Η σημασία του Ρέμπραντ σήμερα, 350 χρόνια μετά τον θάνατό του

Η σημασία του Ρέμπραντ σήμερα, 350 χρόνια μετά τον θάνατό του Facebook Twitter
Στο κέντρο φαίνεται το «Πορτρέτο του Arnold Tholinx» (1656) στην έκθεση «Το κοινωνικό δίκτυο του Ρέμπραντ», στο Μουσείο Ρέμπραντ του Άμστερνταμ.
0

Πώς ακριβώς πέθανε ο Ρέμπραντ; Αν σκεφτεί κανείς ότι πρόκειται για ένα από τα πιο διάσημα ονόματα στην ιστορία της τέχνης, αποτελεί έκπληξη μάλλον το γεγονός ότι δεν γνωρίζουμε.

Ήταν 63 χρονών, αλλά οι κατά καιρούς μελετητές δεν έχουν βρει κάποια ένδειξη συγκεκριμένης ασθένειας. Οι ποιητές θα μπορούσαν να ισχυριστούν ότι πέθανε εξαιτίας της θλίψης, έναν χρόνο μετά τον θάνατο του μοναδικού επιζώντος γιου του, Τίτου.

Τα υπόλοιπα τρία παιδιά που έκανε με τη σύζυγό του Σάσκια –η οποία πέθανε λίγους μήνες μετά τη γέννηση του Τίτου– δεν είχαν επιβιώσει πέραν της βρεφικής ηλικίας.

O Ρέμπραντ δεν επιθυμεί να εντυπωσιάσει, αλλά να σε κάνει να νιώσεις, να ζήσεις τη στιγμή. Αυτή είναι μια εντελώς διαφορετική ρητορική προσέγγιση από εκείνη που χαρακτήριζε τους προκατόχους του. Εν τέλει, οι θεοί του Ρέμπραντ είναι οι άνθρωποι.

Η σημασία του Ρέμπραντ σήμερα, 350 χρόνια μετά τον θάνατό του Facebook Twitter
Πορτρέτα του Marten Soolmans και της Oopjen Coppit, στην έκθεση «Όλοι οι Ρέμπραντ» στο Rijksmuseum, το Εθνικό Μουσείο της Ολλανδίας

Παρότι, όσο ζούσε, ο Ρέμπραντ γνώρισε παγκόσμια φήμη, το τέλος της ζωής του τον είχε βρει χρεοκοπημένο. Όταν πέθανε, τον έθαψαν σ' έναν νοικιασμένο και χωρίς καμιά επιγραφή, τάφο. Αργότερα, η σορός του ανασύρθηκε και χάθηκε, και δεν υπάρχει κάποιο ίχνος της τελευταίας του κατοικίας πουθενά.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 350 χρόνων από τον θάνατό του, το 1669, μια σειρά από μουσεία ανά τον πλανήτη, από το Άμστερνταμ ως τον Αραβικό Κόλπο, έχουν διοργανώσει για φέτος εκθέσεις στη μνήμη της τεράστιας εικαστικής κληρονομιάς του.

Η σημασία του Ρέμπραντ σήμερα, 350 χρόνια μετά τον θάνατό του Facebook Twitter
«Ο γιος του Ρέμπραντ, Τίτος με αμφίεση μοναχού», πίνακας του 1660.

Πώς αντιλαμβανόμαστε τον Ρέμπραντ σήμερα; Πώς ερμηνεύουμε τη ζωή και το έργο αυτού του εκπρόσωπου της Ολλανδικής Χρυσής Περιόδου που γνώρισε μεγάλη φήμη αλλά και απαξίωση στη ζωή του και που κάθε τόσο «ανασταίνεται» ξανά και ξανά από διαφορετικές γενιές εραστών της τέχνης που ανακαλύπτουν καινούρια νοήματα στο έργο του;

«Ελάχιστοι μπορούν να ισχυριστούν ότι γνωρίζουν την ιστορία της ζωής του Ρέμπραντ», σύμφωνα με τον Τάκο Ντίμπιτς, διευθυντή του Rijksmuseum, του Εθνικού Μουσείου της Ολλανδίας, στο οποίο ξεκίνησε η μεγάλη έκθεση με τίτλο «Όλοι οι Ρέμπραντ» και θα διαρκέσει μέχρι τις 10 Ιουνίου.

