Ο διευθυντής της Tate Modern μιλάει στη LΙFO

Ο διευθυντής της Tate Modern μιλάει στη LΙFO Facebook Twitter
Είναι ο υπεύθυνος για τη σύλληψη και την εκτέλεση του προγράμματος των εκθέσεων, καθώς και για την εκπροσώπηση της Tate στο εσωτερικό και στο εξωτερικό...
0

Ο Dercon συνέβαλε σημαντικά στο «άνοιγμα» της Tate σε διεθνή προγράμματα, στις παραστατικές τέχνες και στον κινηματογράφο, προσελκύοντας ευρύτερο κοινό. Με καινοτόμο και επιχειρηματικό πνεύμα καταφέρνει να διοργανώνει πειραματικές παραστάσεις και μεγάλα blockbusters ταυτόχρονα. Κατά τη διάρκεια της θητείας του πραγματοποιήθηκε η επέκταση του κτιρίου και το άνοιγμα των Δεξαμενών ως μόνιμου χώρου για τις live παραστάσεις. Είναι ο υπεύθυνος για τη σύλληψη και την εκτέλεση του προγράμματος των εκθέσεων, καθώς και για την εκπροσώπηση της Tate στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Λίγο πριν προσγειωθεί στην Αθήνα, απάντησε στις ερωτήσεις μας.

— Τις τελευταίες δεκαετίες έχουμε θαυμάσει τα μουσεία ως κτίρια, τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό αλλά και την επιβλητική παρουσία τους στις πόλεις. Πώς βλέπετε ένα σύγχρονο μουσείο σήμερα;

Στο παρελθόν συνηθίζαμε να θαυμάζουμε την αρχιτεκτονική του κτιρίου, να βλέπουμε το κέλυφος ενός μουσείου εξωτερικά αλλά και εσωτερικά. Ο τρόπος που το βλέπουμε σήμερα έχει αλλάξει οριστικά. Δεν είναι μόνο η αρχιτεκτονική που μας αφορά αλλά και ο περιβάλλων χώρος, το τοπίο, ακόμα και τα έπιπλα. Είναι ένα σύνολο πραγμάτων. Το μουσείο σήμερα είναι ένα πρόγραμμα σε συνάρτηση και συνδεδεμένο με το κοινό, ανοιχτό στην κοινωνία. Η Tate Modern, ως παράδειγμα, είναι ένα σύνολο αυτών των στοιχείων. Πριν από δέκα χρόνια τα περιοδικά έγραφαν για την όψη των μουσείων, αργότερα για το πρόγραμμα και στο τέλος ανέφεραν και το κοινό. Σήμερα αντιμετωπίζουμε το κοινό ως το πιο σημαντικό στοιχείο των μουσείων. Το κοινό συμμετέχει, αυτό είναι το καταπληκτικό. Οι εγκαταστάσεις των μουσείων γίνονται όλο και πιο ευχάριστες και τα μουσεία έχουν γίνει ναοί της απόλαυσης. Όλες οι αλλαγές σήμερα γίνονται προς όφελος του κοινού. Επίσης, σήμερα πάνω απ' όλα είναι ο άνθρωπος, καθώς οι οικονομικές συνθήκες διεθνώς δεν επιτρέπουν να ασχοληθούμε μόνο με το περίβλημα. Τη σύγχρονη εποχή, πολλά μουσεία είναι άδεια διότι δεν υπάρχουν χρήματα για εκθέσεις. Στο μέλλον τα μουσεία θα γίνουν πιο ευέλικτα. Οπότε, θα αλλάξει και η άλλη «αρχιτεκτονική», η δομή του μουσείου. Όχι εύκολα. Αυτό χρειάζεται μακροχρόνια προσπάθεια.

Το κοινό έρχεται στο μουσείο για την πνευματικότητα, το συναίσθημα, τη γνώση, αλλά, πάνω απ' όλα, για να συναντήσει άλλους ανθρώπους, άλλες ιδέες. Είναι ένας δημόσιος χώρος, ένας χώρος συζήτησης και αυτογνωσίας.


