Σε μια εποχή που η υπερπροβολή μέσα από τα social media είναι ο κανόνας, καλλιτέχνες όπως ο Βρετανοϊνδός Jai Paul σπανίζουν. Μία από τις πιο μυστηριώδεις φιγούρες στην ιστορία της ποπ και ροκ μουσικής φέτος έπαιξε για πρώτη φορά μπροστά σε κοινό στο Coachella. Ακολούθησαν δύο ακόμη sold-out εμφανίσεις του στη Νέα Υόρκη.
Δεν είναι η πρώτη φορά που συναντάμε κάτι τέτοιο, έναν καλλιτέχνη δηλαδή που παθαίνει αγοραφοβία και αποσύρεται ή δρα σε ένα πιο ανεξάρτητο πλαίσιο, δημιουργώντας ένα cult στάτους.
Φυσικά, υπάρχουν κι αυτοί που, παρά τη μεγάλη επιτυχία, προτιμούν να κρύβουν το πρόσωπό τους καθ' όλη τη διάρκεια της καριέρας τους. Τι κάνεις αυτούς τους καλλιτέχνες τόσο ελκυστικούς στο κοινό; Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με σιγουριά. Με αφορμή μια πρόσφατη μουσική playlist στους NYT, φτιάξαμε μια λίστα με διάφορες ανάλογες περιπτώσεις.
Jai Paul
Το 2009 ο Βρετανοϊνδός Jai Paul ανέβασε το πρώτο του ντέμο στο Myspace με πειραγμένο R&B. Θεωρήθηκε τόσο καλό και πρωτότυπο που άρχισαν να σαμπλάρουν τα κομμάτια του ο Drake και η Beyoncé. Ο Paul υπέγραψε στην XL Recordings και έδωσε μια μικρή συνέντευξη στο «Dazed» το 2011, τη μοναδική της καριέρας του μέχρι σήμερα. Εκεί αποκάλυπτε ότι θεωρούσε τον εαυτό του κάτι σαν χίπη και ότι δεν ήταν και τόσο τεχνολογικά καταρτισμένος. Ο αδελφός του είναι ο A.K. Paul, επίσης μουσικός και παραγωγός. Το πρώτο του άλμπουμ κυκλοφόρησε το 2019 με τίτλο «Leak 04-13 (Bait Ones)», το οποίο δεν ήταν ολοκληρωμένο αλλά μια σειρά από ντέμο ηχογραφήσεις. Από τότε αγνοούνταν η τύχη του. Θυμάμαι τον Τάσο να μου το στέλνει για να το κάνουμε θέμα, το οποίο για κάποιον απροσδιόριστο λόγο δεν έγινε ποτέ.
Jai Paul - He
Burial
Πόσες εξωφρενικές θεωρίες συνωμοσίας κυκλοφορούσαν στα '00s για την ταυτότητα του Burial μόνο όποιος παρακολουθούσε στενά την καριέρα του το γνωρίζει. Νομίζω ότι πλησιάζουν πολύ σε αριθμό αυτές που ακούγονται για τον Banksy. Τελικά, αποφάσισε να αποκαλύψει το όνομά του το 2008 στο Myspace. Ο Will Bevan είχε γράψει τότε ότι ήταν ένα άτομο χαμηλών τόνων που θέλει απλώς να κάνει μουσική, τίποτε άλλο. Ακόμη και τότε, όμως, πολύ αμφισβητούσαν ότι ήταν υπαρκτό πρόσωπο. Έξι χρόνια μετά, το 2014, πόσταρε επιτέλους και μια σέλφι και προκάλεσε πανικό στο διαδίκτυο.
Burial - Archangel
MF Doom
Ακόμα θυμάμαι την εμφάνισή του στο Bios το 2012 και πόσο τυχεροί ήμασταν που τον προλάβαμε επειδή έφυγε πρόωρα από τη ζωή το 2020, σε ηλικία 49 ετών. Είχαμε μπει με το ζόρι στα παρασκήνια για να δούμε ποιο ήταν το άτομο πίσω από τη μεταλλική μάσκα-σήμα κατατεθέν. Τότε ακουγόταν ότι έβαζε άλλους να παίζουν στη θέση του. Μία από τις πιο μυστηριώδεις και θρυλικές φυσιογνωμίες του χιπ-χοπ –το πραγματικό του όνομα ήταν Daniel Dumile–, ένας Βρετανοαμερικανός ράπερ με καταγωγή από το Τρινιντάντ, του οποίου η αγάπη για τα κόμικς τον έκανε να υιοθετήσει μια supervillain σκηνική περσόνα.
MF DOOM - Take Me To Your Leader
Jandek
Ο Jandek, κατά κόσμον Sterling Smith, θεωρείται η πιο αινιγματική φιγούρα στην ιστορία της αμερικανικής μουσικής. Από το 1978 έχει κυκλοφορήσει 45 άλμπουμ, όλα ανεξάρτητα, τα οποία δεν τα βρίσκεις πουθενά στο διαδίκτυο, ελάχιστα πράγματα μόνο στο YouTube. Το 1985, στην τελευταία συνέντευξή του στο «Spin», είχε δηλώσει ότι δουλεύει ως μηχανουργός. Έπαιξε live για πρώτη φορά το 2004 σε ένα φεστιβάλ στη Γλασκώβη, από τότε κάνει σποραδικές και απρόσμενες εμφανίσεις, οι οποίες δεν ανακοινώνονται εκ των προτέρων.
