Στο ΕΜΣΤ - Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, από τις 14 Σεπτεμβρίου 2023, η έκθεση «Foodprint» παρουσιάζει τη μεσογειακή διατροφή και τη σημασία της για τη ζωή μας σήμερα, συνδέοντας την Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, το Μαρόκο, την Κύπρο και την Κροατία, μέσα από τις φωτογραφίες πέντε Ευρωπαίων φωτογράφων που ζωντανεύουν έναν πανάρχαιο τρόπο ζωής και διατροφής.
Όλοι γνωρίζουμε ότι η μεσογειακή διατροφή είναι ευεργετική για την υγεία μας. Έχει αναγνωριστεί από την UNESCO ως στοιχείο Άυλης Κληρονομιάς της ανθρωπότητας λόγω των μοναδικών ιδιοτήτων της. Βασισμένη στη λιτότητα, το μοίρασμα και την εποχικότητα, παρέχει λύσεις σε ορισμένα από τα πιο κρίσιμα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πλανήτης σήμερα, όπως η απώλεια της βιοποικιλότητας, η σπατάλη τροφίμων και η κλιματική αλλαγή. Όμως, πώς ακριβώς συγκεκριμένα συστατικά της επηρεάζουν διαφορετικά μέρη του σώματός μας; Και πώς μια παράδοση αιώνων μπορεί να δώσει λύσεις σε ορισμένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα του σύγχρονου κόσμου;
Οι φωτογραφίες των Johann Clausen, Elena Heatherwick, Μυρτώς Παπαδοπούλου, Chris de Bode και Maria Contreras Coll αποτυπώνουν διαφορετικές πτυχές της μεσογειακής διατροφής σήμερα, ενώ παράλληλες δραστηριότητες περιλαμβάνουν εργαστήρια φωτογραφίας, προβολές ντοκιμαντέρ και εκδηλώσεις μαγειρικής. Η έκθεση στο ΕΜΣΤ είναι μέρος μια ευρωπαϊκής περιοδείας που μέχρι στιγμής περιλαμβάνει την Ιταλία, την Κύπρο, την Τουρκία, την Κροατία και την Αλβανία.
Η έκθεση συνοδεύεται επίσης από το ντοκιμαντέρ «Το τέλειο γεύμα» σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Μερκούρη, το οποίο αποκαλύπτει πώς και γιατί αυτή η διατροφή θεωρείται από τις πιο υγιεινές του κόσμου και μας προστατεύει από την παχυσαρκία, τις καρδιαγγειακές παθήσεις, τον καρκίνο και τη γήρανση του εγκεφάλου, αλλά και πώς μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η έκθεση θα φιλοξενηθεί στο μεσοπάτωμα του μουσείου σε συνεργασία με το Τμήμα Εκπαίδευσης.
Η περιπέτεια των φωτογράφων και η εμπειρία ενός τρόπου ζωής
Πέντε Ευρωπαίοι φωτογράφοι ταξίδεψαν στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, το Μαρόκο, την Κροατία και την Κύπρο, καταγράφοντας τις δραματικά αντίθετες όψεις της μεσογειακής διατροφής σήμερα, από απομονωμένα ψαροχώρια μέχρι σύγχρονες σχολές μαγειρικής. Διερεύνησαν ποικίλα θέματα όπως η βιωσιμότητα, η ταυτότητα, η οικογένεια, η κοινότητα, η μαγειρική, η γεωργία, η υγεία και η δημιουργικότητα. Οι εικόνες ενθαρρύνουν το κοινό να συνδεθεί με το παρελθόν της Μεσογείου, η οποία, αν και σημαδεύτηκε από τη φτώχεια και την πείνα, δημιούργησε μια από τις πιο υγιεινές και βιώσιμες διατροφικές παραδόσεις στον κόσμο.
H Αγγλίδα φωτογράφος Elena Heatherwick ταξίδεψε στο νησί της Κρήτης για να διερευνήσει το θέμα της γαστρονομικής κληρονομιάς. Πέρασε χρόνο με μια οικογένεια που διατηρεί μια μικρή ταβέρνα σε μια απομακρυσμένη ορεινή περιοχή. Τρεις γενιές συμμετέχουν στην παραγωγή προϊόντων, όπως τυρί και λαχανικά, ενώ παράλληλα συλλέγουν εποχιακά άγρια φυτά από τα βουνά.
