Η επίμονη κηπουρός Γκέρτρουντ Τζέκιλ και η ιστορία των κήπων της

Η επίμονη, ευφάνταστη κηπουρός Γκέρτρουντ Τζέκιλ και η ιστορία των κήπων της Facebook Twitter
Το Munstead Wood, το σπίτι της Γερτρούδης από το 1897 μέχρι τον θάνατό της το 1932, σχεδιασμένο από τον Edwin Lutyens.
0

Σε ένα κτήμα 11 στρεμμάτων στο Surrey βρίσκεται το σπίτι που κάποτε ανήκε στην πρωτοπόρο Βρετανίδα κηπουρό, σχεδιάστρια κήπων και συγγραφέα Γκέρτρουντ Τζέκιλ. Η Γκέρτρουντ Τζέκιλ ήταν η πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε με το Μετάλλιο Τιμής «Βικτώρια» της Βασιλικής Κηπουρικής Εταιρείας –το πιο σημαντικό βραβείο για τους Βρετανούς κηπουρούς– μετά από μια λαμπρή καριέρα κατά τη διάρκεια της οποίας «μεταμόρφωσε την πρακτική της κηπουρικής και ενέπνευσε άλλους να γίνουν κηπουροί μέσω των βιβλίων της και περισσότερων από 1.000 άρθρων», αναφέρει το National Trust.

Σχεδιασμένο από τον σταθερό συνεργάτη της, Sir Edward Lutyens, το σπίτι είναι ένα γοητευτικό δείγμα του κλασικού αγγλικού Arts and Crafts design και, χάρη στο ταλέντο της ίδιας στην κηπουρική και την ανθοκομία, ο κήπος του σπιτιού είναι ένα «κηποτεχνικό στολίδι».

Η Γκέρτουντ έζησε στο Munstead Wood από τη δεκαετία του 1890 έως τον θάνατό της το 1932. Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στο κτήμα, πειραματίστηκε πολύ με τον σχεδιασμό του κήπου της, φυτεύοντας εποχιακά άνθη και σχεδιάζοντας με επιμέλεια έναν δασικό κήπο, ο οποίος, σύμφωνα με το National Trust, «παραμένει ένα εξαιρετικό παράδειγμα της προσέγγισής της στην καλλιτεχνική "άγρια κηπουρική"», μια τεχνική για την οποία είναι ιδιαίτερα γνωστή, και η οποία επέστρεψε στη μόδα σήμερα. Επίσης, στους κήπους του Munstead Wood εισήγαγε τουλάχιστον 30 νέες ποικιλίες φυτών στη Βρετανία, οι περισσότερες από τις οποίες είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς σε πολλούς κήπους σε όλη τη Βρετανία σήμερα.

Ήταν μια τρομερή φυτολόγος, η οποία πειραματιζόταν με τα φυτά, ενώ δίδαξε την αξία των συνηθισμένων φυτών που είναι γνωστά στους κηπουρούς σήμερα, αγαυοειδή, βεργένια, λεβάντα και παλιομοδίτικα τριαντάφυλλα.

Μετά την ανακοίνωση ότι το Munstead Wood θα βγει προς πώληση από ιδιώτες, το National Trust (με την υποστήριξη της κυβέρνησης της Βρετανίας) απέκτησε το διεθνούς σημασίας ακίνητο. Τώρα, το Munstead Wood θα υποβληθεί σε μια ολοκληρωμένη αποκατάσταση σε συνεργασία με την τοπική κοινότητα και άλλους εταίρους, μετά την οποία το κτήμα στο Surrey θα ανοίξει για το κοινό, ώστε να γνωρίσει και να βιώσει το όμορφο σπίτι, τους κήπους και την αντίστοιχη ιστορία τους. Για την αποκατάσταση του κήπου θα χρησιμοποιηθούν φωτογραφίες αρχείου και σχέδια του κήπου. Η επιβίωση τόσο του σπιτιού όσο και του κήπου προσφέρει μια εξαιρετική ευκαιρία για έμπνευση σε μια νέα γενιά κηπουρών και φυσιολατρών.

Η επίμονη, ευφάνταστη κηπουρός Γκέρτρουντ Τζέκιλ και η ιστορία των κήπων της Facebook Twitter
Η Γκέρτρουντ Τζέκιλ πίστευε με πάθος στην κατανόηση της ομορφιάς στο φυσικό τοπίο και προσπαθούσε να τη δημιουργήσει στο έργο της.

Η Γκέρντρουντ Τζέκιλ, που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της στο Surrey, κάποτε περιέγραψε τον κήπο της στο Munstead Wood ως «το εργαστήριό μου, το ιδιωτικό μου γραφείο και τόπος ξεκούρασης». Κάποια από τα αρχικά της φυτά επιβιώνουν ακόμα, ενώ τα χαραγμένα μονοπάτια, οι τοίχοι και η λίμνη που σχεδίασε ο Sir Edwin παραμένουν ανέπαφα.