Jandek - Down In A Mirror
The Residents
Η ανωνυμία πάντοτε χαρακτήριζε τα μέλη των Residents, της καλλιτεχνικής κολεκτίβας που έκανε δειλά τα πρώτα της βήματα στα μέσα της δεκαετίας του ’60 στην Αμερική. Κυκλοφόρησαν το πρώτο τους ιστορικό άλμπουμ, το «Meet the Residents», το 1974. Έχουν φανατικούς φίλους στην Ελλάδα, την οποία έχουν τιμήσει αρκετές φορές. Το 2018 αποκαλύφθηκε η ταυτότητα ενός από τα ιδρυτικά μέλη του γκρουπ, του Hardy Fox, βασικού συνθέτη του, που έφυγε από τη ζωή το 2018 σε ηλικία 73 ετών από καρκίνο.
The Residents - Meet The Residents (1974)
Neutral Milk Hotel
Μία από τις μεγαλύτερες επιρροές των Arcade Fire, το συγκρότημα άρχισε να ακούγεται περισσότερο με την κυκλοφορία του δεύτερου άλμπουμ του, του ιστορικού πια «In the aeroplane over the sea» το 1998. Κατά τη διάρκεια της περιοδείας τους για το άλμπουμ την ίδια χρονιά απέκτησαν μεγάλη διαδικτυακή προβολή, κι αυτό επηρέασε αρνητικά τον Magnum, που είχε ήδη κλονισμένη ψυχική υγεία, με αποτέλεσμα να αποσυρθεί για πάνω από μια δεκαετία. Επανεμφανίστηκαν ξανά το 2013 για σύντομο χρονικό διάστημα που έληξε το 2015.
Neutral Milk Hotel - In the Aeroplane Over the Sea
Rodriguez
Το 2012, η καριέρα του Sixto Rodriguez εκτοξεύτηκε με την κυκλοφορία του ντοκιμαντέρ «Searching for Sugar Μan». Ο γεννημένος στο Ντιτρόιτ 80χρονος μουσικός με καταγωγή από το Μεξικό είχε συνθέσει και τραγουδήσει ένα από τα καλύτερα ομολογουμένως τραγούδια όλων των εποχών. Το «Sugar Μan» δεν έγινε ποτέ χιτ και λίγα πράγματα ήταν γνωστά για τη ζωή του, εκτός από μια διαβόητη φήμη που τον ήθελε να έχει αυτοκτονήσει μπροστά στο κοινό σε μια συναυλία του τη δεκαετία του ’70. Η αλήθεια ήταν ότι όχι μόνο ζούσε και βασίλευε αλλά γνώρισε τεράστια επιτυχία στη Νότια Αφρική και στην Αυστραλία με τη μουσική του.
Rodriguez - Sugar Man
Sault
To μόνο που είναι γνωστό για τους Sault, τη βρετανική κολεκτίβα που πειραματίζεται με neo-soul, house και R&B ήχους, είναι ότι είναι γέννημα του Βρετανού παραγωγού Inflo που έχει συνεργασίες από τη Lil Simz και τους Jungle μέχρι την Adele – αυτό τουλάχιστον φημολογείται. Υποθετικά συμμετέχουν και οι Cleo Sol και Kid Sister στα φωνητικά. Από την εμφάνισή τους το 2019 έχουν κυκλοφορήσει 11 εξαιρετικά άλμπουμ με αποθεωτικές κριτικές στα βρετανικά μέσα, τα πέντε ταυτόχρονα την ίδια μέρα πέρσι τον Νοέμβριο.
Sault - Today & Tomorrow
Daft Punk
Ποτέ στη διάρκεια της πολύχρονης καριέρας τους οι Daft Punk δεν αποχωρίστηκαν τα κράνη που τους έκαναν διάσημους στη γενιά των '90s που γαλουχήθηκε με την ηλεκτρονική χορευτική μουσική. Εντάξει, δεν ήταν μόνο τα κράνη που τους καθιέρωσαν αλλά και τα τρομερά άλμπουμ τους. Οι Guy-Manuel de Homem-Christo και Thomas Bangalter τα φορούσαν για να προστατεύσουν την ταυτότητά τους και αυτό απέδωσε άψογα μέχρι να μας αποχαιρετήσουν οριστικά το 2021.
Daft Punk - Rollin' & Scratchin'
The Knife
Τα εκκεντρικά αδέλφια Dreijer Andersson και Olof Dreijer από τη Σουηδία έγιναν διάσημα παρά την εμμονή τους με τις βενετσιάνικες αποκριάτικες μάσκες στις συναυλίες τους. Επίσης, απέφευγαν όπως ο διάβολος το λιβάνι τις τελετές απονομής μουσικών βραβείων. Κυκλοφόρησαν ένα από τα καλύτερα άλμπουμ τους, το «Shaking the habitual», το 2013 και έναν χρόνο μετά διαλύθηκαν, αφού ολοκλήρωσαν την παγκόσμια περιοδεία τους.
The Knife - Pass This On
Goat
Οι GOAT είναι ένα πολυμελές σχήμα, κι αυτό από τη Σουηδία. Κρύβουν τα πρόσωπά τους πίσω από μάσκες, εμφανίζονται με κελεμπίες και μοιάζουν περισσότερο έτοιμοι να κάνουν ιεροτελεστίες παρά live. Ισχυρίζονται ότι είναι μπάντα γύρω στα τριάντα-σαράντα χρόνια, τα μέλη της παίζουν μουσική στην κοινότητά τους από παιδιά. Σκέτο «Midsommar» δηλαδή, αλλά με ψυχεδελική μουσική ως σάουντρακ και χωρίς τις ανθρωποθυσίες.
GOAT - Do The Dance
Ghost
Ολοκληρώνουμε τη σουηδική τριάδα με τους Ghost, το οκταμελές ροκ και μέταλ γκρουπ που σχηματίστηκε το 2006 στο Λινσέπινγκ. Επτά από τα μέλη τους είναι γνωστά μόνο ως τα «ανώνυμα γκουλ» και φοράνε ακριβώς τα ίδια κουστούμια πάνω στη σκηνή, χωρίς να δείχνουν ποτέ το πρόσωπό τους. Χρειάστηκε μια μήνυση από πρώην μέλη του συγκροτήματος για να επιβεβαιωθεί επίσημα ότι το έβδομο μέλος, ο φρόντμαν και ηγέτης της μπάντας, ο οποίος συχνά υποδυόταν διάφορες ενσαρκώσεις ενός σατανικού πάπα με προσθετικά, είναι ο Tobias Forge, γνωστός βετεράνος της μέταλ σκηνής της χώρας.
Ghost - Call Me Little Sunshine
Syd Barrett
Ο Syd Barrett είναι μακράν η πιο αινιγματική και ρομαντική cult φιγούρα που πέρασε ποτέ από το ροκ στερέωμα. Στη σύντομη μουσική του ιστορία, ο ηγέτης των πρώιμων Pink Floyd κάηκε τόσο πολύ από το LSD που αποχώρησε από την μπάντα δύο χρόνια μετά τη δημιουργία της, αφήνοντας πίσω του δυο αριστουργηματικά άλμπουμ. Ακολούθησαν δυο σόλο δουλειές πριν αποτραβηχτεί από τα φώτα της δημοσιότητας λόγω σχιζοφρένειας – έτσι ακούστηκε. Η αλήθεια είναι, αν και δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ, ότι έπασχε από το Σύνδρομο Άσπεργκερ. Για χρόνια ζούσε στο Cambridge εντελώς αγνώριστος, με διάφορους περίεργους φαν της δουλειάς του να ψάχνουν και να ξημεροβραδιάζονται έξω από το σπίτι του για να δουν το είδωλό τους. Έφυγε από τη ζωή το 2006, σε ηλικία 60 ετών.
Syd Barrett - Terrapin
Robert Johnson
Ο θρύλος λέει ότι ο Robert Johnson πούλησε την ψυχή του στον διάβολο για να γίνει διάσημος. Στην πραγματικότητα ήταν ίσως ο πρώτος ροκ σταρ. Ένας περιπλανώμενος μουσικός που κατάφερε να ηχογραφήσει δύο φορές στη ζωή του και να κυκλοφορήσει έτσι 29 ολοκληρωμένα τραγούδια – από αυτά έχουν διασωθεί μόνο 13, σε διαφορετική εκτέλεση. Για πολλά χρόνια κανείς δεν γνώριζε λεπτομέρειες για τη ζωή του. Ο θάνατός του σε ηλικία 27 ετών μαθεύτηκε όταν τον έψαχναν για μια συναυλία στο Carnegie Hall. Μάλιστα δεν έγινε ευρέως γνωστός παρά το 1941, όταν ο εθνομουσικολόγος Alan Lomax ταξίδεψε μέχρι το Μισισίπι με την πρόθεση να τον ηχογραφήσει.
Robert Johnson - Hellhound On My Trail
John Bender
Μία από τις πιο μυστηριώδεις φυσιογνωμίες στον χώρο της πειραματικής ηλεκτρονικής μουσικής των '80s, o John Bender κυκλοφόρησε μόλις τρία άλμπουμ που ηχογράφησε από το 1978 μέχρι το 1980. Το ντεμπούτο του, «I don't remember now / I don't want to talk about it», αποτελεί το ιερό δισκοπότηρο για τους φαν του minimal wave. Θυμάμαι να τον ψάχνω γύρω στο 2005 για να μου πει το στόρι του μέσω των σόσιαλ μίντια της εποχής για να λάβω την απαξιωτική απάντηση από έναν γνωστό μου μουσικό «εσύ και τα 2/3 της σύγχρονης πειραματικής σκηνής της Αμερικής, αν όχι όλη».
John Bender - I Don't Remember Now