O Γερμανός φωτογράφος Johann Clausen επισκέφθηκε την Κροατία και αποτύπωσε το τοπίο στην ανατολική ακτή της Αδριατικής Θάλασσας, εξερευνώντας οπτικά ένα από τα πιο βασικά συστατικά της μαγειρικής και της συντήρησης των τροφίμων: το αλάτι. Στην Κύπρο, φωτογράφισε μια φουτουριστική φάρμα εμπορευματοκιβωτίων όπου καλλιεργούνται φρέσκα χόρτα, προστατευμένα από τις ακραίες καλοκαιρινές θερμοκρασίες του νησιού, ενώ παράλληλα δημιούργησε μια σειρά από πορτρέτα φρούτων σε έναν εγκαταλελειμμένο οπωρώνα, αποκαλύπτοντας την ομορφιά τους με έναν διαχρονικό τρόπο.
Η Ελληνίδα φωτογράφος Μυρτώ Παπαδοπούλου ταξίδεψε στο Μαρόκο και φωτογράφισε μια κοινότητα στην απομακρυσμένη ορεινή περιοχή Taounate. Μέσα από μια εποχιακή, φυτική διατροφή –καθώς το κρέας είναι πολύ ακριβό για να το προμηθευτούν– τα μέλη της κοινότητας διατηρούν στενή σχέση με το περιβάλλον τους, αγκαλιάζοντας ό,τι τους προσφέρει.
O Ολλανδός Chris de Bode ταξίδεψε στην Ισπανία, για να επικεντρωθεί στα οφέλη του μεσογειακού φαγητού για την υγεία. Εκεί, φωτογράφισε μια ομάδα επιστημόνων του Πανεπιστημίου της Ναβάρα, οι οποίοι διεξάγουν μια από τις κορυφαίες μελέτες παγκοσμίως για τη μεσογειακή διατροφή, με την ονομασία PREDIMED+. Στην Ιταλία, ο Chris διερεύνησε τα θέματα της γαστρονομίας, της δημιουργικότητας και της καινοτομίας, μέσα από μια σειρά πορτρέτων μαθητών μαγειρικής στην πόλη Μπρέσια.
H Ισπανίδα Maria Contreras Coll επισκέφθηκε το πορτογαλικό νησί Culatra για να καταγράψει πώς η τοπική κοινότητα των συλλεκτών οστρακοειδών επηρεάζεται από τη ρύπανση, την άνοδο της θερμοκρασίας και την υπεραλίευση, αποκαλύπτοντας πως η διαβίωσή τους είναι απόλυτα συνδεδεμένη με τη θάλασσα.
Ακόμα, το ντοκιμαντέρ «To τέλειο γεύμα» (The Perfect Meal), σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Μερκούρη, μας ταξιδεύει από την Ελλάδα και την Κύπρο στην Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Αγγλία, τη Σουηδία και τις ΗΠΑ, για να αποκαλύψει τα μυστικά της μεσογειακής διατροφής. Οι βασικοί χαρακτήρες της ταινίας έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην κατανόησή της και προτείνουν «το τέλειο γεύμα» για την υγεία μας αλλά και την υγεία του πλανήτη.
Σε συνεργασία με το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ), το WWF Ελλάς στο πλαίσιο της καμπάνιας #Eat4Change και το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ιεράπετρας-Νεάπολης προσκαλούν φωτογράφους όλων των ηλικιών να συμμετάσχουν σε ένα συλλογικό φωτογραφικό έργο το οποίο θα παρουσιαστεί στο ΕΜΣΤ και θα ανανεώνεται καθ' όλη τη διάρκεια της έκθεσης.
Οι συμμετέχοντες καλούνται να ανακαλύψουν τις αξίες της μεσογειακής διατροφής μέσα από τη φωτογραφία και να επικοινωνήσουν ιδέες πολιτιστικής κληρονομιάς, υγείας και βιωσιμότητας.
Online συμμετοχή: https://foodprint-project.com/el/collaborative-project
Το «Fοοdprint» είναι μια παραγωγή της Anemon σε συνδιοργάνωση με το Ινστιτούτο Goethe, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, τα Μουσεία της Μπρέσια της Ιταλίας, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου και το Μουσείο Κυπριακών Τροφίμων και Διατροφής, σε συνεργασία με το ΕΜΣΤ - Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και τη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Πολιτισμού. Τελεί υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO, ενώ δημιουργήθηκε με τη στήριξη του προγράμματος Creative Europe της Ε.E.
