Για τους υποστηρικτές της τετραήμερης εργασίας, σχεδόν κανένα πρόβλημα της σύγχρονης ζωής δεν μένει άλυτο, ή τουλάχιστον δεν βελτιώνεται. Εργασιακή εξουθένωση; Τικ. Ανισότητα φύλων; Τικ. Ανεργία; Τικ. Εκπομπές άνθρακα; Τικ.
Αντίθετα, οι αντίπαλοι βλέπουν μόνο προβλήματα: μείωση παραγωγικότητας, απώλεια ανταγωνιστικότητας, πίεση στις δημόσιες υπηρεσίες, αποδυνάμωση της εργασιακής ηθικής.
Αντί όμως να διαφωνούμε θεωρητικά, γιατί να μην εξετάσουμε μια χώρα που έχει ήδη προχωρήσει αρκετά στον δρόμο της μείωσης ωρών εργασίας; Η Ολλανδία.
Σύμφωνα με την Eurostat, οι μέσες εβδομαδιαίες ώρες εργασίας για ηλικίες 20–64 είναι μόλις 32,1 — οι λιγότερες στην ΕΕ. Παράλληλα, όλο και περισσότεροι συμπυκνώνουν το ωράριο σε τέσσερις ημέρες. «Η τετραήμερη εβδομάδα είναι πλέον πολύ συνηθισμένη», λέει ο Μπερτ Κολέιν, οικονομολόγος της ING.
Η τάση ξεκίνησε με τις γυναίκες που εντάχθηκαν στην αγορά εργασίας μερικώς τη δεκαετία του ’80–’90, οδηγώντας στο λεγόμενο «μοντέλο του 1,5 μισθού» (ένας πλήρους απασχόλησης, ένας μερικής). Με τον καιρό, όλο και περισσότεροι άντρες, ιδίως γονείς, ακολούθησαν το ίδιο μοτίβο.
Παρά τις λιγότερες ώρες εργασίας, η Ολλανδία συγκαταλέγεται στις πλουσιότερες οικονομίες της ΕΕ ανά κάτοικο. Αυτό οφείλεται στη μεγάλη παραγωγικότητα ανά ώρα και στο υψηλό ποσοστό απασχόλησης (82% στο τέλος του 2024, έναντι 75% στο ΗΒ, 72% στις ΗΠΑ, 69% στη Γαλλία).
Ωστόσο, οι ανισότητες παραμένουν: οι γυναίκες εξακολουθούν να εργάζονται περισσότερο μερικώς και κατέχουν μόλις το 27% των θέσεων διοίκησης, από τα χαμηλότερα ποσοστά στον ΟΟΣΑ. Επίσης, οι ελλείψεις προσωπικού σε τομείς όπως η εκπαίδευση επιβαρύνουν το σύστημα.
Παρά τα μειονεκτήματα, η ολλανδική εμπειρία δείχνει ότι η τετραήμερη εργασία ούτε «παράδεισος» είναι, ούτε «συνταγή καταστροφής». Αντίθετα, δείχνει πως η οργάνωση της εργασίας μπορεί να διαμορφωθεί με πολλούς τρόπους, αρκεί να αποδεχθεί κανείς τα απαραίτητα συμβιβαστικά. Και ίσως το πιο δυνατό επιχείρημα: τα παιδιά στην Ολλανδία κατατάσσονται ως τα πιο ευτυχισμένα στον ανεπτυγμένο κόσμο.
Με πληροφορίες από Financial Times
