Ο Mark Rothko βαθιά ανθρώπινος και καθόλου ελιτιστής, μέσα από τα μάτια του γιού του

Ο Mark Rothko βαθιά ανθρώπινος και καθόλου ελιτιστής, μέσα από τα μάτια του γιού του Facebook Twitter
0



O CHRISTOPHER ROTHKO
δεν μοιάζει στον πατέρα του και δεν έχει και πολλές αναμνήσεις απο εκείνον. Βλέπετε ο διάσημος ζωγράφος αυτοκτόνησε όταν ο γιος του ήταν μόλις έξι ετών. Ωστόσο η βαριά σκιά του πατέρα του κάλυψε την ζωή του και τον οδήγησε να εγκαταλείψει την καριέρα του ως κλινικός ψυχολόγος για να ασχοληθεί με το κληροδότημα του και να δίνει διαλέξεις για το έργο του.

Τώρα, έπειτα από δώδεκα χρόνια πλήρους απασχόλησης στον κόσμο της τέχνης δημοσιεύει την πρώτη συλλογή κριτικών δοκιμίων σχετικά με τους πίνακες του πατέρα του και την έντονη επίδραση που εξακολουθούν να έχουν σε όσους τους κοιτάζουν. Εξαρχής ο γιος του Mark Rothko ξεκαθαρίζει ότι το βιβλίο του "Mark Rothko: From the Inside Out" δεν αφορά όσους περιμένουν ανατριχιαστικές λεπτομέρειες για την προσωπική ζωή του ζωγράφου ή τα εξωφρενικά ποσά που αγγίζουν τα έργα του στις δημοπρασίες (το 2012 ένας πίνακας του 1961 πωλήθηκε στην τιμή ρεκόρ των 87 εκ. δολαρίων). Ο Christopher γράφει: "Δεν διαθέτω απεριόριστες πληροφορίες για προσωπικές συζητήσεις να αποκαλύψω σε ότι αφορά την τέχνη του. Και προφανώς ένα εξάχρονο αγόρι δεν είναι σε θέση να γνωρίζει σκανδαλώδεις λεπτομέρειες για την προσωπική ζώη του πατέρα του, οπότε όσοι αναζητούν κάτι τέτοιο θα απογοητευθούν."

Ο Mark Rothko βαθιά ανθρώπινος και καθόλου ελιτιστής, μέσα από τα μάτια του γιού του Facebook Twitter
Πατέρας κι γιός στο σπίτι τους το 1966, τέσσερα χρόνια πριν την αυτοκτονία του ζωγράφου PHOTO: © 2005 KATE ROTHKO PRIZEL AND CHRISTOPHER ROTHKO

Στα 18 δοκίμια του βιβλίου του ο Christopher παρουσιάζει τον ήσυχο και μοναχικό τρόπο που ο πατέρας του εργαζόταν, την εμμονή του με το ορθογώνιο σχήμα και την λατρεία του για τον Μότσαρτ ανάμεσα σε άλλα. Αναλύει πως το έργο του δεν είναι μυώδες και επιθετικό αλλά αντιθέτως αισθητικά ευάλωτο και παραμένει έτσι παρά το ότι πλέον αποτελεί κανόνα και πωλείται σε αστρονομικά ποσά.

Έπειτα από τρεις δεκατίες όμως παρατήρησης και ανάλυσης του έργου του πατέρα του, όντας στο πηδάλιο του κληροδοτήματος αποφάσισε πως ήρθε η στιγμή να στρέψει το ενδιαφέρον του κοινού αμιγώς στους πίνακες και όχι στις λεπτομέρειες της προσωπικής του ζωής που συχνά αγγίζουν τον μύθο κι όχι την πραγματικότητα. "Οι άνθρωποι τον φαντάζονται ως μια τιτάνια φιγούρα, έναν Ολύμπιο θεό του αφαιρετικού εξπρεσσιονιστικού κινήματος που κάπνιζε αρειμανίως και παθιαζόταν με την ιστορία."

