Μέσα σε ένα διώροφο κτίριο από τούβλα στο Μεντεγίν της Κολομβίας, οι επιστήμονες εργάζονται πολλές ώρες σε αποπνικτικά εργαστήρια εκτρέφοντας εκατομμύρια κουνούπια.
Φροντίζουν για κάθε ανάγκη των εντόμων καθώς αυτά αναπτύσσονται από προνύμφες, διατηρώντας τη θερμοκρασία ακριβώς στον σωστό βαθμό και ταΐζοντάς τα γενναιόδωρα με άλευρα, ζάχαρη και, φυσικά, αίμα.
Στη συνέχεια, τα απελευθερώνουν σε όλη τη χώρα για να αναπαραχθούν με άγρια κουνούπια που μπορούν να μεταφέρουν τον δάγκειο πυρετό και άλλους ιούς που απειλούν να αρρωστήσουν και να σκοτώσουν τον πληθυσμό της Κολομβίας.
«Αυτό θα μπορούσε να ακούγεται σαν την αρχή της πλοκής μιας ταινίας τρόμου ενός σεναριογράφου του Χόλιγουντ. Αλλά δεν είναι. Αυτό το εργοστάσιο είναι πραγματικό και τα κουνούπια που απελευθερώνονται δεν τρομοκρατούν τον τοπικό πληθυσμό. Κάθε άλλο. Στην πραγματικότητα βοηθούν να σωθούν και να βελτιωθούν εκατομμύρια ζωές» γράφει στην επίσημη ιστοσελίδα του ο συνιδρυτής της Microsoft, Μπιλ Γκέιτς, αναλύοντας τον μηχανισμό.
Πώς τα καταφέρνουν; Τα κουνούπια που εκκολάπτονται σε αυτό το εργοστάσιο κουβαλούν βακτήρια Wolbachia, τα οποία τα παρεμποδίζουν τη μετάδοση του δάγκειου πυρετού και άλλων ιών, όπως ο Ζίκα, ο chikungunya και ο κίτρινος πυρετός, στον άνθρωπο. Με την απελευθέρωσή τους για να αναπαραχθούν με άγρια κουνούπια, εξαπλώνονται τα βακτήρια, μειώνοντας τη μετάδοση του ιού και προστατεύοντας εκατομμύρια ανθρώπους από ασθένειες.
«Έχω ξαναγράψει για αυτά τα καταπληκτικά κουνούπια με Wolbachia πέρυσι, όταν μια νέα μελέτη έδειξε πόσο αποτελεσματικά θα μπορούσαν να είναι στην πρόληψη ασθενειών. Η τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή που διεξήχθη στη Γιογκιακάρτα της Ινδονησίας διαπίστωσε ότι τα κουνούπια που φέρουν Wolbachia μείωσαν τον αριθμό των κρουσμάτων δάγκειου πυρετού στην πόλη κατά 77% και τις νοσηλείες για δάγκειο πυρετό κατά 86%. Σε μια νέα μελέτη στο Μεντεγίν, τα κρούσματα δάγκειου πυρετού μειώθηκαν κατά 89% από τότε που άρχισαν να απελευθερώνονται κουνούπια Wolbachia το 2015», υπογραμμίζει ο Γκέιτς.
Τα αποτελέσματα αυτά αποτελούν μια τεράστια ανακάλυψη, προσφέροντας την απόδειξη ότι αυτή η νέα τεχνολογία θα προστατεύσει ολόκληρες πόλεις και χώρες από την απειλή των ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια.
Το Παγκόσμιο Πρόγραμμα για τα Κουνούπια, το οποίο ηγείται της προσπάθειας των κουνουπιών με Wolbachia, απελευθερώνει τώρα αυτά τα κουνούπια σε 11 χώρες: Βραζιλία, Κολομβία, Μεξικό, Ινδονησία, Σρι Λάνκα, Βιετνάμ, Αυστραλία, Φίτζι, Κιριμπάτι, Νέα Καληδονία και Βανουάτου.
Και το αξιοσημείωτο με τα κουνούπια με βακτήρια Wolbachia είναι ότι μόλις απελευθερωθούν αρκετά από αυτά για να προσφέρουν προστασία από την ασθένεια, θα είναι μία αυτοσυντηρούμενη λύση. Με την πάροδο του χρόνου, οι οικογένειες θα γλιτώσουν από το σπαραγμό της απώλειας αγαπημένων τους προσώπων και οι κοινότητες δεν θα χρειαστεί να ξοδεύουν χρήματα για την πρόληψη και τη θεραπεία αυτών των ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια, απελευθερώνοντας πόρους για άλλες προτεραιότητες στον τομέα της υγείας.
Το Παγκόσμιο Πρόγραμμα για τα Κουνούπια στοχεύει στη διάδοση της Wolbachia μεταξύ των κουνουπιών Aedes aegypti, ενός τροπικού κουνουπιού που αποτελεί ξενιστή του δάγκειου πυρετού, του κίτρινου πυρετού και άλλων ιών. (Η ελονοσία εξαπλώνεται μέσω ενός παρασίτου που μεταφέρεται από το κουνούπι Anopheles και δεν αποτελεί αντικείμενο της προσπάθειας της Wolbachia).
Με την κλιματική αλλαγή, το έργο του Παγκόσμιου Προγράμματος για τα Κουνούπια είναι επείγον. Καθώς οι παγκόσμιες θερμοκρασίες αυξάνονται, τα κουνούπια Aedes aegypti, βρίσκουν περισσότερες περιοχές του κόσμου κατοικήσιμες, αυξάνοντας την εξάπλωση αυτών των ασθενειών. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος προέρχεται από τον δάγκειο πυρετό, ο οποίος μολύνει περισσότερα από 400 εκατομμύρια ανθρώπων κάθε χρόνο και σκοτώνει 20.000.
Η ανάγκη για αυτά τα σωτήρια κουνούπια συνεχίζει να αυξάνεται και αυτό σημαίνει ότι το Παγκόσμιο Πρόγραμμα για τα Κουνούπια πρέπει να παράγει εκατοντάδες εκατομμύρια κουνούπια με Wolbachia.
Το εργοστάσιο στο Μεντεγίν, το οποίο είναι σήμερα η μεγαλύτερη εγκατάσταση αναπαραγωγής κουνουπιών στον κόσμο, παράγει περισσότερα από 30 εκατομμύρια κουνούπια την εβδομάδα. Άλλες εγκαταστάσεις του Παγκόσμιου Προγράμματος για τα Κουνούια σε όλο τον κόσμο αναπαράγουν επίσης κουνούπια με Wolbachia, αλλά αυτή της Κολομβίας είναι επί του παρόντος η μεγαλύτερη.
Μέχρι τώρα, η θανάτωση ή η απώθηση των κουνουπιών με εντομοκτόνα, σίτες και παγίδες ήταν η προτεραιότητα και όχι η μαζική παραγωγή κουνουπιών. Όσο δύσκολο είναι να σκοτωθούν τα κουνούπια, άλλο τόσο δύσκολή μπορεί να είναι η εκτροφή εκατομμυρίων κουνουπιών. Τα κουνούπια πρέπει να μεγαλώνουν, να τρέφονται και να στεγάζονται κάτω από ιδανικές συνθήκες για να αναπτυχθούν και να αναπαραχθούν. Το εργοστάσιο στο Μεντεγίν τελειοποιεί τη διαδικασία και βελτιώνει την αποτελεσματικότητά του, ώστε να μπορεί να εκτρέφει και να απελευθερώνει κουνούπια Wolbachia σε μεγάλη κλίμακα.
Για να αναπτυχθούν, τα ενήλικα χρειάζονται ζάχαρη (δείτε αυτή την ιστορία για το πώς ερευνητές στη Ζάμπια εκμεταλλεύονται τη λαχτάρα των κουνουπιών για ζάχαρη για να δημιουργήσουν ένα νέο δόλωμα που θα ελέγξει την εξάπλωση της ελονοσίας) και αίμα, το οποίο η ομάδα προμηθεύεται από ληγμένα αποθέματα σε τράπεζες αίματος.
Μόλις το εργοστάσιο εκθρέψει εκατομμύρια αυγά και ενήλικα κουνούπια, είναι έτοιμα να απελευθερωθούν. Τα αυγά συσκευάζονται σε μικρές κάψουλες ζελατίνης, καθεμία από τις οποίες περιέχει 300 αυγά, τα οποία δίνονται στους κατοίκους για να τα ρίξουν στο νερό για να εκκολαφθούν. Το πλεονέκτημα των απελευθερώσεων αυγών όπως αυτή είναι ότι τα αυγά μπορούν εύκολα να μεταφερθούν σε μεγάλες αποστάσεις και να εκκολαφθούν ανάλογα με τις ανάγκες.
Το εργοστάσιο απελευθερώνει επίσης ενήλικα κουνούπια κατά χιλιάδες από το πίσω μέρος μοτοσικλετών που περιφέρονται στην πόλη. Η ομάδα World Mosquito πειραματίζεται επίσης με απελευθερώσεις από μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Οι απελευθερώσεις ενηλίκων κουνουπιών επιτρέπουν το άμεσο ζευγάρωμα με τον πληθυσμό των άγριων κουνουπιών και να διαδίδουν τα βακτήρια που εμποδίζουν τον ιό.
Είναι συναρπαστικό να βλέπω πόσο μεγάλη πρόοδο έχει κάνει το Παγκόσμιο Πρόγραμμα για τα Κουνούπια. Πριν από χρόνια, η ιδέα της απελευθέρωσης κουνουπιών ως συμμάχου στη μάχη κατά των ασθενειών φαινόταν σε πολλούς τρελή. Όμως η υποστήριξη αυτής της καινοτόμου λύσης έπιασε τόπο στις κοινότητες σε όλο τον κόσμο. Αυτά τα καταπληκτικά κουνούπια πετούν και σώζουν ζωές.