— Με την παρουσία σας και υπό τη διεύθυνσή σας η Tate Modern όχι μόνο παρουσίασε μια σειρά μεγάλων εκθέσεων αλλά και μια σειρά σημαντικών παράλληλων δράσεων, με χρήση κυρίως της τεχνολογίας. Πώς πιστεύετε ότι ένα μουσείο μπορεί να συνδεθεί με τον κόσμο, πέρα από τον φυσικό του χώρο;

Εκτός από τον φυσικό τους χώρο, τα μουσεία σήμερα έχουν και ψηφιακό χώρο και δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς αυτόν, είτε εσωτερικά είτε εξωτερικά. Εκτός από το «υλικό», οι καλλιτέχνες θέλουν να εκτίθεται και το «ά-υλο» κομμάτι της δημιουργίας τους. Σήμερα υπάρχουν διαδραστικά προγράμματα σύνδεσης με το κοινό, προβολές και περφόρμανς που συμπληρώνουν τις εκθέσεις. Ακόμα και η ποπ μουσική μπαίνει σε όλα τα μουσεία του κόσμου με όλη την τεχνολογία που αυτή συνεπάγεται. Αναζητάμε συνεχώς νέους τρόπους έκφρασης για να βελτιωνόμαστε, καθώς οι προσδοκίες του κοινού έχουν αλλάξει και το ίδιο επιθυμεί να εκφραστεί επίσης μέσα από ένα μουσείο.


— Ισχύει ότι το κοινό προσελκύεται περισσότερο από τους μεγάλους καλλιτέχνες; Και με ποιον τρόπο μπορείτε να το προσελκύσετε σε εκθέσεις σύγχρονης τέχνης και νεότερων καλλιτεχνών;

Η σύγχρονη τέχνη έχει αλλάξει τα τελευταία δέκα χρόνια. Δεν πρέπει να μιλάμε για σύγχρονη τέχνη αλλά για σύγχρονες τέχνες. Ανακαλύπτουμε και επεκτεινόμαστε διαρκώς σε διαφορετικά κέντρα, νοήματα και περιοχές. Η σύγχρονη τέχνη ήταν διαφορετική όχι μόνο σε κάθε δεκαετία αλλά και σε κάθε περιοχή του πλανήτη. Δεν ισχύει ότι το κοινό θέλει μόνο μεγάλους καλλιτέχνες. Υπάρχουν πολύ επιτυχημένες εκθέσεις –και έχουμε τα παραδείγματα– καλλιτεχνών που το έργο τους δεν είναι μεγαλειώδες. Ανακαλύπτουμε συνεχώς γυναίκες, παραγνωρισμένους ή απαγορευμένους καλλιτέχνες που επηρεάζουν το κοινό και το ενδιαφέρον γι' αυτούς μεγαλώνει όλο και περισσότερο.


— Θα μπορούσαν τα μουσεία σήμερα να διοργανώνουν μεγάλες εκθέσεις και εκδηλώσεις χωρίς την υποστήριξη χορηγών;

Δεν θα μπορούσαμε ποτέ να κάνουμε εκθέσεις, όπως αυτή του Ματίς στην Tate Modern, χωρίς χορηγούς. Αυτές οι εκθέσεις δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν ούτε στη Μ. Βρετανία ούτε πουθενά αλλού στον κόσμο. Τα μουσεία παίρνουν ολοένα και λιγότερα χρήματα από το κράτος και πρέπει να βρούμε άλλο τρόπο να χρηματοδοτούνται οι εκθέσεις. Πολλοί ξεκινούν οικονομικές καμπάνιες στις οποίες συμμετέχει το κοινό, κάτι που δεν θεωρώ πολύ καλή ιδέα. Το κοινό δεν πρέπει να χορηγεί με τέτοιο τρόπο ένα μουσείο. Πρέπει να βρούμε δημόσιους χορηγούς. Από την άλλη, η σχέση των ιδιωτών χορηγών με τα μουσεία είναι πολύ σύνθετη, γιατί βλέπουν τη χορηγία ως συμπαραγωγή, ενώ δεν είναι καθόλου έτσι. Δημόσια χρηματοδότηση και ιδιωτικές δωρεές είναι ένας ισορροπημένος συνδυασμός, ώστε το μουσείο να μην εξαρτάται μόνο από τους ιδιώτες.