Η αυτοκτονία του το 1970 προσέθεσε επιπλέον αναγνώσεις στα κλασσικά τμηματικά έργα του με το τοτεμικό βάρος τους ως δηλώσεις υπαρξιακού σκότους. "Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι ήταν σε βαθιά κατάθλιψη τα τελευταία δύο έτη της ζωής του καθώς η υγεία του επιδεινωνόταν, αλλά ζωγράφισε εντυπωσιακό αριθμό έργων και πειραματιζόταν προς δύο τουλάχιστον νέες κατευθύνσεις. Και μόνο η πράξη του να ζωγραφίζει ήταν ελπιδοφόρα."

Ο Mark Rothko βαθιά ανθρώπινος και καθόλου ελιτιστής, μέσα από τα μάτια του γιού του Facebook Twitter
Mark Rothko, Yellow and Blue (Yellow, Blue on Orange), 1955 Carnegie Museum of Art, Pittsburgh
Ο Mark Rothko βαθιά ανθρώπινος και καθόλου ελιτιστής, μέσα από τα μάτια του γιού του Facebook Twitter
Άτιτλο, λάδι σε καμβά, 1957

Στα 18 δοκίμια του βιβλίου του ο Christopher παρουσιάζει τον ήσυχο και μοναχικό τρόπο που ο πατέρας του εργαζόταν, την εμμονή του με το ορθογώνιο σχήμα και την λατρεία του για τον Μότσαρτ ανάμεσα σε άλλα. Αναλύει πως το έργο του δεν είναι μυώδες και επιθετικό αλλά αντιθέτως αισθητικά ευάλωτο και παραμένει έτσι παρά το ότι πλέον αποτελεί κανόνα και πωλείται σε αστρονομικά ποσά. Αν το δει κανείς όπως ο ίδιος ο ζωγράφος θα ήθελε, επιτυγχάνεται μια "πρωτόγονη, προ-λεκτική επικοινωνία" που είναι ιδιαίτερα ουμανιστική, και παρότι τα έργα του θεωρούνται ελιτιστικά, στην ουσία είναι λαϊκά.

Στο πνεύμα αυτό κινήθηκε και η δημόσια διαμάχη και δίκη του κ. Rothko και της μεγαλύτερης αδελφής του Kate Rothko Prizel ενάντια στους εκτελεστές της διαθήκης του Mark Rothko και της Marlborough Gallery, τους οποίους κατηγόρησαν για εξαπάτηση του κληροδοτήματος και τελικά πέτυχαν την απόδοση εκατοντάδων πινάκων στο κληροδότημα και την καταβολή 9 εκ. δολαρίων ως πρόστιμο. Το Κληροδότημα Rothko στην συνέχεια διένειμε πάνω από 1.000 έργα του στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο εξωτερικό. Ο κος Rothko ελπίζει πως το βιβλίο του, προσβάσιμο στον μη ειδικό που ενδιαφέρεται για το έργο του σπουδαίου ζωγράφου, θα παρουσιάσει εκ νέου το τον πατέρα του στον ευρύ κοινό πέρα από την «φασαρία» των χρημάτων και του hype. «Ο πατέρας μου δεν θεωρούσε τον εαυτό του επαναστάτη, θεωρούσε ότι επεκτείνει τις παραδόσεις της ζωγραφικής στην εποχή μας και πιστεύω ότι ζούμε ακόμα σε μια περίοδο που τον χρειάζεται.»

Ο Mark Rothko βαθιά ανθρώπινος και καθόλου ελιτιστής, μέσα από τα μάτια του γιού του Facebook Twitter
Mark Rothko, White cloud over purple, 1957
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

14 εκθέσεις για τον Ιανουάριο 2026

Εικαστικά / Τέχνη με δύναμη στις γκαλερί της πόλης τώρα

Από τον Roe Ethridge και τους Kalos&Klio μέχρι τον Μάκη Θεοφυλακτόπουλο και τον Τάσο Μαντζαβίνο, οι αίθουσες τέχνης θα μας κρατήσουν σε εγρήγορση τον πρώτο μήνα του χρόνου με εκθέσεις αναγνωρισμένων και νεότερων καλλιτεχνών.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Χρήστος Ιωακειμίδης: Ο «κατασκευαστής εκθέσεων» και η γέννηση της επιμέλειας στην Ελλάδα

Εικαστικά / Χρήστος Ιωακειμίδης: Ο «κατασκευαστής εκθέσεων» και η γέννηση της επιμέλειας στην Ελλάδα

Με αφορμή την επετειακή έκθεση του ΕΜΣΤ για τον «Ελληνικό Μήνα στο Λονδίνο», ο Χριστόφορος Μαρίνος ανασύρει μια αδημοσίευτη συνομιλία του 2010 και αναρωτιέται τι έχει πραγματικά αλλάξει στο σώμα της ελληνικής τέχνης μισό αιώνα μετά.
ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΜΑΡΙΝΟΣ
Δέκα σημαντικές εκθέσεις που αξίζουν το ταξίδι

Εικαστικά / 10 εκθέσεις που αξίζουν το ταξίδι

Τα μεγάλα μουσεία και οι διεθνείς διοργανώσεις προετοιμάζονται για τη νέα χρονιά και υπόσχονται να μας αποκαλύψουν κάτι νέο για παλιούς και σύγχρονους καλλιτέχνες, από τον Μουνκ μέχρι τη Φρίντα Κάλο, και από τον Ραφαήλ μέχρι μια έκθεση για τα ’90s.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Όλες οι σημαντικές εκθέσεις του 2026

Εικαστικά / Όλες οι σημαντικές εκθέσεις που έρχονται το 2026

Η επαναλειτουργία του Παλαιού Μουσείου Ακρόπολης, η «Αφροδίτη» του Τζεφ Κουνς, η μνημειακή τοιχογραφία της Μπάρμπαρα Κρούγκερ, η πρώτη φωτογραφική έκθεση του Γιώργου Λάνθιμου και η αναδρομική του Αλέξη Ακριθάκη σκιαγραφούν το πολιτιστικό τοπίο του 2026.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Οι 10 πιο σημαντικές «μεγάλες» αθηναϊκές εικαστικές εκθέσεις του 2025 με χρονολογική σειρά

Εικαστικά / Οι 10 καλύτερες εκθέσεις του 2025

Από τα «Plásmata 3» και τη Μαρλέν Ντιμάς έως τη Λίλα Ντε Νόμπιλι, το 2025 ανέδειξε μια από τις πιο πυκνές και ουσιαστικές εικαστικές χρονιές της Αθήνας. Με χρονολογική σειρά, επιστρέφουμε στις μεγάλες εκθέσεις που ξεχώρισαν, συζητήθηκαν και άφησαν το στίγμα τους.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Πάολα Λάκαχ: «Η ζωή είναι ένα κύμα που το καβαλάς και σε πάει»

Εικαστικά / Πάολα Λάκαχ: «Η ζωή είναι ένα κύμα που το καβαλάς και σε πάει»

Αρχιτέκτων και γλύπτρια. Με συριακές ρίζες και παιδικά χρόνια στην Αίγυπτο, πιστεύει ότι «η πορεία μας πρέπει να είναι προς το φωτεινό κομμάτι της ζωής». Από τις πρώτες καλλιτέχνιδες που πειραματίστηκαν με ανακυκλώσιμα υλικά ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, αναζητά το παιχνίδι, την έρευνα και την πολλαπλή χρήση ενός αντικειμένου, μεταφέροντας την ίδια φόρμα από το ελάχιστο στο μεγαλειώδες. Η Πάολα Λάκαχ αφηγείται τη ζωή της στη LifO.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
12 διαμάντια από την έκθεση «Από τον Μονέ στον Πικάσο» και η ιστορία τους

Εικαστικά / 12 διαμάντια στην έκθεση «Από τον Μονέ στον Γουόρχολ» και η ιστορία τους

Από τα 84 έργα που φιλοξενεί η έκθεση, επιλέξαμε αυτά στα οποία αξίζει να σταθούμε, καθώς περιηγούμαστε στην ιστορία, στον πλούτο και στην περιπλοκότητα των κινημάτων της τέχνης τα τελευταία 130 χρόνια.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Εκθέσεις Δεκέμβριος 2025

Εικαστικά / Ο Δεκέμβρης έχει εκθέσεις που δεν χάνονται

Η έκθεση «Από τον Monet στον Warhol», που άνοιξε πριν από λίγες μέρες, δικαίως μονοπωλεί το ενδιαφέρον μας, όπως και το αφιέρωμα στο έργο της Λίλα ντε Νόμπιλι. Η λίστα μας όμως δεν εξαντλείται σε αυτές τις δύο!
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Δυο τιτάνες της ζωγραφικής, δυο μεγάλοι αντίπαλοι στην Tate Britain

Εικαστικά / Τέρνερ και Κόνσταμπλ: Δύο μεγάλοι ανταγωνιστές συναντιούνται ξανά

Για να τιμήσει τα 250 χρόνια από τη γέννησή τους η Tate Britain εξερευνά με μια έκθεση-ορόσημο τις αλληλένδετες ζωές τους και αυτό που τους ένωνε πάνω απ' όλα, την ανεξάντλητη πηγή ομορφιάς και έμπνευσης που είναι η φύση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Η Chryssa συνέδεσε την αρχαία μορφή και απλότητα με τη σύγχρονη τεχνολογία»

Εικαστικά / «Η Chryssa συνέδεσε την αρχαία μορφή και απλότητα με τη σύγχρονη τεχνολογία»

Με αφορμή τη δωρεά του αρχείου της στο ΕΜΣΤ, μέσα από πλήθος τεκμηρίων και σημειώσεων, ξαναδιαβάζουμε το έργο μιας σπουδαίας καλλιτέχνιδας της πρωτοπορίας και αναζητάμε εκ νέου την προσωπικότητά της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο κόσμος του Ανδρέα Βουτσινά ζωντανεύει ξανά σε μια σπάνια εκθεση

Εικαστικά / Ο κόσμος του Ανδρέα Βουτσινά ζωντανεύει ξανά σε μια σπάνια έκθεση

Σπάνια αντικείμενα, έργα τέχνης, memorabilia, φωτογραφίες, αφιερώσεις και μία μικρή αναπαράσταση του σπιτιού του χαρισματικού ηθοποιού, δάσκαλου και σκηνοθέτη στο Παρίσι έχουμε την ευκαιρία να δούμε στην έκθεση «Εγώ, ο Ανδρέας Βουτσινάς» που ξεκίνησε μόλις.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
«Η Λίλα Ντε Νόμπιλι έχτισε περιοχές θαυμάτων, ρομαντισμού και τρυφερότητας»

Εικαστικά / «Η Λίλα Ντε Νόμπιλι έχτισε περιοχές θαυμάτων, ρομαντισμού και τρυφερότητας»

Μια έκθεση για τη θρυλική ζωγράφο, σκηνογράφο και ενδυματολόγο εμβληματικών παραστάσεων όπερας και θεάτρου ανοίγει στην Αθήνα χάρη στη μοναδική συλλογή του Ερρίκου Σοφρά.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ορόσημο της σύγχρονης τέχνης και της γκέι ορατότητας: Ο πίνακας του Χόκνεϊ που έπιασε τα 44 εκατομμύρια

Εικαστικά / Ορόσημο της ζωγραφικής και της γκέι ορατότητας: Ο πίνακας του Χόκνεϊ που έπιασε τα 44 εκατομμύρια

Πριν από λίγες μέρες ο οίκος Christie’s δημοπράτησε το πρώτο από τα διπλά πορτρέτα που δημιούργησε ο μεγάλος Βρετανός καλλιτέχνης στα τέλη της δεκαετίας του 1960.
THE LIFO TEAM