Η Δανία σκοπεύει να καταβάλει αποζημιώσεις σε Γροιλανδές γυναίκες που τους τοποθετήθηκαν αντισυλληπτικά σπιράλ (IUD) από Δανούς γιατρούς λόγω «συστηματικής διάκρισης επειδή είναι από τη Γροιλανδία».
Σε μια ιστορική κίνηση για τις σχέσεις μεταξύ Κοπεγχάγης και Νουκ, η πρωθυπουργός της Δανίας Mette Frederiksen δήλωσε ότι θα συζητήσει το προγραμματισμένο «ταμείο συμφιλίωσης» κατά την επίσκεψή της στη Γροιλανδία την Τετάρτη, σε μια εκδήλωση που σηματοδοτεί τη επίσημη συγγνώμη της Δανίας για το σκάνδαλο με τα IUD.
Σε δήλωση του γραφείου της αναφέρεται ότι η κυβέρνηση θέλει «να δημιουργήσει ένα ταμείο συμφιλίωσης που θα μπορεί να παρέχει ατομική οικονομική αποζημίωση στις Γροιλανδές γυναίκες και σε άλλους Γροιλανδούς που υπέστησαν συστηματική διάκριση επειδή είναι Γροιλανδοί».
Λίγο αργότερα, το Δανικό Εθνικό Συμβούλιο Εφέσεων ανακοίνωσε ότι ανατρέπει την απόφαση να χωριστεί μια Γροιλανδή μητέρα από την νεογέννητη κόρη της, σε μια υπόθεση που σοκάρισε ακόμη και έμπειρους ακτιβιστές για τα δικαιώματα των Ινουίτ.
Η Ivana Nikoline Brønlund, η οποία τον προηγούμενο μήνα χωρίστηκε από την κόρη της μία ώρα μετά τη γέννηση λόγω τεστ «ικανότητας γονικής φροντίδας» που έχουν επικριθεί ως ρατσιστικά, δήλωσε ότι ήταν «εντελώς άφωνη». Έγραψε στα social media: «Η καρδιά μου είναι ξανά ολόκληρη … Ω, πώς ανυπομονώ να έχω την αγαπημένη μου κόρη στην ΔΙΚΗ ΜΟΥ αγκαλιά».
Το σκάνδαλο με τα IUD και τα τεστ «ικανότητας γονικής φροντίδας» έχουν φέρει στο φως τα τελευταία χρόνια τη σημερινή και ιστορική μεταχείριση της Γροιλανδίας από τη Δανία, η οποία παραμένει μέρος της Δανικής Κοινοπολιτείας μετά το τέλος της αποικιοκρατίας το 1953.
Πιστεύεται ότι περίπου σε 4.500 γυναίκες και κορίτσια, μερικά μόλις 12 ετών τότε, τοποθετήθηκαν IUD χωρίς τη γνώση ή τη συγκατάθεσή τους μεταξύ 1966 και 1970 από Δανούς γιατρούς, σε μια φαινομενική προσπάθεια μείωσης του πληθυσμού της Γροιλανδίας.
Ο πρώην πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Múte B Egede, έχει περιγράψει τις ενέργειες της Δανίας ως «γενοκτονία».
Η ανακοίνωση της Frederiksen – η πιο συγκεκριμένη μέχρι σήμερα σχετικά με τις αποζημιώσεις – γίνεται εν μέσω έντονων διεθνών πιέσεων, ιδίως από τις ΗΠΑ, που έχουν επανειλημμένα απειλήσει να αποκτήσουν τον Αρκτικό αυτό χώρο από τότε που ανέλαβε την προεδρία ο Τραμπ. Η Δανία είχε ζητήσει επίσημη συγγνώμη για το σκάνδαλο τον Αύγουστο.
Η πρωθυπουργός δήλωσε ότι θα συζητήσει το σχέδιο για το ταμείο με τον Γροιλανδό ομόλογό της, Jens-Frederik Nielsen, στο Νουκ την Τετάρτη.
«Εκ μέρους της Δανίας, ζήτησα συγγνώμη από τις γυναίκες που επηρεάστηκαν στην υπόθεση των IUD και για τις αποτυχίες για τις οποίες η Δανία είναι υπεύθυνη, όπου οι Γροιλανδοί αντιμετωπίστηκαν διαφορετικά από άλλους πολίτες του βασιλείου», είπε.
«Δεν μπορούμε να αλλάξουμε όσα συνέβησαν, αλλά μπορούμε να αναλάβουμε την ευθύνη και να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για συμφιλίωση με το παρελθόν», πρόσθεσε.
Τα θύματα του σκανδάλου χαιρέτισαν την ανακοίνωση. Η Bula Larsen, μία από τις 143 γυναίκες που μήνυσαν το Δανικό κράτος για 45 εκατ. δανικές κορώνες για παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους, δήλωσε ότι ακόμη περιμένει νέα για την υπόθεσή τους, αλλά η τελευταία ανακοίνωση αποτελεί σημάδι προόδου. «Φαίνεται ότι η Δανία είναι πρόθυμη να αναγνωρίσει ότι το κράτος παραβίασε τα ανθρώπινα δικαιώματά μας», είπε στον Guardian.
Με πληροφορίες από Guardian
