Τόσο οι ιδιοκτήτες όσο και οι θαυμαστές των γατών τείνουν να γοητεύονται από τα αινιγματικά αυτά πλάσματα.
Όταν βλέπουμε ένα οικείο αιλουροειδές να καταδιώκει προσεκτικά το θήραμά του ή να παίζει χαρούμενα με άλλες γάτες, αναλογιζόμαστε τα μυστήρια του μυαλού του και τα βάθη της ψυχής του. Στην πραγματικότητα, όταν οι γάτες που ζουν ανάμεσα στους ανθρώπους αφήνονται να περιφέρονται ελεύθερα, συχνά αφήνουν στο πέρασμά τους ίχνη οικολογικής καταστροφής. Πολλά είδη έχουν εξαφανιστεί και πολλά άλλα ζώα υποφέρουν επειδή επιτρέπουμε σε «εξημερωμένες» γάτες να περιφέρονται στην ύπαιθρο.
Οι οικόσιτες γάτες δεν μπορούν ποτέ να είναι «άγριες», είτε ανήκουν σε ανθρώπους είτε είναι αδέσποτες, μπορούν όμως να είναι εξαιρετικά επικίνδυνες για τα οικοσυστήματα. Το ερώτημα είναι πόσο επικίνδυνες.
Οι γάτες δεν σκοτώνουν μόνο τα μικρά πουλιά στη φωλιά αλλά και τα ενήλικα, αφαιρώντας την ευκαιρία σ’ ένα πτηνό που έχει ήδη επιβιώσει από τις δοκιμασίες της νεότητας, να αναπαραχθεί ξανά τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τον Grant Sizemore του American Bird Conservancy, οι γάτες που κυκλοφορούν σε εξωτερικούς χώρους μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά μια μεγάλη ποικιλία ειδών σε διάφορα περιβάλλοντα ανά τον κόσμο, από τις αυλές των σπιτιών μέχρι τους ωκεανούς: «Οι επιπτώσεις αυτές περιλαμβάνουν την θήρευση, την μετάδοση παρασίτων και ασθενειών καθώς και έμμεσες επιπτώσεις (π.χ. ανταγωνισμός). Σε γενικές γραμμές, ωστόσο, τα είδη που επηρεάζονται περισσότερο από τις γάτες σε εξωτερικούς χώρους είναι νησιωτικά είδη και κυρίως πουλιά, που δεν είναι κατάλληλα εξοπλισμένα για να αντιμετωπίσουν την τεράστια απειλή που θέτουν οι γάτες και συχνά έχουν μικρότερους πληθυσμούς από τα είδη της ηπειρωτικής άγριας ζωή».
Οι γάτες δεν σκοτώνουν μόνο τα μικρά πουλιά στη φωλιά αλλά και τα ενήλικα, αφαιρώντας την ευκαιρία σ’ ένα πτηνό που έχει ήδη επιβιώσει από τις δοκιμασίες της νεότητας, να αναπαραχθεί ξανά τα επόμενα χρόνια, εξηγεί ο Sizemore.
«Δυστυχώς, είτε στα νησιά είτε αλλού, και οι γάτες έχουν πλέον συμβάλει στην εξαφάνιση τουλάχιστον 63 ειδών πτηνών, θηλαστικών και ερπετών παγκοσμίως». Οι υπαίθριες γάτες έχουν ιδιαίτερα καταστροφικές επιπτώσεις στα πτηνά, καθώς κατατάσσονται ως «η κορυφαία πηγή άμεσης θνησιμότητας πτηνών στις Ηνωμένες Πολιτείες, σκοτώνοντας περίπου 2,4 δισεκατομμύρια πουλιά κάθε χρόνο».
Δεν είναι όμως μόνο τα πουλιά που κινδυνεύουν με εξολόθρευση από τις γάτες που κυκλοφορούν ελεύθερα, Οι ερευνητές διαπιστώνουν μάλιστα ότι οι γάτες κυνηγούν περισσότερο μικρά θηλαστικά παρά πουλιά. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει σκίουρους, τυφλοπόντικες, αρουραίους και άλλα τρωκτικά, τα οποία είναι πιο εύκολο να πιαστούν από τα πουλιά, καθώς δεν μπορούν να πετάξουν μακριά. Επιπλέον, αυτά τα είδη μπορεί να αποδειχθούν πιο αξιόπιστη πηγή λείας, καθώς δεν μεταναστεύουν ετησίως όπως πολλά είδη πουλιών.
Ακόμη και όταν οι γάτες δεν καταστρέφουν τα ενδημικά είδη μέσω του κυνηγιού, μπορούν να το κάνουν μέσω της εξάπλωσης των λοιμώξεων. Η πανίδα της Αυστραλίας έχει πληγεί ιδιαίτερα από τις γάτες, οι οποίες εμπλέκονται στην εξαφάνιση πολλών απειλούμενων ειδών πτηνών και θηλαστικών.
Δεν είναι μόνο η άγρια ζωή που υποφέρει όταν οι γάτες αφήνονται ελεύθερες να περιφέρονται σε εξωτερικούς χώρους. Όπως παρατηρεί ο Sizemore, «οι γάτες είναι η κύρια πηγή λύσσας μεταξύ των οικόσιτων ζώων στις Ηνωμένες Πολιτείες και εκθέτουν δυσανάλογα περισσότερους ανθρώπους σε αυτή την ασθένεια από ό,τι η άγρια πανίδα». Τα ζώα που περιφέρονται στην ύπαιθρο «έχουν επίσης περίπου τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να μολυνθούν από παράσιτα, τα οποία μπορούν στη συνέχεια να μεταδοθούν στους ανθρώπους.
Επιπλέον, οι γάτες αποτελούν μόνιμο ξενιστή για το παράσιτο Toxoplasma gondii που προκαλεί την τοξοπλάσμωση. Το παράσιτο μπορεί να ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής του μόνο στο πεπτικό σύστημα μιας γάτας και στη συνέχεια αποβάλλεται μέσω των κοπράνων στο περιβάλλον, όπου μπορεί στη συνέχεια να μολύνει οποιοδήποτε πτηνό ή θηλαστικό».
Με στοιχεία από το Salon
