Μια νέα επιστημονική μελέτη από τη γαλλική αρχή για την ασφάλεια τροφίμων αποκαλύπτει πως τα μεταλλικά καπάκια των γυάλινων μπουκαλιών είναι σημαντική πηγή μικροπλαστικής ρύπανσης σε ποτά, από την μπύρα μέχρι το εμφιαλωμένο νερό. Η βασική αιτία; Ένα είδος πολυεστερικής βαφής που χρησιμοποιείται στο εξωτερικό των καπακιών.
Η μελέτη εξέτασε ποτά σε γυάλινες, πλαστικές και μεταλλικές συσκευασίες για να συγκρίνει τα επίπεδα μικροπλαστικών. Μικροπλαστικά εντοπίστηκαν σε όλα, αλλά τα υψηλότερα επίπεδα καταγράφηκαν στα γυάλινα μπουκάλια. Μάλιστα, σε σύγκριση με τα πλαστικά, η περιεκτικότητα σε μικροπλαστικά ήταν περίπου 50 φορές μεγαλύτερη.
Το στοιχείο που διαφοροποιεί τις γυάλινες φιάλες; Τα μεταλλικά τους καπάκια. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα μικροπλαστικά στα ποτά είχαν ίδια απόχρωση και χημική σύσταση με την εξωτερική βαφή των καπακιών.
«Τα ευρήματα ήταν πολύ απρόσμενα», δήλωσε ο ερευνητής Αλεξάντρ Ντεώ από την ANSES (Γαλλική Υπηρεσία Ασφάλειας Τροφίμων, Περιβάλλοντος και Επαγγελματικής Υγείας). «Τα περισσότερα σωματίδια μικροπλαστικού που απομονώσαμε στα ποτά ταυτίζονταν σε χρώμα και σύσταση με τη βαφή των καπακιών».
Πώς περνούν το μικροπλαστικά στο ποτό;
Η εξήγηση είναι απλή: τα καπάκια αποθηκεύονται κατά χιλιάδες σε σακούλες ή κουτιά και κατά την τριβή μεταξύ τους δημιουργούνται μικροσκοπικά ξέσματα βαφής. Όταν τα καπάκια σφραγίζουν τα μπουκάλια, τα σωματίδια αυτά καταλήγουν στο υγρό. Με τη βοήθεια μικροσκοπίου, οι ερευνητές παρατήρησαν τα λεπτά γδαρσίματα στην επιφάνεια των καπακιών.
Η βαφή αυτή δεν χρησιμοποιείται στα πλαστικά καπάκια, κάτι που εξηγεί τα χαμηλότερα επίπεδα ρύπανσης στις πλαστικές φιάλες.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η ρύπανση από τα καπάκια θα μπορούσε να μειωθεί με το ξέπλυμα και το στέγνωμα των καπακιών στο τέλος της παραγωγικής διαδικασίας. Αν και αυτό λειτούργησε στο εργαστήριο, η εφαρμογή του σε βιομηχανική κλίμακα ενδέχεται να αποδειχθεί πολύπλοκη και δαπανηρή.
Οι ερευνητές εντόπισαν και άλλα μικροπλαστικά, που δεν προέρχονταν από τα καπάκια, υποδεικνύοντας ότι ενδέχεται να υπάρχουν και άλλες πηγές ρύπανσης, είτε στο ίδιο το νερό είτε κατά την εμφιάλωση.
Πόσο επικίνδυνα είναι τα μικροπλαστικά;
Τα μικροπλαστικά είναι μικροσκοπικά κομμάτια συνθετικού υλικού τα οποία είτε προστίθενται σκόπιμα σε καταναλωτικά προϊόντα, είτε δημιουργούνται όταν διασπώνται μεγαλύτερα πλαστικά. Περιέχουν έως και 16.000 χημικές ουσίες, μεταξύ των οποίων οι BPA, φθαλικές ενώσεις και PFAS, αρκετές από τις οποίες συνδέονται με καρκίνο, καρδιαγγειακά προβλήματα και νευρολογικές διαταραχές.
Έχουν εντοπιστεί σε όλο το ανθρώπινο σώμα, ακόμα και στον εγκέφαλο και τον πλακούντα, ενώ η διατροφή θεωρείται πλέον βασικός δρόμος έκθεσης στον κίνδυνο.
Ωστόσο, οι επιπτώσεις από τα συγκεκριμένα μικροπλαστικά που εντοπίστηκαν στα ποτά παραμένουν ασαφείς. «Υπάρχει τεράστια ποικιλία στις χημικές ενώσεις και εμείς δεν πραγματοποιήσαμε εκτίμηση κινδύνου σε αυτή τη μελέτη», εξηγεί ο Ντεώ.
Τι μπορεί να κάνει ο καταναλωτής;
Αν και η εύρεση λύσεων στη φάση της παραγωγής φαίνεται εφικτή, για τον απλό καταναλωτή δεν υπάρχουν πολλές επιλογές. «Τα μικροπλαστικά βρίσκονται ήδη μέσα στο μπουκάλι», λέει ο Ντεώ. «Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να ερευνήσουμε πιο συστηματικά και να αποτρέψουμε τη ρύπανση στη ρίζα της. Όμως, δεν χρειάζεται πανικός».
Με πληροφορίες από Guardian