Ο πολιτισμός δεν πρέπει να είναι απλώς ένα δημόσιο αγαθό αλλά ένα κοινό αγαθό. Είναι κάτι που πρέπει να μοιραζόμαστε και να το επαναπροσδιορίσουμε, τόσο με την έννοια της συνεργασίας όσο και με αυτήν της αλληλεγγύης.


— Ποια είναι τα πιο ελκυστικά χαρακτηριστικά ενός μουσείου του μέλλοντος;

Το μουσείο του μέλλοντος θα είναι ένας τόπος παγκόσμιας συνάντησης. Το κοινό έρχεται στο μουσείο για την πνευματικότητα, το συναίσθημα, τη γνώση, αλλά, πάνω απ' όλα, για να συναντήσει άλλους ανθρώπους, άλλες ιδέες. Είναι ένας δημόσιος χώρος, ένας χώρος συζήτησης και αυτογνωσίας. Στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλη και διαρκής δημόσια συζήτηση και ζηλεύω τον χώρο που δίνεται στη συζήτηση, ειδικά σε τόσο δύσκολες για τη χώρα εποχές. Ο πολιτισμός δεν πρέπει να είναι απλώς ένα δημόσιο αγαθό αλλά ένα κοινό αγαθό. Είναι κάτι που πρέπει να μοιραζόμαστε και να το επαναπροσδιορίσουμε, τόσο με την έννοια της συνεργασίας όσο και με αυτήν της αλληλεγγύης. Και γι' αυτό σας λέω και πάλι ότι αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα, και στην Αθήνα, είναι σημαντικό αυτές τις εποχές.


— Αν ξεκινούσατε ένα μουσείο σήμερα από την αρχή, πώς θα θέλατε να είναι;

Θα ήθελα να είναι ευέλικτο, θα ήταν μια άλλη έκδοση της Tate Modern. Πολύς χώρος, για διαφορετικές μεταξύ τους δραστηριότητες. Θα ήταν ένας μεγάλος χώρος για το κοινό.


— Το 2017 αναλαμβάνετε τη διεύθυνση όχι ενός μουσείου αλλά ενός ιστορικού θεάτρου στο Βερολίνο, της Volksbühne. Η επιλογή σας πυροδότησε μια άνευ προηγουμένου διαμάχη στον κόσμο του θεάτρου. Θέλετε να μας πείτε γιατί την αποφασίσατε και ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζετε;

Είναι καταπληκτικό, καταρχάς, το ότι με ζήτησαν από το Βερολίνο. Στο Βερολίνο σε ζητούν, δεν κάνεις αίτηση για να πας. Είναι μια εκπληκτική πρόκληση γιατί είναι μια πόλη που αλλάζει και μεταλλάσσεται διαρκώς και μπορεί να προχωρήσει προς το μέλλον, αποφεύγοντας τα λάθη του Λονδίνου. Εννοώ τους κατασκευαστές που καταλαμβάνουν ολοένα και περισσότερο χώρο, σε αντίθεση με τους καλλιτέχνες και τα δρώμενα που καταλαμβάνουν όλο και λιγότερο. Το Βερολίνο πρέπει να διδαχτεί από αυτή την καταστροφή του Λονδίνου. Πρέπει να στηριχτεί ακόμα και στους τουρίστες με το σακίδιο, γιατί και αυτοί αποτελούν μια τεράστια δύναμη για τον πολιτισμό, που με τη σειρά του είναι κι αυτός μια τεράστια και αναπτυσσόμενη δύναμη. Ο πολιτισμός στο Βερολίνο λειτουργεί με πολύ δημοκρατικούς όρους, αφού όλοι μπορούν να συμμετάσχουν σε αυτόν, αναζητώντας πάντα καινοτόμα πράγματα. Αυτός είναι ο λόγος που θέλω να πάω εκεί, να πειραματιστώ κυρίως με νέες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης και εκδηλώσεων.


— Οι Βερολινέζοι αναρωτήθηκαν τι ζητάει ένας διευθυντής μουσείου, ένας επιμελητής, σε ένα ιστορικό θέατρο, και μάλιστα ως διευθυντής. Περιμένατε αυτή την αντίδραση;

Όντως αυτό έγινε, αλλά δεν εξεπλάγην. Μαθαίνουμε από τις συγκρούσεις και τις αντιπαραθέσεις. Φοβήθηκαν ότι εγώ είμαι μέρος του τυπικού λονδρέζικου συστήματος, αλλά αν κατανοήσετε ότι η Tate Modern είναι στην ουσία ένα μοντέρνο θέατρο για ένα ζωντανό κοινό, θεωρώ ότι μπορώ να προσφέρω πολλά στο Βερολίνο. Ένας επιμελητής είναι κάποιος που θεραπεύει, προβλέπει, νοιάζεται, δεν βρίσκω κάτι κακό σε αυτό. Από την άλλη, δεν είμαι ένας αυταρχικός διευθυντής μουσείου. Βλέπω τον εαυτό μου περισσότερο ως διαχειριστή των ανθρώπινων πόρων, ως έναν παραγωγό που θέλει να δουλεύει ομαδικά, οριζόντια, και αυτό ταιριάζει στη Volksbühne, η οποία αποτελείται από μια ομάδα αυτόνομων καλλιτεχνών που εναλλάσσονται και συνδημιουργούν. Όλα επαναπροσδιορίζονται διαρκώς. Δεν μπορείς να κάνεις θέατρο χωρίς ηθοποιούς, για παράδειγμα, αλλά ο ηθοποιός του σήμερα πρέπει επίσης να χορεύει και να τραγουδά. Χωρίς αυτό, τίποτα δεν λειτουργεί. Θα δούμε πολύ θέατρο και χορό στη Volksbühne και θα πρέπει να σκεφτούμε τι σημαίνουν όλα αυτά στο μέλλον. Εγώ θέλω να χρησιμοποιήσω την εμπειρία που έχω από παλιά και να συνδέσω το κοινό με τις νέες μορφές θεάματος.


— Ο Frank Castorf, όταν ανέλαβε τη Volksbühne, είπε: «Θα μας μάθουν σε τρία χρόνια ή θα χαθούμε». Εσείς τι θα λέγατε;

Αυτά είναι πολύ σοφά λόγια. Στον πολιτισμό δεν έχεις πολύ χρόνο. Η Tate Modern σε τρία χρόνια έγινε ιδιαίτερα επιτυχημένη και σε αυτό συνέβαλε το γεγονός ότι ανοίχτηκε στο κοινό. Δεν είναι μόνο μια γκαλερί, αλλά ένας αστικός χώρος στου οποίου τους κήπους μπορείς να έρθεις και να κάνεις πικνίκ. Αυτό εμένα μου πήρε τρία χρόνια. Φαίνεται πως όλα τα καλά έρχονται πάνω στα τρία.

