ΣΤΟ ΒΑΓΟΝΙ ΤΟΥ μετρό ένας Έλληνας επιβάτης μιλάει δυνατά, απευθύνεται στους άγνωστούς του συνεπιβάτες, φωνάζει με οργή για τους ξένους που «έχουν κατακλύσει τη χώρα» και για τους «πολιτικούς που δεν γυρίζουν τις χιλιάδες ξένους στον αγύριστο», ενώ κάθε λογύδριό του συνοδεύεται από τη φράση «Παπαδόπουλος που μας χρειάζεται». Κανένας δεν μιλάει, μερικοί, λίγοι είναι η αλήθεια, επιδοκιμάζουν με κινήσεις του κεφαλιού, ένας επιβάτης με σκούρα επιδερμίδα που αντιλαμβάνεται ότι οι φωνές μπορεί να τον αφορούν μετακινείται γρήγορα σε άλλο βαγόνι.
Ανήμερα της επετείου του Πολυτεχνείου, αλλά και τις ημέρες που ακολουθούν, πολλαπλασιάζονται εκείνοι που στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υιοθετούν την ανυπόστατη και «ψεκασμένη» θεωρία ότι «το Πολυτεχνείο δεν υπήρξε ποτέ αλλά είναι ένα κατασκεύασμα», ενώ αρκετοί επιχειρηματολογούν γράφοντας ότι τις ημέρες του Πολυτεχνείου δεν υπήρξαν καν νεκροί, είναι ένας μύθος ακόμα. Στα ίδια μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα οποία αποτελούν (παγκοσμίως) το βασικό όχημα διακίνησης fake news, ακροδεξιών θεωριών και θεωριών συνωμοσίας, όπου κάνει έντονη την παρουσία του ο λαϊκίστικος και ρατσιστικός –προς κάθε κατεύθυνση– λόγος, μεταφέρονται με μεγάλη ταχύτητα και υιοθετούνται από ολοένα περισσότερους ανάλογες απόψεις, με κατακλείδα συνήθως την ισοπεδωτική θεωρία ότι «όλοι οι πολιτικοί είναι ίδιοι».
O ακροδεξιός λόγος εδώ και χρόνια έχει κανονικοποιηθεί και στη χώρα μας, αρκεί να θυμηθούμε αυτό το οποίο συνήθως δεν θίγουμε στον δημόσιο διάλογο, τα ποσοστά που συγκέντρωσαν αθροιστικά τα ακροδεξιά κόμματα στις τελευταίες ευρωεκλογές, τα οποία έφτασαν το 17%.
Μοιάζει σαν να έχει απελευθερωθεί ένας κόσμος που αριθμητικά δεν είναι αμελητέος και εκφράζει δημόσια ακροδεξιές απόψεις και θεωρίες. Τα περιστατικά δεν είναι τυχαία, ανάμεσά μας ζουν άνθρωποι που νοσταλγούν δικτάτορες και μαύρες ημέρες του παρελθόντος και θεωρούν ως πηγή του κακού, για την ακρίβεια όλων των κακών, τους μετανάστες και γενικά τους διαφορετικούς από τον μέσο όρο. Και είναι πολλοί αυτοί. Βοηθάει φυσικά και το πολιτικό κλίμα∙ ο ακροδεξιός λόγος εδώ και χρόνια έχει κανονικοποιηθεί και στη χώρα μας, αρκεί να θυμηθούμε αυτό το οποίο συνήθως δεν θίγουμε στον δημόσιο διάλογο, τα ποσοστά που συγκέντρωσαν αθροιστικά τα ακροδεξιά κόμματα στις τελευταίες ευρωεκλογές, τα οποία έφτασαν το 17%.
Το διεθνές κλίμα, στο οποίο συνέβαλε θεαματικά η επανεκλογή του Τραμπ, προσφέρεται για να αποκτήσει η ακροδεξιά χαρακτηριστικά μιας κλασικής συστημικής έκφρασης και στη χώρα μας, όπως συμβαίνει και στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης.
Μια μεγάλη έρευνα επικεντρωμένη σε αυτό ακριβώς το θέμα αποτυπώνει αυτή την αρνητική πραγματικότητα. Προέρχεται από το Σημείο για τη Μελέτη και την Αντιμετώπιση της Ακροδεξιάς σε συνεργασία με την εταιρεία about people και προσπαθεί να καταγράψει την απήχηση βαθιά συντηρητικών ιδεών στον πληθυσμό, ενώ συγκρίνει τα αποτελέσματά της με αυτά ανάλογης έρευνας που έγινε πριν από δυόμισι χρόνια. Τα ευρήματα «φωνάζουν» και επιβεβαιώνουν ότι ο ακροδεξιός λόγος έχει αποκτήσει ισχυρά ερείσματα στην κοινωνία.
Από μερικά δείγματα της έρευνας δανειζόμαστε εκείνο το 17,5% των ερωτηθέντων που δείχνει προτίμηση «σε ορισμένες περιπτώσεις» στη δικτατορία αντί της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Το αντίστοιχο ποσοστό της έρευνας του 2022 ήταν 15,6%. Δανειζόμαστε ακόμα το ποσοστό 28,4% του γενικού πληθυσμού της χώρας το οποίο αναγνωρίζει «καλές πλευρές στη δικτατορία της 21ης Απριλίου του 1967» έναντι του 23,5% της προηγούμενης έρευνας. Δανειζόμαστε τέλος το 33,1% που συμφωνεί και το 15,9% που μάλλον συμφωνεί ότι από την Ελλάδα λείπει ένα ισχυρό εθνικό κόμμα που θα εκπροσωπήσει τα συμφέροντα της πατρίδας και του έθνους. Είναι να απορεί κανείς αν όλοι αυτοί που δίνουν αυτές τις απαντήσεις πιστεύουν ότι τα υπάρχοντα κόμματα δεν εκπροσωπούν τα συμφέροντα της πατρίδας και του έθνους.
Η αιχμή στον ακροδεξιό λόγο φυσικά είναι οι μετανάστες: το 29,2% τάσσεται υπέρ των επαναπροωθήσεων, λέει η έρευνα, το 73,5% (έναντι 69,8% πριν από δυόμισι χρόνια) θεωρεί υπερβολικά μεγάλο τον αριθμό των μεταναστών και το 55,6% πιστεύει ότι οι μετανάστες από μουσουλμανικές χώρες είναι απειλή για τον πολιτισμό και τις παραδόσεις μας. Αν σκεφτεί κάποιος τη, με κάποιες εξαιρέσεις, γενικευμένη σιωπή ή, για την ακρίβεια, τη μικρή φασαρία που έγινε για το τραγικό ναυάγιο της Πύλου με τους εκατοντάδες νεκρούς πριν από δύο χρόνια, δεν θα πρέπει να εντυπωσιαστεί με αυτά τα ποσοστά.
Ο ίδιος συντηρητικός λόγος εκφράζεται φυσικά και σε άλλα επίπεδα. Για παράδειγμα, ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας, που φτάνει το 57,9% (έναντι 50,1% το 2022), αντιτίθεται στην τεκνοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια, ενώ δεν απουσιάζει και η εξαιρετικά αρνητική γνώμη που έχουν για τους Ρομά, αφού περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες (56,3%) θεωρούν ότι η παραβατικότητα είναι στοιχείο του πολιτισμού τους!
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.
