Η VASSIŁINA κινείται σε ένα ηχητικό και συναισθηματικό σύμπαν στο οποίο η ταυτότητα δεν είναι ποτέ σταθερή. Ανάμεσα στην Αθήνα και το Λονδίνο, η avant-pop δημιουργός χτίζει έναν κόσμο που ισορροπεί ανάμεσα στο προσωπικό και το συλλογικό, το εύθραυστο και το εκρηκτικό. Το άλμπουμ «i.par.ksia.ko» λειτουργεί ως μια βαθιά υπαρξιακή καταγραφή: μια διαδρομή αυτογνωσίας που ξεκινά από την ανάγκη του ανήκειν και καταλήγει στην αποδοχή της ρευστότητας. Μέσα από σπασμένες λέξεις, αλλοιωμένες φωνές και έντονες συναισθηματικές αντιθέσεις, η ίδια αγκαλιάζει την αστάθεια ως βασικό στοιχείο της ύπαρξης. Η δημιουργική της διαδικασία θυμίζει ψυχοθεραπευτική πράξη, όπου το τραύμα, η ενοχή και η επιθυμία αποκτούν μορφή και φωνή. Επηρεασμένη από queer αισθητικές, μύθους και τελετουργίες, η VASSIŁINA μετατρέπει τη σκηνή σε χώρο μεταμόρφωσης και αποκάλυψης. Η μουσική της δεν επιδιώκει εύκολες απαντήσεις ούτε «θετική» επιφάνεια, αντιθέτως επιμένει στην ειλικρίνεια και τη σύγκρουση. Σε έναν κόσμο που απαιτεί προσαρμογή, η ίδια προτείνει κάτι πιο ριζοσπαστικό: την αποδοχή της αβεβαιότητας ως δύναμης.
«Το “i.par.ksia.ko” ξεκίνησε πιο πολύ σαν αναζήτηση, μια ανάγκη να καταλάβω πού ανήκω, ποια είμαι και ποια θέλω να είμαι, και να πενθήσω το ποια ήμουν και όλες τις παράλληλες ζωές που έχω ζήσει», λέει. «Στην πορεία όμως κατάλαβα ότι ίσως το πιο ειλικρινές δεν είναι να βρω μια σταθερή απάντηση αλλά να αποδεχτώ ότι η ταυτότητα δεν είναι κάτι συμπαγές. Αλλάζει, μετακινείται, σπάει και ξαναχτίζεται. Τίποτα δεν είναι μόνιμο, άλλωστε. Οπότε ο δίσκος αγκαλιάζει αυτήν τη ρευστότητα. Για μένα καθετί που κάνουμε έχει πολιτική πράξη και δύναμη. Μιλάω για το δικό μου βίωμα ως γυναίκας, επομένως δεν θα μπορούσε να μην έχει φεμινιστική χροιά.
«Για μένα ενδυνάμωση δεν είναι να προσποιείσαι ότι είσαι ok ή να παράγεις κάτι “θετικό” επειδή αυτό θέλει να δει ο κόσμος. Ενδυνάμωση σημαίνει να είσαι ειλικρινής με αυτό που συμβαίνει και να κάνεις αυτό που σε εκφράζει πραγματικά, όχι αυτό που είναι πιο εύκολο να καταναλωθεί».
Αναφερόμαστε στη γυναικεία ενδυνάμωση με τον τρόπο που μας μάθανε, ότι πρέπει να σκληρύνεις, να μάθεις να αμύνεσαι, να είσαι έτοιμη να επιτεθείς για να επιβιώσεις. Σαν να είναι δική σου ευθύνη να προσαρμοστείς σε κάτι που είναι εξαρχής λάθος. Για μένα το θέμα δεν είναι να γίνουμε πιο “δυνατές” μέσα σε μια προβληματική συνθήκη, το θέμα είναι να αλλάξει η ίδια η συνθήκη. Αν κάτι παραλύει κάποιον, δεν σημαίνει ότι αυτός ο κάποιος πρέπει απλώς να μάθει να το αντέχει καλύτερα και να προσαρμόζεται. Νιώθω ότι κουβαλάμε πολύ τη λογική της γενιάς των γονιών μας, το “just deal with it”, “όλα καλά”. Που στην πραγματικότητα είναι πολύ συνδεδεμένο με ενοχή και καταπίεση. Και όσο το αγνοείς, τόσο μεγαλώνει.