«Κάθε γενιά τον οικειοποιείται με τον δικό της τρόπο. Πριν από ογδόντα χρόνια, ο κόσμος λάτρευε τον Ρέμπραντ ως τον "γέρο της ψυχής", τον μοναχικό καλλιτέχνη που κατακτά το υψηλότερο σημείο της τέχνης. Σήμερα τον αντιλαμβανόμαστε περισσότερο ως τον επαναστάτη που διαρκώς εφευρίσκει εκ νέου τον εαυτό του, που αλλάζει συνεχώς τη μέθοδό του και έχει να αντιπαλέψει όχι μόνο τα κριτήρια της εποχής του, αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό».

Η σημασία του Ρέμπραντ σήμερα, 350 χρόνια μετά τον θάνατό του Facebook Twitter
Αυτοπροσωπογραφία του Ρέμπραντ, γύρω στο 1628

Εκτός από τη μεγαλειώδους κλίμακας έκθεση στο Rijksmuseum, υπάρχουν και πολλές άλλες που έχουν στηθεί στην πατρίδα του αλλά και σε διάφορα μέρη του πλανήτη με άξονα τη ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου.

Το πρώιμο έργο του παρουσιάζεται στο μουσείο Lakenhal του Λίντεν με τίτλο «Ο νεαρός Ρέμπραντ 1624-1634», ενώ οι πρώτες επιτυχίες του εξερευνώνται στην έκθεση «Leiden Circa 1630: Rembrandt Emerges» που διοργανώνει το Agnes Etherington Art Center στο Οντάριο του Καναδά.

Στο Μουσείο Ρέμπραντ του Άμστερνταμ μαθαίνουμε για τις προσωπικές διασυνδέσεις του ζωγράφου στην έκθεση με τίτλο «Το κοινωνικό δίκτυο του Ρέμπραντ: Οικογένεια, φίλοι και γνωστοί», ενώ στο Fries Museum του Λέουβαρντεν ξετυλίγεται η ρομαντική του ζωή στην έκθεση «Ρέμπραντ και Σάσκια: Έρωτας και γάμος στην Χρυσή Ολλανδική Περίοδο».

Εκθέσεις που αφορούν το έργο του Ρέμπραντ γίνονται φέτος επίσης στο μουσείο Thyssen-Bornemisza της Μαδρίτης, στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου και στο Λούβρο του Άμπου Ντάμπι, μεταξύ άλλων.

Η σημασία του Ρέμπραντ σήμερα, 350 χρόνια μετά τον θάνατό του Facebook Twitter
Ο πίνακας «Κεφαλή νεαρού άνδρα, με σφιγμένα χέρια: Σπουδή της φιγούρας του Χριστού» στο Λούβρο του Άμπου Ντάμπι

Δεν είναι όμως μόνο το εύρος του έργου του, αλλά και οι πολλαπλές αναγνώσεις του που δικαιολογούν τόσες πολλές παράλληλες αλλά διαφορετικής προσέγγισης εκθέσεις.

Σύμφωνα με τον διευθυντή του Rijksmuseum, «ο Ρέμπραντ δεν επιθυμεί να εντυπωσιάσει, αλλά να σε κάνει να νιώσεις, να ζήσεις τη στιγμή. Αυτή είναι μια εντελώς διαφορετική ρητορική προσέγγιση από εκείνη που χαρακτήριζε τους προκατόχους του. Εν τέλει, οι θεοί του Ρέμπραντ είναι οι άνθρωποι. Το έργο του αποτελεί φόρο τιμής στον ανθρωπισμό και στην ευάλωτη υπόστασή μας ως ανθρώπινα όντα».

Με στοιχεία από τους New York Times

 

Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η μεγαλειώδης έκθεση του Ρέμπραντ στην Ολλανδία ξεκινά. Δείτε μερικά αριστουργήματα σε HD

Εκθέσεις / Η μεγαλειώδης έκθεση του Ρέμπραντ στην Ολλανδία ξεκινά. Δείτε μερικά αριστουργήματα σε HD

Με αφορμή την συμπλήρωση 350 χρόνων από το θάνατο του Ρέμπραντ το Rijksmuseum στο Άμστερνταμ χαρακτήρισε το 2019 ως «έτος του Ρέμπραντ» και διοργανώνει σειρά από εκθέσεις και εκδηλώσεις.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η «λίστα Τραμπ» και τα «απαράδεκτα έργα τέχνης» οδηγούν σε μια άλλη Αμερική

Εικαστικά / Tο μένος του Τραμπ για το Smithsonian: Λογοκρισία, ρατσισμός, λίστες με «απαράδεκτα» έργα

