Σε μια ιστορική αναδίπλωση, το κοινοβούλιο της Ουκρανίας ενέκρινε με μεγάλη πλειοψηφία την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας των δύο βασικών κρατικών φορέων καταπολέμησης της διαφθοράς — του Εθνικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς (NABU) και της Ειδικής Εισαγγελίας Κατά της Διαφθοράς (SAPO).
Η απόφαση ελήφθη έπειτα από μαζικές διαδηλώσεις στο Κίεβο και άλλες πόλεις, αλλά και υπό την ασφυκτική πίεση Ευρωπαίων εταίρων.
Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, το ίδιο κοινοβούλιο είχε ψηφίσει νόμο που έθετε τις δύο αρχές υπό την εποπτεία του Γενικού Εισαγγελέα, συμμάχου του Προέδρου Ζελένσκι — κίνηση που κρίθηκε ως σοβαρό πλήγμα στην ανεξαρτησία τους. Η ψήφιση εκείνου του νόμου προκάλεσε μαζική λαϊκή αντίδραση: χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Ιβάν Φράνκο στο Κίεβο, απαιτώντας την άμεση ακύρωση.
Η διεθνής αντίδραση ήταν επίσης άμεση. Η Επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ, Μάρτα Κος, χαιρέτισε τη σημερινή απόφαση γράφοντας: «Η ουκρανική Βουλή διόρθωσε το ζημιογόνο λάθος της προηγούμενης εβδομάδας». Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι «παραμένουν προκλήσεις».
Άμεση υπογραφή από Ζελένσκι
Ο Πρόεδρος Ζελένσκι, που είχε υπογράψει αρχικά τον επίμαχο νόμο, δέχθηκε σφοδρή κριτική. Σήμερα, μόλις δύο ώρες μετά την ψήφιση της νέας νομοθεσίας, υπέγραψε το νέο νόμο που αποκαθιστά τις ανεξάρτητες αρμοδιότητες των NABU και SAPO.
Παρά την αντιστροφή, η ζημιά στην εικόνα του παραμένει. Πολλοί πολίτες είδαν στην αρχική του στάση σημάδια οπισθοδρόμησης και εξουσιομανίας, εν μέσω πολέμου και στρατιωτικού νόμου που έχει ήδη συγκεντρώσει σημαντικές εξουσίες στο προεδρικό γραφείο.
Η Λουκία Κβιτς, 25 ετών, υπάλληλος σε εταιρεία πληροφορικής και μία από τις διαδηλώτριες, δήλωσε: «Τον Ζελένσκι δεν τον στήριζα πριν τον πόλεμο. Με κέρδισε με την ηγεσία του κατά την εισβολή. Αλλά το τι έγινε την περασμένη εβδομάδα ήταν ένα σοκ. Έδειξε αδυναμία να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων».
Πολλοί βλέπουν τις κινήσεις εναντίον των ανεξάρτητων θεσμών ως απόπειρα ελέγχου, ειδικά μετά τις έρευνες των NABU και SAPO σε πρόσωπα του προεδρικού περιβάλλοντος, όπως τον πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Ολέξι Τσερνισόφ, ο οποίος κατηγορείται για κατάχρηση εξουσίας και παράνομο πλουτισμό.
Η αποκατάσταση της ανεξαρτησίας των δύο αρχών θεωρείται κρίσιμη για την ευρωπαϊκή πορεία της Ουκρανίας. Οποιαδήποτε αμφισβήτηση της διαφάνειας και του κράτους δικαίου μπορεί να φρενάρει τις ενταξιακές διαδικασίες και να απειλήσει τη συνέχιση της οικονομικής στήριξης από ΕΕ και ΔΝΤ.
Με πληροφορίες από Wahington Post