Οπότε για μένα ενδυνάμωση δεν είναι να προσποιείσαι ότι είσαι ok ή να παράγεις κάτι “θετικό” επειδή αυτό θέλει να δει ο κόσμος. Ειδικά όταν γύρω μας τα πράγματα δεν είναι καθόλου ok. Ενδυνάμωση είναι πιο πολύ να είσαι ειλικρινής με αυτό που συμβαίνει και να κάνεις αυτό που σε εκφράζει πραγματικά, όχι αυτό που είναι πιο εύκολο να καταναλωθεί».
Η καλλιτεχνική εξέλιξη και η δυναμική της τα τελευταία χρόνια είναι εντυπωσιακή. Στη νέα δισκογραφική της, την Kiki Records, βρήκε χώρο να αναπτυχθεί δημιουργικά. «Νομίζω ότι το να γράφω λειτουργεί ως επεξεργασία, σαν να μπορώ επιτέλους να κοιτάξω κάτι από απόσταση, να του δώσω μορφή και να το κατανοήσω καλύτερα», λέει. «Είναι πολύ ψυχοθεραπευτική διαδικασία για μένα. Κάποιες φορές, όμως, όταν το επισκέπτομαι στη σκηνή το τραύμα, είναι σαν να ξαναζώ τον πόνο. Βέβαια, κι εκεί υπάρχει κάθαρση, όταν το κοινό σε αγκαλιάζει».
Στο «i.par.ksia.ko» η έννοια της ενοχής διαπερνά τη δουλειά της, ιδιαίτερα μέσα από ένα ορθόδοξο πλαίσιο. «Η ενοχή δυστυχώς έχει γράψει βαθιά μέσα μου, θρησκευτικά, πολιτισμικά, οικογενειακά, κοινωνικά, και έχει σωματοποιηθεί», εξηγεί. «Συνειδητοποίησα ότι από religious OCD έγινε σωματοποίηση και υποχονδρίαση, μέχρι και αυτοάνοσο. Όταν όλα σου τα θέλω, την ίδια σου την ύπαρξη, έχεις μάθει να την κατακρίνει η κοινωνία και η Εκκλησία, πώς θα βρεις αυτό που θες και είσαι πραγματικά εσύ; Στην “Καταδίκη” αυτό προσπαθούσαμε, σαν ένα spell, να αφυπνιστούμε και να τη βγάλουμε από μέσα μας. Σίγουρα δεν είναι ότι την έχω ξεπεράσει, αλλά σίγουρα η σκηνή και η επαφή μου με άλλες θηλυκότητες και artists μού έχουν δώσει πολλή ενδυνάμωση ώστε να μη σιωπώ και να μη με παραλύει».
VASSIŁINA - «Katadiki»
Τη ρωτάω αν υπάρχει κάτι που τη θυμώνει ακόμη σχετικά με τη θέση των γυναικών στη μουσική βιομηχανία. «Άπειρα πράγματα», λέει. «Με θυμώνει ότι ακόμα πολλές φορές πρέπει να αποδείξεις διπλά ότι ξέρεις τι κάνεις. Δηλαδή βλέπεις έναν άντρα να συνεργάζεται με 20 άτομα σε ένα τραγούδι και κανένας δεν αμφισβητεί τον ρόλο του, ενώ αν είσαι γυναίκα και έχεις έναν άντρα συνεργάτη, όλοι υποθέτουν ότι η δουλειά ήταν του άντρα, και ας είσαι στα credits. Δυστυχώς, αυτό σε κάνει να εργάζεσαι μόνη σου, δηλαδή να δουλεύεις τριπλά. Με θυμώνει που όλα τα φεστιβάλ έχουν 8-10 αντρικά ονόματα και μας συμπεριλαμβάνουν μόνο σε women’s empowering festivals. Με θυμώνει που βλέπεις να συγκρίνουν γυναίκες μεταξύ τους ενώ άντρες όχι. Που πέφτουμε να ακυρώσουμε μια γυναίκα επειδή έβαλε όρια, όπως π.χ. η Chappell Roan, ενώ συστηματικά ξεχνάμε άντρες κακοποιητές, όπως ο Chris Brown και ο Shia LaBeouf».