Με στόχο το μεγαλύτερο συγκρότημα μουσείων και ερευνητικών κέντρων στον κόσμο, ο Τραμπ επιχειρεί να ασκήσει έλεγχο και λογοκρισία σε έργα τέχνης και στο περιεχόμενο εκθέσεων, κατηγορώντας το Smithsonian ως «woke» και απειλώντας με περικοπές της χρηματοδότησής του.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το σπίτι-μουσείο της Πολίν Καρπίδα βγάζει τους θησαυρούς του στο σφυρί (μέχρι κεραίας)

Εικαστικά / Το σπίτι-μουσείο της Πολίν Καρπίδα βγάζει τους θησαυρούς του στο σφυρί (μέχρι κεραίας)

Μια από τις πιο εξέχουσες συλλέκτριες στην Ευρώπη, η οποία έχει αφήσει το αποτύπωμά της και στην Ύδρα, αποφάσισε να πουλήσει τη συλλογή σουρεαλιστικής και μεταπολεμικής τέχνης που στεγάζει στο σπίτι της στο Λονδίνο -τη μεγαλύτερη αυτού του είδους- σε μια δημοπρασία-ορόσημο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Χάρις Επαμεινώνδα: Η γλώσσα μου δεν είναι οι λέξεις

Εικαστικά / Χάρις Επαμεινώνδα: «Η γλώσσα μου δεν είναι οι λέξεις»

Η βραβευμένη με Αργυρό Λέοντα Κύπρια εικαστικός συνθέτει έναν κόσμο θραυσμάτων, αποκομμάτων της εσωτερικότητας, με ελλειπτικές εικόνες, τον οποίο μας προκαλεί να ανακατασκευάσουμε μέσα από τη σταδιακή του αποκάλυψη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
 Μαρία Λοϊζίδου και Πέτρος Μώρης στη 13η Μπιενάλε του Λίβερπουλ

Εικαστικά / Μαρία Λοϊζίδου και Πέτρος Μώρης στη 13η Μπιενάλε του Λίβερπουλ

Οι δύο καλλιτέχνες με καταγωγή από Κύπρο και Ελλάδα αντίστοιχα, παρουσιάζουν νέα έργα τους σε μια από τις σημαντικότερες εικαστικές διοργανώσεις της Βρετανίας που φιλοξενεί 30 καλλιτέχνες και συλλογικότητες, με αναθέσεις και θεματικές που έχουν να κάνουν με τη γεωγραφία και τις αξίες που διαπερνούν την πόλη αυτή: καταγωγή και μνήμη.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μια έκθεση για την πολύχρωμη, πολύπλοκη Αθήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Εικαστικά / Μια έκθεση για την πολύχρωμη και πολύπλοκη Αθήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Ο Τόνι Μιλάκης καταγράφει μια πόλη που η πραγματικότητα προσφέρει τις καλύτερες ζωγραφικές λύσεις, που ακόμη και το πιο ευφάνταστο μυαλό ενός καλλιτέχνη δεν μπορεί να τις επινοήσει.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
CHECK Ο Ζαν Φρανσουά Μιλέ και η ατέρμονη γοητεία της φύσης και των εργατών της γης

Εικαστικά / Ζαν Φρανσουά Μιλέ: ο ζωγράφος που ο Βαν Γκογκ αποκαλούσε «πρωτοπόρο»

«Όσο το σκέφτομαι, τόσο περισσότερο νομίζω ότι ο Μιλέ πίστευε σε κάτι ανώτερο» έγραφε ο Βαν Γκογκ για τον «ζωγράφο των χωρικών» αλλά και έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του γαλλικού ρεαλισμού. Η Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου τον τιμά με μια μεγάλη έκθεση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το Μοναστήρι του Καρόλου: Το μουσείο του «κομμωτή των σταρ»

Εικαστικά / Κάρολος: O «κομμωτής των σταρ» έχει πλέον δικό του μουσείο στα Χανιά

Το «Μοναστήρι του Καρόλου», ένα ενετικό κτίσμα του 1583 και κατοικία του αυτοδίδακτου δημιουργού από το 1991, έχει μετατραπεί σε ένα μοναδικό καταφύγιο όπου συνυπάρχουν η ιστορία της κομμωτικής, έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών μαζί με μνήμες της Μαρίας Κάλλας, της Μπριζίτ Μπαρντό αλλά και της Μαντάμ Ορτάνς.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Γιγάντιοι φαλλοί, το σεξ ως ζωτική δύναμη: Τα «ερωτικά» του Takis αναστατώνουν ακόμα