Το μουσείο του μέλλοντος
Ομιλία με τον Chris Dercon
Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Νεοφύτου Δούκα 4, Auditorium, 5ος όροφος
Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου
19:00 -20:30
www.cycladic.gr

Εικαστικά
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος στην μεγαλειώδη έκθεση του Bill Viola στο Grand Palais

Εικαστικά / Όταν ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος είχε επισκεφθεί τη μεγαλειώδη έκθεση του Bill Viola στο Grand Palais

Μια ανταπόκριση του εκδότη της LiFO από το 2014, τότε που το Παρίσι φιλοξενούσε τη μεγάλη αναδρομική έκθεση του σπουδαίου καλλιτέχνη που πέθανε σήμερα.
ΣΤΑΘΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΟΥΣΙΑΝΟΣ
Δημοκρατία

Εικαστικά / «Δημοκρατία»: Η πολιτική λειτουργία της τέχνης στη νέα έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης

Η νέα έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης ανιχνεύει τη σχέση της τέχνης με την πολιτική ιστορία στη νότια Ευρώπη κατά τη διάρκεια μιας από τις πιο καθοριστικές περιόδους για την ιστορία της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Τα πλάσματα του Πικάσο συναντούν τους μύθους της αρχαιότητας στο Μουσείο Ελεύθερνας

Εικαστικά / Τα πλάσματα του Πικάσο συναντούν τους μύθους της αρχαιότητας στο Μουσείο Ελεύθερνας

Ο Μινώταυρος και ο Πάνας, οι Σάτυροι και οι Φαύνοι από τον ακαταμάχητο εικονογραφικό κόσμο του Πικάσο συνομιλούν με τις αρχαιότητες του Αρχαιολογικού Μουσείου Ελεύθερνας στην Κρήτη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η σπουδαία Κάρα Γουόκερ και τα εντυπωσιακά αυτόματα γλυπτά της 

Εικαστικά / Η σπουδαία Κάρα Γουόκερ και τα εντυπωσιακά αυτόματα γλυπτά της 

Στην έκθεσή της στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Σαν Φρανσίσκο χρησιμοποιεί ρομπότ και γλυπτές φιγούρες για να εκφράσει με φαντασία και χιούμορ ζοφερές ιστορίες για τη δυστοπική Αμερική των μη προνομιούχων.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Εκθέσεις

Εικαστικά / Σύγχρονη τέχνη έξω από τα όρια των γκαλερί

Τέσσερις εκθέσεις με ξεχωριστό ενδιαφέρον, έξω από τους καθιερωμένους χώρους, στον εμβληματικό Βοτανικό Κήπο Διομήδους, σε ένα κτήμα βιολογικής καλλιέργειας στο Μαρκόπουλο Αττικής, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά και στην Εσπλανάδα του ΚΠΙΣΝ, μας δίνουν την ευκαιρία να δούμε έργα σύγχρονης τέχνης σε περιβάλλοντα που προκαλούν νέες αναγνώσεις και αφηγήσεις, οι οποίες αφορούν την ιστορία, τη φύση και τον ρόλο της τέχνης στη δημόσια σφαίρα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η Ayumi Paul και η τελετουργία της χειροτεχνίας

Εικαστικά / Η Ayumi Paul, οι Δελφοί και η τελετουργία της χειροτεχνίας

H διεπιστημονική καλλιτέχνιδα εμπνέεται από την κοιλάδα την οποία περνούσαν οι επισκέπτες του μαντείου και την αρχαία τέχνη, μεταφέρει στο χαρτί τις λατρείες και τα οράματα της φύσης μέσα από τις βελονιές της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Τα νέα έργα του Άνσελμ Κίφερ στην Αθήνα

Εικαστικά / Τα νέα έργα του Άνσελμ Κίφερ στην Αθήνα

Ένας από τους σημαντικότερους εν ζωή καλλιτέχνες και ίσως ο μεγαλύτερος μεταπολεμικός καλλιτέχνης της Γερμανίας παρουσιάζει τα αποκαλυπτικά τοπία του, μια συγχώνευση καταστροφής και δημιουργίας στην γκαλερί Gagosian.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μια έκθεση για την Άσπα Στασινοπούλου στο Back to Athens 2024

Εικαστικά / Μια έκθεση για την Άσπα Στασινοπούλου και την απείθαρχη τέχνη της

Από τις 26 ως τις 30 Ιουνίου, στο Back to Athens παρουσιάζονται 20 επιμελητικές εκθέσεις, εγκαταστάσεις, performance και προβολές με περισσότερους από 190 καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. 
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η σπουδαία, ελληνικής καταγωγής Νοτιοαφρικανή Penny Siopis στο ΕΜΣΤ 

Εικαστικά / Penny Siopis: Το πολυδιάστατο έργο της ελληνικής καταγωγής Νοτιοαφρικανής καλλιτέχνιδας στο ΕΜΣΤ

Το απαρτχάιντ, η αποαποικιοποίηση, η μετανάστευση, η γυναικεία ματιά, η σεξουαλική βία και η υλικότητα στην τέχνη είναι μερικά από τα θέματα που επανέρχονται στο έργο της σημαντικής αυτής γυναίκας και καλλιτέχνιδας, η οποία παράλληλα ανακαλύπτει και αποκαλύπτει την ελληνική πλευρά της μέσα από την Ιστορία και την εξορία.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ύδρα: Οι νέες εκθέσεις - καθρέφτες της εποχής μας 

Εικαστικά / Ύδρα: Τέσσερις νέες εκθέσεις-καθρέφτες της εποχής μας

Οι εκθέσεις στην Ύδρα συνδυάζουν τις όψεις της σύγχρονης τέχνης με έργα που συνομιλούν με τον ψυχισμό και την κοινωνία, δημιουργώντας ένα απροσδόκητο μείγμα καλλιτεχνικών έργων με διαφορετικές καταγωγές και υπόβαθρα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Δάκης Ιωάννου

Εικαστικά / H λέξη που απεχθάνεται ο Δάκης Ιωάννου είναι το «support»

Ο ιδρυτής του ΔΕΣΤΕ και ένας από τους πιο σημαντικούς συλλέκτες παγκοσμίως είναι εκείνος που έκανε το νησί της Ύδρας hot spot για τους ανθρώπους της τέχνης. Και υπερηφανεύεται πως στα εγκαίνια των εκθέσεων συρρέει τόσο κόσμος έχοντας λάβει απλά ένα mail.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
H σύγχρονη ελληνική κεραμική έχει πια τη δική της Μπιενάλε

Αποστολή στη Σαντορίνη / H σύγχρονη ελληνική κεραμική έχει πια τη δική της Μπιενάλε

Με έργα Ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών, η 1η Μπιενάλε Σύγχρονης Κεραμικής εγκαινιάστηκε μέσα στο περίφημο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας, κοντά σε έναν από τους πιο συγκλονιστικούς αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, το Ακρωτήρι.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η εξαιρετική περίπτωση της Phyllida Barlow που ο κόσμος της τέχνης ανακάλυψε αργά

Εικαστικά / Η εξαιρετική περίπτωση της Phyllida Barlow που ο κόσμος της τέχνης ανακάλυψε αργά

Το έργο της «RIG: untitled; blocks», με τα ανορθόδοξα υλικά και τη γλυπτική που δεν μοιάζει με τέτοια, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και τον Οργανισμό Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Φίκος - Για το εκκλησάκι του Μυταρά

Guest Editors / «Το έφτιαξε όπως το ένιωσε εκείνη τη στιγμή»: Ο Φίκος γράφει για το κλείσιμο του παρεκκλησιού του Μυταρά

Το ιδανικό θα ήταν να έχουμε μια ζωντανή παράδοση στην οποία ο καλλιτέχνης εκφράζει (την κοινωνία του) και εκφράζεται. Δυστυχώς ξεμένουμε με δύο επιλογές: από τη μια ένα καλλιτεχνικό νεκροταφείο και από την άλλη ένα δυσλειτουργικό αλλά ζωντανό έργο.
ΦΙΚΟΣ