Στα τραγούδια του «i.par.ksia.ko» είναι η πρώτη φορά που χρησιμοποιεί τόσο πολύ τον ελληνικό στίχο, κάνοντας τα κομμάτια πιο προσιτά στο ελληνικό κοινό και έντονα φορτισμένα συναισθηματικά. «Αισθάνομαι σίγουρα πιο εκτεθειμένη με τον ελληνικό στίχο», λέει, «αλλά ακριβώς γι’ αυτό και τα τραγούδια είναι πιο ειλικρινή. Τα ελληνικά έχουν μια αμεσότητα που δεν σου επιτρέπει να κρυφτείς τόσο εύκολα. Δεν υπάρχει η ίδια απόσταση όπως με τα αγγλικά. Είναι η γλώσσα μέσα στην οποία έχουν χαραχτεί τα πιο πρώιμα πράγματα: οικογένεια, ενοχή, επιθυμία, φόβος, παιδικά βιώματα. Οπότε το να γράψω στα ελληνικά ένιωσα ότι με φέρνει πολύ πιο κοντά στον πυρήνα».
Σχολιάζει τον μεγάλο αριθμό από φωνές και συνεργασίες που υπάρχουν στο άλμπουμ. «Οι συνεργασίες για μένα δεν είναι απλώς features. Είναι σαν άλλες φωνές που εισβάλλουν μέσα στο ίδιο σύμπαν και το αλλάζουν. Αυτό με συγκινεί πολύ, γιατί ταιριάζει και θεματικά με το άλμπουμ: κανείς μας δεν είναι μόνος του, είμαστε φτιαγμένοι και από τους άλλους, από τις προβολές μας, από τις αγάπες τους, από τα τραύματά τους, από τους τρόπους που μας καθρεφτίζουν. Κάθε συνεργασία είναι ένας καθρέφτης στις παράλληλες ζωές μου. Το ίδιο σημαντική είναι και η μεταμόρφωση, που για μένα είναι απελευθέρωση, σαν μια μικρή τελετή. Έχω πάρει πολύ μεγάλη έμπνευση και ενδυνάμωση από τις drag queen φίλες μου. Με έχει επηρεάσει πάρα πολύ η επαφή μου με την drag σκηνή. Αισθητικά, για αρχή, όλη η ποπ σκηνή και η τέχνη γενικά έχουν διαμορφωθεί από queer άτομα και τρανς γυναίκες και δυστυχώς σπάνια τους δίνονται credits. Όλα τα άτομα με τα οποία έχω συνεργαστεί με έχουν καθορίσει. Π.χ. το Vinyl Face, που έχει αναλάβει το styling αλλά κάνουμε μαζί και art direction, είναι το άλλο μου μισό, σαν κομμάτι της μπάντας μου. Νιώθω ότι μαζί του έχω ανακαλύψει πολλά πράγματα για την τέχνη μου και την ταυτότητά μου. It’s not about fashion and trends, αλλά μια ιστορία του τι είσαι και τι θες να πεις. Αντίστοιχα, artists όπως οι Dolly Vara, Κριστόφ, αλλά και στα drag shows οι Tammy Tsanaka, Ody Icons, Krista Papista, Cyka de la Bliat, Sozie, μου έχουν δώσει μεγάλη έμπνευση με τον τρόπο που χτίζουν κόσμους και μεταμορφώνονται στη σκηνή αλλά παράλληλα παραμένουν αληθινοί.
VASSIŁINA & Tamta - «Fever Ride»
Νομίζω ότι το ελληνικό κοινό έχει ανοίξει αρκετά σε σχέση με παλιότερα, αλλά έχουμε ακόμα πολύ δρόμο μέχρι να σπάσουν τα στερεότυπα. Δυστυχώς, η ελληνική πραγματικότητα είναι άλλη και το βλέπεις στις ψήφους, στις επιθέσεις και στο διαδίκτυο. Για μένα μια μεγάλη νίκη είναι η αλλαγή που βλέπω στη δική μου οικογένεια, που είναι από τις Σέρρες: όταν είδαν την αγάπη και την αγκαλιά αυτής της σκηνής, κάτι άλλαξε μέσα τους, κάτι τους άγγιξε. That’s a win for me».
«Η avant-pop συχνά ακροβατεί ανάμεσα στο προσωπικό και το “concept”. Πώς διασφαλίζεις ότι η ιδέα δεν καταπίνει το συναίσθημα;» τη ρωτάω. «Για μένα το concept έχει αξία μόνο αν υπηρετεί το συναίσθημα. Οπότε προσπαθώ πάντα να ξεκινάω από ένα αληθινό αίσθημα, από μια εσωτερική ανάγκη, και μετά να χτίζω τον κόσμο γύρω από αυτό. Δεν με ενδιαφέρει να κάνω κάτι απλώς “έξυπνο”. Με ενδιαφέρει να νιώθεις ότι κάτι χτυπάει αληθινά εκεί μέσα.