Εικαστικά / Γιγάντιοι φαλλοί, το σεξ ως ζωτική δύναμη: Τα «ερωτικά» του Takis αναστατώνουν ακόμα

«Τα έργα του αποθεώνουν την ικανότητα του έρωτα να μας αποσπά από την ιδέα του θανάτου». Και έχουμε την ευκαιρία να τα δούμε στην αναδρομική έκθεση του Ιδρύματος Γουλανδρή στην Άνδρο, και στην Αθήνα. Όλα σχεδόν, εκτός από το πιο γνωστό του, το οποίο οι επιμελητές απέρριψαν ως «κραυγαλέο»...
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το Fondation Louis Vuitton υποδέχεται 270 έργα του Gerhard Richter σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση

Εικαστικά / Gerhard Richter: «Τώρα που δεν απέμειναν ιερείς ή φιλόσοφοι, οι καλλιτέχνες είναι οι σημαντικότεροι άνθρωποι στον κόσμο»

270 έργα ενός από τους σημαντικότερους εν ζωή ζωγράφους θα εκτεθούν το φθινόπωρο στο Fondation Louis Vuitton σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μια αθέατη ως τώρα πλευρά της Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη

Εικαστικά / Μια αθέατη ως τώρα πλευρά της Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη

Μια διεθνής έκθεση με 241 φωτογραφίες, που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν δει το φως δημοσιότητας και αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές της ζωής της πιο διάσημης ζωγράφου του 20ού αιώνα, κάνει στάση το φθινόπωρο στη συμπρωτεύουσα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Έκθεση αφισών στην Ύδρα μιας Ελλάδας ανόθευτης και ταπεινής

Εικαστικά / Πώς διαφήμιζε η Ελλάδα τον εαυτό της στο εξωτερικό από το ’30 έως το ’60;

Μια σειρά αφισών του ΕΟΤ, σε μια έκθεση που φιλοξενείται στην οικία Λαζάρου Κουντουριώτη, αποκαλύπτει τις πρώτες απόπειρες και τα αρχικά βήματα του ελληνικού τουρισμού, με την υπογραφή σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Νίκος Τρανός: «Η τέχνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό» 

Εικαστικά / Νίκος Τρανός: «Η τέχνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό» 

Έχει βοσκήσει πρόβατα, έχει πουλήσει κουλούρια και έχει δουλέψει στην οικοδομή, μέχρι που αποφάσισε ότι το μόνο που ήθελε να γίνει είναι καλλιτέχνης. Τελικά, εξελίχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους και διεθνώς αναγνωρισμένους Έλληνες δημιουργούς. Ο πρώην πρύτανης της ΑΣΚΤ είναι άνθρωπος από σπάνια πάστα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι» και η γέννηση μιας νέας ταυτότητας

Εικαστικά / «Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι» και η γέννηση μιας νέας ταυτότητας

Μια μεγάλη έκθεση στο Σικάγο εξετάζει την γκέι ταυτότητα ως ιστορικό φαινόμενο μέσα από 300 έργα που δημιουργήθηκαν κυρίως στην περίοδο μεταξύ του 1869, όταν δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά η λέξη «ομοφυλόφιλος», και του 1939
THE LIFO TEAM
Η Χίλμα αφ Κλιντ έβρισκε γαλήνη ζωγραφίζοντας λουλούδια

Εικαστικά / Η Χίλμα αφ Κλιντ έβρισκε γαλήνη ζωγραφίζοντας λουλούδια

Σε μια σειρά έργων που παρουσιάζει το θαύμα της ανθοφορίας των λουλουδιών και των φυτών, μια από τις πιο αξιοσέβαστες καλλιτέχνιδες της Σουηδίας στρέφεται σε έναν κόσμο ομορφιάς, γαλήνης και ισορροπίας για να αποκαλύψει αλήθειες για την ανθρώπινη κατάσταση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το «Πλέγμα των Κυκλάδων» και μια έκθεση που μας ταξιδεύει στις διαχρονικές του συνδέσεις

Εικαστικά / Το «Πλέγμα των Κυκλάδων» και μια έκθεση για τις διαχρονικές του συνδέσεις

Μπορεί η σύγχρονη τέχνη να συνομιλήσει δημιουργικά με την αρχαία πολιτιστική κληρονομιά; Στην ΕΦΑ Κυκλάδων πίστεψαν στο «στοίχημα» και έτσι προέκυψε μια έκθεση με ξεχωριστό ενδιαφέρον στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ίου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