. Το τεύχος του Δεκεμβρίου του 1993 περιλαμβάνει ευχές για το πρώτο τεύχος του «01».
Στα παλαιότερα τεύχη οι διαφημιζόμενοι είναι μικροί εκδοτικοί οίκοι και ραδιοφωνικοί σταθμοί ή τσιγάρα. Στο τελευταίο τεύχος του ’99 υπάρχει μια διαφήμιση του MAD και μιας εταιρείας ενέργειας. Θα ήταν δύσκολο σήμερα μια οποιαδήποτε μεγάλη εταιρεία να βάλει διαφήμιση σε ένα τέτοιο μέσο. Ίσως, βέβαια, να μην υπάρχει σύγκριση, καθώς ήταν μια άλλη εποχή για τα έντυπα, που τα συντηρούσαν κυρίως οι αναγνώστες τους και όχι οι διαφημιζόμενοι πελάτες.
Κυρίως, όμως, ήταν ένα περιοδικό γεμάτο φαντασία. Σε ένα από τα πρώτα τεύχη, ως μέρος μια συνέντευξης με έναν σχεδιαστή χάρτινων κοσμημάτων, υπάρχει σελίδα με πατρόν – ο αναγνώστης πρέπει να κόψει τα περιγράμματα και να φτιάξει τα δικά του χάρτινα κοσμήματα. Σε ένα άλλο τεύχος η «Βαβέλ» μοιάζει γκόνζο – πολλά χρόνια προτού αρχίσουν όλοι να ξεγυμνώνονται στα περιοδικά. Στην τελευταία σελίδα ένας άντρας ποζάρει με φόντο τη θάλασσα και δυο γυναικεία στήθη. Από κάτω η λεζάντα γράφει: «Ο φίλος και συνεργάτης μας Χ ποζάρει στις διακοπές του με φόντο το χαρακτηριστικό τοπίο της Τήνου».
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