Όπως είπα, δημιουργώ σαν κολάζ, έτσι λειτουργεί η σκέψη μου. Αν για μένα βγάζει νόημα, αυτό είναι που με ενδιαφέρει, όχι να το καταλάβουν όλοι γύρω μου. Έτσι κι αλλιώς πολλές φορές νιώθω πως όταν μιλάω χάνεται η σκέψη μου και it’s hard to follow. Θα ήθελα να είχα σχεδιαγράμματα παντού και κολάζ».
«Η εικόνα σου είναι εξίσου σημαντική με τον ήχο. Πώς δουλεύεις αυτήν τη σχέση; Ποιο έρχεται πρώτο;» «Δεν υπάρχει πάντα μια συγκεκριμένη σειρά. Μερικές φορές έρχεται πρώτα ένας ήχος και αμέσως γεννά μια εικόνα. Άλλες φορές υπάρχει πρώτα ένας οπτικός κόσμος, ένα σύμβολο, που μετά γίνεται ήχος. Παραδείγματος χάριν, στον συγκεκριμένο δίσκο οι ιδέες της Αλίκης, του AΙ και το interlude ήρθαν αφού δουλέψαμε το αισθητικό κομμάτι του δίσκου. Θέλω όλα να συνδέονται».
VASSIŁINA - «Iparksiako» (ft. Pan Pan)
Στα visuals που χρησιμοποιεί στα live της υπάρχει συχνά μια μυθολογική, σχεδόν τελετουργική διάσταση. «Με ελκύει αυτό το σύμπαν γιατί εκεί μπορείς να μιλήσεις για πολύ σύγχρονα και πολύ προσωπικά πράγματα μέσα από σύμβολα που μοιάζουν διαχρονικά», λέει. «Μου αρέσει η ιδέα της τελετουργίας γιατί παίρνει κάτι εσωτερικό και το κάνει πράξη, εικόνα, σώμα. Επίσης η μυθολογία, το παραμύθι, το τελετουργικό στοιχείο δημιουργούν έναν χώρο μαγικό, πάνω στον οποίο μπορείς να προβάλλεις ό,τι θέλεις, όπως στο παιδικό παιχνίδι. Κι εμένα με ενδιαφέρει πολύ η υπερβολή και θεατρικότητα. Το σώμα για μένα δεν είναι απλώς φορέας της φωνής· είναι και το ίδιο κείμενο. Ο τρόπος που στέκεσαι, που κινείσαι, που καταρρέεις ή αντιστέκεσαι πάνω στη σκηνή λέει πράγματα που καμιά φορά δεν μπορούν να ειπωθούν με λόγια».
«Νιώθεις ότι η ελληνική σκηνή αφήνει χώρο για κάτι πραγματικά πειραματικό ή αναγκάζεσαι να “μεταφράζεις” τη δουλειά σου για να γίνει πιο προσβάσιμη;» «Νομίζω ότι υπάρχει χώρος, αλλά όχι πάντα με τον τρόπο που θα έπρεπε. Υπάρχει ακόμα μια επιφυλακτικότητα απέναντι σε πράγματα που δεν μπαίνουν εύκολα σε κατηγορίες. Από την άλλη, βλέπω και κοινό που είναι πολύ πιο έτοιμο απ’ όσο νομίζουν ορισμένοι μηχανισμοί της βιομηχανίας. Άρα το πρόβλημα δεν είναι μόνο το κοινό, είναι και οι δομές γύρω από αυτό».
«Αν το “i.par.ksia.ko” είναι μια διαδρομή, σε ποιο σημείο της βρίσκεσαι τώρα; Πιο κοντά σε μια απάντηση ή πιο βαθιά μέσα στην ερώτηση;» «Νομίζω πιο βαθιά μέσα στην ερώτηση, αλλά ίσως με κάπως λιγότερο φόβο απέναντί της. Δεν αισθάνομαι ότι βρήκα μια τελική απάντηση, ούτε ότι αυτός ήταν ποτέ ο στόχος. Περισσότερο νιώθω ότι μέσα από τον δίσκο έμαθα να κατοικώ λίγο καλύτερα την αβεβαιότητα. Και για μένα αυτό είναι ήδη μια μορφή μετακίνησης».
«Ποιο είναι το πιο “επικίνδυνο” τραγούδι του δίσκου για σένα – αυτό που σε εκθέτει περισσότερο;» «Το τραγούδι με τη μητέρα μου θα έλεγα – το “interlude with my mother” είναι το πιο προσωπικό και απογυμνωμένο κομμάτι του δίσκου».
Το «i.par.ksia.ko» της VASSIŁINA κυκλοφορεί από την Kiki Music.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO
