Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι με τα πρώιμα έργα του

Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Ο Κρίστο κατά τη διάρκεια της ανέγερσης των 26 βαρελιών πετρελαίου (1961) στο στούντιο του φωτογράφου Jean-Dominique Lajoux στο Παρίσι. Φωτο: © 1961 Christo and Jeanne-Claude Foundation Artwork © Christo and Jeanne-Claude Foundation. Φωτο: Jean-Dominique Lajoux
0

Πολύ πριν τυλίξει το Ράιχσταγκ και την Pont-Neuf στο Παρίσι, ο Κρίστο ξεκίνησε με πειράματα στον χώρο, δημιουργώντας έργα μικρότερης κλίμακας.

Έχοντας φύγει από την κομμουνιστική Βουλγαρία για το Παρίσι και δουλεύοντας σε ένα δωμάτιο που προοριζόταν για υπηρετικό προσωπικό, ο εξαθλιωμένος πρόσφυγας άρχισε να δημιουργεί τα πρώτα του τυλιγμένα γλυπτά χρησιμοποιώντας καθημερινά αντικείμενα όπως κουτιά, μπουκάλια και –όταν βρήκε ένα μεγαλύτερο στούντιο– παλιά βαρέλια πετρελαίου.

Δύο χρόνια μετά τον θάνατό του, μερικά από τα σπάνια εμφανιζόμενα έργα του, πολλά από τα οποία είναι δημιουργικοί πειραματισμοί που αργότερα θα εκφράζονταν σε πολύ μεγαλύτερα έργα –συμπεριλαμβανομένου του περιτυλίγματος της Αψίδας του Θριάμβου τον περασμένο Οκτώβριο– παρουσιάζονται σε μια νέα έκθεση στο Παρίσι.

Η έκθεση θα συμπληρώσει ένα ακόμα κομμάτι από τη δημιουργική καριέρα του παζλ που λέγεται Κρίστο, ο οποίος αποτέλεσε μια αυτόνομη καλλιτεχνική προσωπικότητα στον χώρο της τέχνης του 20ού αιώνα.

Δύο χρόνια μετά τον θάνατό του, μερικά από τα σπάνια εμφανιζόμενα έργα του, πολλά από τα οποία είναι δημιουργικοί πειραματισμοί που αργότερα θα εκφράζονταν σε πολύ μεγαλύτερα έργα –συμπεριλαμβανομένου του περιτυλίγματος της Αψίδας του Θριάμβου τον περασμένο Οκτώβριο– παρουσιάζονται σε μια νέα έκθεση στο Παρίσι.

Στην έκθεση θα παρουσιαστούν 25 έργα που δημιούργησε ο Κρίστο πριν από τη συνεργασία του με τη σύζυγό του, Ζαν Κλοντ, μεταξύ 1958 και 1963.

Η Lorenza Giovanelli, διευθύντρια του Christo and Jeanne-Claude Studio με έδρα τη Νέα Υόρκη, την πόλη όπου ζούσε το ζευγάρι, δήλωσε ότι αυτή η έκθεση είναι μια ευκαιρία να δούμε μερικά από τα αντικείμενα που δημιούργησε και με τα οποία πειραματίστηκε πριν από τα εμβληματικά τυλιγμένα κομμάτια.

«Όλοι συνδέουν τον Κρίστο με το περιτύλιγμα, αλλά εδώ συνειδητοποιείς πόσο επηρεάστηκε από την ατμόσφαιρα που τον περιέβαλε στο Παρίσι όταν έφτασε από τη Βουλγαρία και είδε παντού αυτό το πρωτοποριακό καλλιτεχνικό έργο. Από αυτά τα αντικείμενα μπορούμε να δούμε το καλλιτεχνικό ταξίδι του και πώς έφτασε σε μερικά από τα σημαδιακά έργα του».

Γεννημένος στη Βουλγαρία ως Christo Vladimirov Javacheff, ο Κρίστο, όπως έγινε γνωστός, σπούδασε στη Σόφια, αλλά αυτομόλησε στη Δύση το 1957, κρυμμένος σε ένα τρένο από την Πράγα στη Βιέννη και στη συνέχεια μέσω Γενεύης στο Παρίσι, όπου γνώρισε τη Jeanne-Claude Denat de Guillebon, η οποία έγινε σύζυγος και καλλιτεχνική του σύντροφος μέχρι τον θάνατό της το 2009. Το ζευγάρι μετακόμισε στη Νέα Υόρκη το 1964, περνώντας τα τρία πρώτα χρόνια εκεί ως παράνομοι μετανάστες.

Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Ο Κρίστο στην αποθήκη του στο υπόγειο του διαμερίσματος της Jeanne-Claude στη λεωφόρο Raymond Poincaré 4. Παρίσι, 1960. Φωτο: René Bertholo. © 1960 Christo and Jeanne-Claude Foundation

«Τη στιγμή που κοιτάζεις αυτά τα πρώιμα έργα δεν μπορείς παρά να γοητευτείς που έχουν μια τόσο ισχυρή φυσική παρουσία. Και τα εκθέματα περιλαμβάνουν μια από τις ελάχιστες κατασκευές βαρελιών που υπάρχουν ακόμη, επειδή οι περισσότερες καταστράφηκαν όταν ο Κρίστο και η Ζαν Κλοντ μετακόμισαν στη Νέα Υόρκη», δήλωσε η Giovanelli.

Με αυτά τα κομμάτια, που παρουσιάζονται στην έκθεση, διαφαίνεται το ενδιαφέρον του Κρίστο για την υφή και το κυλινδρικό σχήμα και ο τρόπος με τον οποίο μετεξελίχθηκε η δουλειά του.

Το τελευταίο έργο του Κρίστο που σχεδιάστηκε πριν από τον θάνατό του, τον Μάιο του 2020 σε ηλικία 84 ετών, το «Mastaba», μια κατασκευή ύψους 150 μέτρων και μήκους 300 μέτρων, κατασκευασμένη από 410.000 πολύχρωμα ατσάλινα βαρέλια, αναμένεται να τοποθετηθεί στην έρημο Liwa στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, περίπου 100 μίλια νότια του Άμπου Ντάμπι.

Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Κρίστο και Ζαν Κλοντ, "Τοίχος από βαρέλια πετρελαίου-Το Σιδηρούν Παραπέτασμα", Rue Visconti, Παρίσι, 1961-62. Φωτο: Jean-Dominique Lajoux. © 1962 Christo and Jeanne-Claude Foundation
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Τα τυλιγμένα βαρέλια πετρελαίου του Κρίστο, 1958-1959. Φωτο: Christo: © 1959 Christo and Jeanne-Claude Foundation
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Κρίστο, "Πακέτο", 1958. Property of the Estate of Christo V. Javacheff. Φωτο: Eeva-Inkeri. © 1958 Christo and Jeanne-Claude Foundation
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Ο Κρίστο στο στούντιό του στη rue de Saint-Sénoch 14, 1961. Φωτο: Jean-Jacques Lévèque © 1961 Christo and Jeanne-Claude Foundation
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Κρίστο, "Ράφια", 1958. Property of the Estate of Christo V. Javacheff Φωτο: Eeva-Inkeri. © 1958 Christo and Jeanne-Claude Foundation
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Κρίστο, "Κρατήρας", 1959. Property of the Estate of Christo V. Javacheff Φωτο: Wolfgang Volz. © 1959 Christo and Jeanne-Claude Foundation
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Κρίστο, "Πακέτο σε τραπέζι", 1961. © Christo and Jeanne-Claude Foundation Φωτο: Thomas Lannes, Courtesy Gagosian
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Κρίστο, "Δύο τυλιγμένες καρέκλες", 1961. © Christo and Jeanne-Claude Foundation. Φωτο: Thomas Lannes, Courtesy Gagosian
Ο Κρίστο πριν από τον Κρίστο: Μια έκθεση στο Παρίσι αποκαλύπτει τα παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη Facebook Twitter
Ο Κρίστο κατά τη διάρκεια της ανέγερσης των 26 βαρελιών πετρελαίου (1961) στο στούντιο του φωτογράφου Jean-Dominique Lajoux στο Παρίσι. Φωτο: © 1961 Christo and Jeanne-Claude Foundation Artwork © Christo and Jeanne-Claude Foundation. Φωτο: Jean-Dominique Lajoux

Η έκθεση «Christo: Early Works 1958-1963» θα διαρκέσει από τις 10 Ιουνίου έως τις 8 Οκτωβρίου στην Gagosian στο Παρίσι.

Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

L'Arc de Triomphe, Wrapped

Εικαστικά / Η «πακεταρισμένη» Αψίδα του Θριάμβου: Πώς υλοποιήθηκε το μνημειώδες έργο του Κρίστο

Η Χριστίνα Μπουφέα, η μοναδική Ελληνίδα που συμμετείχε ενεργά στο πρότζεκτ «Arc de Triomphe, Wrapped» των Κρίστο και Ζαν-Κλοντ, περιγράφει όλη τη διαδικασία του «πακεταρίσματος» του παρισινού τοπόσημου.
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΠΟΥΦΕΑ*
Το επόμενο μεταθανάτιο έργο του Κρίστο θα είναι ο μεγαλύτερος μασταμπάς του κόσμου

Πολιτισμός / Το επόμενο μεταθανάτιο έργο του Κρίστο θα είναι ο μεγαλύτερος μασταμπάς του κόσμου

Ο μασταμπάς θα έχει 150 μέτρα ύψος - 12 μέτρα ψηλότερο από τη Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας στην Αίγυπτο, 160 χιλιόμετρα νότια του Αμπού Ντάμπι, σε μια περιοχή με τους ψηλότερους αμμόλοφους στον κόσμο.
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Χρήστος Ιωακειμίδης: Ο «κατασκευαστής εκθέσεων» και η γέννηση της επιμέλειας στην Ελλάδα

Εικαστικά / Χρήστος Ιωακειμίδης: Ο «κατασκευαστής εκθέσεων» και η γέννηση της επιμέλειας στην Ελλάδα

Με αφορμή την επετειακή έκθεση του ΕΜΣΤ για τον «Ελληνικό Μήνα στο Λονδίνο», ο Χριστόφορος Μαρίνος ανασύρει μια αδημοσίευτη συνομιλία του 2010 και αναρωτιέται τι έχει πραγματικά αλλάξει στο σώμα της ελληνικής τέχνης μισό αιώνα μετά.
ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΜΑΡΙΝΟΣ
Δέκα σημαντικές εκθέσεις που αξίζουν το ταξίδι

Εικαστικά / 10 εκθέσεις που αξίζουν το ταξίδι

Τα μεγάλα μουσεία και οι διεθνείς διοργανώσεις προετοιμάζονται για τη νέα χρονιά και υπόσχονται να μας αποκαλύψουν κάτι νέο για παλιούς και σύγχρονους καλλιτέχνες, από τον Μουνκ μέχρι τη Φρίντα Κάλο, και από τον Ραφαήλ μέχρι μια έκθεση για τα ’90s.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Όλες οι σημαντικές εκθέσεις του 2026

Εικαστικά / Όλες οι σημαντικές εκθέσεις που έρχονται το 2026

Η επαναλειτουργία του Παλαιού Μουσείου Ακρόπολης, η «Αφροδίτη» του Τζεφ Κουνς, η μνημειακή τοιχογραφία της Μπάρμπαρα Κρούγκερ, η πρώτη φωτογραφική έκθεση του Γιώργου Λάνθιμου και η αναδρομική του Αλέξη Ακριθάκη σκιαγραφούν το πολιτιστικό τοπίο του 2026.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Οι 10 πιο σημαντικές «μεγάλες» αθηναϊκές εικαστικές εκθέσεις του 2025 με χρονολογική σειρά

Εικαστικά / Οι 10 καλύτερες εκθέσεις του 2025

Από τα «Plásmata 3» και τη Μαρλέν Ντιμάς έως τη Λίλα Ντε Νόμπιλι, το 2025 ανέδειξε μια από τις πιο πυκνές και ουσιαστικές εικαστικές χρονιές της Αθήνας. Με χρονολογική σειρά, επιστρέφουμε στις μεγάλες εκθέσεις που ξεχώρισαν, συζητήθηκαν και άφησαν το στίγμα τους.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Πάολα Λάκαχ: «Η ζωή είναι ένα κύμα που το καβαλάς και σε πάει»

Εικαστικά / Πάολα Λάκαχ: «Η ζωή είναι ένα κύμα που το καβαλάς και σε πάει»

Αρχιτέκτων και γλύπτρια. Με συριακές ρίζες και παιδικά χρόνια στην Αίγυπτο, πιστεύει ότι «η πορεία μας πρέπει να είναι προς το φωτεινό κομμάτι της ζωής». Από τις πρώτες καλλιτέχνιδες που πειραματίστηκαν με ανακυκλώσιμα υλικά ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, αναζητά το παιχνίδι, την έρευνα και την πολλαπλή χρήση ενός αντικειμένου, μεταφέροντας την ίδια φόρμα από το ελάχιστο στο μεγαλειώδες. Η Πάολα Λάκαχ αφηγείται τη ζωή της στη LifO.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
12 διαμάντια από την έκθεση «Από τον Μονέ στον Πικάσο» και η ιστορία τους

Εικαστικά / 12 διαμάντια στην έκθεση «Από τον Μονέ στον Γουόρχολ» και η ιστορία τους

Από τα 84 έργα που φιλοξενεί η έκθεση, επιλέξαμε αυτά στα οποία αξίζει να σταθούμε, καθώς περιηγούμαστε στην ιστορία, στον πλούτο και στην περιπλοκότητα των κινημάτων της τέχνης τα τελευταία 130 χρόνια.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Εκθέσεις Δεκέμβριος 2025

Εικαστικά / Ο Δεκέμβρης έχει εκθέσεις που δεν χάνονται

Η έκθεση «Από τον Monet στον Warhol», που άνοιξε πριν από λίγες μέρες, δικαίως μονοπωλεί το ενδιαφέρον μας, όπως και το αφιέρωμα στο έργο της Λίλα ντε Νόμπιλι. Η λίστα μας όμως δεν εξαντλείται σε αυτές τις δύο!
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Δυο τιτάνες της ζωγραφικής, δυο μεγάλοι αντίπαλοι στην Tate Britain

Εικαστικά / Τέρνερ και Κόνσταμπλ: Δύο μεγάλοι ανταγωνιστές συναντιούνται ξανά

Για να τιμήσει τα 250 χρόνια από τη γέννησή τους η Tate Britain εξερευνά με μια έκθεση-ορόσημο τις αλληλένδετες ζωές τους και αυτό που τους ένωνε πάνω απ' όλα, την ανεξάντλητη πηγή ομορφιάς και έμπνευσης που είναι η φύση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Η Chryssa συνέδεσε την αρχαία μορφή και απλότητα με τη σύγχρονη τεχνολογία»

Εικαστικά / «Η Chryssa συνέδεσε την αρχαία μορφή και απλότητα με τη σύγχρονη τεχνολογία»

Με αφορμή τη δωρεά του αρχείου της στο ΕΜΣΤ, μέσα από πλήθος τεκμηρίων και σημειώσεων, ξαναδιαβάζουμε το έργο μιας σπουδαίας καλλιτέχνιδας της πρωτοπορίας και αναζητάμε εκ νέου την προσωπικότητά της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο κόσμος του Ανδρέα Βουτσινά ζωντανεύει ξανά σε μια σπάνια εκθεση

Εικαστικά / Ο κόσμος του Ανδρέα Βουτσινά ζωντανεύει ξανά σε μια σπάνια έκθεση

Σπάνια αντικείμενα, έργα τέχνης, memorabilia, φωτογραφίες, αφιερώσεις και μία μικρή αναπαράσταση του σπιτιού του χαρισματικού ηθοποιού, δάσκαλου και σκηνοθέτη στο Παρίσι έχουμε την ευκαιρία να δούμε στην έκθεση «Εγώ, ο Ανδρέας Βουτσινάς» που ξεκίνησε μόλις.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
«Η Λίλα Ντε Νόμπιλι έχτισε περιοχές θαυμάτων, ρομαντισμού και τρυφερότητας»

Εικαστικά / «Η Λίλα Ντε Νόμπιλι έχτισε περιοχές θαυμάτων, ρομαντισμού και τρυφερότητας»

Μια έκθεση για τη θρυλική ζωγράφο, σκηνογράφο και ενδυματολόγο εμβληματικών παραστάσεων όπερας και θεάτρου ανοίγει στην Αθήνα χάρη στη μοναδική συλλογή του Ερρίκου Σοφρά.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ορόσημο της σύγχρονης τέχνης και της γκέι ορατότητας: Ο πίνακας του Χόκνεϊ που έπιασε τα 44 εκατομμύρια

Εικαστικά / Ορόσημο της ζωγραφικής και της γκέι ορατότητας: Ο πίνακας του Χόκνεϊ που έπιασε τα 44 εκατομμύρια

Πριν από λίγες μέρες ο οίκος Christie’s δημοπράτησε το πρώτο από τα διπλά πορτρέτα που δημιούργησε ο μεγάλος Βρετανός καλλιτέχνης στα τέλη της δεκαετίας του 1960.
THE LIFO TEAM
Ο Λάζαρος Ζήκος ήθελε να χαρίζει τα έργα του

Εικαστικά / Ο Λάζαρος Ζήκος ήθελε να χαρίζει τα έργα του

H έκθεση «Tα εικονο-όργανα του Λάζαρου Ζήκου» μάς θυμίζει τον ανήσυχο, ευφάνταστο καλλιτέχνη που έφυγε νωρίς, ξανασυστήνοντας τα ανατρεπτικά, ευφυή, παιγνιώδη, σκοτεινά και ενοχλητικά πολλές φορές έργα του.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