Μια διάσημη και δημοφιλής κηπουρός και κηποτέχνης

Γνωστή σε πολλούς ενθουσιώδεις κηπουρούς και σχεδιαστές τοπίου, απέσπασε την εκτίμηση του κόσμου της κηπουρικής στις αρχές του αιώνα, όταν αναγνωρίστηκε για το εκτεταμένο σχεδιαστικό της έργο. Πίστευε με πάθος στην κατανόηση της ομορφιάς στο φυσικό τοπίο και προσπαθούσε να τη δημιουργήσει στο έργο της. Η αφοσίωση, η εργατικότητά της και η χωρίς περιστροφές προσέγγιση ήταν πτυχές της φιλοσοφίας της που οδήγησαν στη δημιουργία αξέχαστων κήπων.

Η επίμονη, ευφάνταστη κηπουρός Γκέρτρουντ Τζέκιλ και η ιστορία των κήπων της Facebook Twitter
Τμήμα των ανακαινισμένων κήπων του Munstead Wood.
Η επίμονη, ευφάνταστη κηπουρός Γκέρτρουντ Τζέκιλ και η ιστορία των κήπων της Facebook Twitter
Η Rosa Gertrude Jekyll, μια ποικιλία τριανταφυλλιάς που πήρε το όνομά της από τη διάσημη κηπουρό.

Αν και λίγοι σύγχρονοι κήποι θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν ένα αυθεντικό σχέδιο της Τζέκιλ, κάθε κηπουρός θα μπορούσε να μελετήσει και να προσαρμόσει τα χρωματικά της σχέδια ώστε να ταιριάζουν στον δικό του χώρο και στους χρονικούς περιορισμούς του κήπου του. Αγαπούσε την κηπουρική για το όμορφο αποτέλεσμα και είναι περισσότερο γνωστή για τα τεράστια βοτανόφυτα με χρωματικά σχήματα που κυμαίνονταν από το ψυχρό (λευκό, μπλε) στο θερμό (πορτοκαλί, κόκκινο) και πάλι πίσω στο ψυχρό.

Ήταν μια τρομερή φυτολόγος, η οποία πειραματιζόταν με τα φυτά, ενώ δίδαξε την αξία των συνηθισμένων φυτών που είναι γνωστά στους κηπουρούς σήμερα, αγαυοειδή, βεργένια, λεβάντα και παλιομοδίτικα τριαντάφυλλα. Επικέντρωσε το σχεδιαστικό της έργο στην προσαρμογή φυτών σε ποικίλα περιβάλλοντα, κήπους με δάση, κήπους με νερό και ποώδη παρτέρια, προσπαθώντας πάντα να επιτύχει το πιο φυσικό αποτέλεσμα. Είχε καλλιτεχνική ματιά για το χρώμα και δημιουργούσε αντιθέσεις με τις υφές των φυτών με εξαιρετικό αποτέλεσμα. Κάθε κήπος αντιμετωπιζόταν ως σύνολο με διαφορετικά τμήματα, αλλά κάθε τμήμα συμπλήρωνε το ένα το άλλο.

Ασχολήθηκε με την κηπουρική σχετικά αργά στη ζωή της, αφού οι γιατροί τής είχαν δώσει οδηγίες να εγκαταλείψει τα κύρια πάθη της, τη ζωγραφική και το κέντημα, λόγω σοβαρής και προοδευτικής μυωπίας. Διοχέτευσε τη δημιουργικότητά της στην κηπουρική, έχοντας ένα υπόβαθρο γνώσεων και αγάπης για το αντικείμενο που είχε αναπτύξει από την παιδική της ηλικία. Ολοκλήρωσε περίπου 350 παραγγελίες στην Αγγλία και την Αμερική, τις οποίες εκτελούσε χωρίς να εγκαταλείψει το σπίτι της, αλλά με εκτενή αλληλογραφία με τους πελάτες της.

Η επίμονη, ευφάνταστη κηπουρός Γκέρτρουντ Τζέκιλ και η ιστορία των κήπων της Facebook Twitter
Στους κήπους του Munstead Wood εισήγαγε τουλάχιστον 30 νέες ποικιλίες φυτών στη Βρετανία, οι περισσότερες από τις οποίες είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς σε πολλούς κήπους σε όλη τη Βρετανία σήμερα.© National Trust / Megan Taylor
Η επίμονη, ευφάνταστη κηπουρός Γκέρτρουντ Τζέκιλ και η ιστορία των κήπων της Facebook Twitter
Σημειωματάρια της Γκέρτρουντ Τζέκιλ. Φωτ.: Godalming Museum.

Οι σχεδιαστικές αρχές της ήταν απλές αλλά αποτελεσματικές. Η αρχιτεκτονική αποτελούσε το κύριο πλαίσιο του κήπου, με σκληρά χαρακτηριστικά τοπίου για την προβολή ορισμένων φυτών. Η αίσθησή της για τη σωστή χρήση των υλικών στον σχεδιασμό, ο σεβασμός στη χειροτεχνία και η κατανόηση και εφαρμογή των σχεδίων φύτευσης άφησαν μια διαρκή κληρονομιά για τους κηπουρούς του σήμερα.

Γεννημένη το 1843, υπήρξε, εκτός από σχεδιάστρια κήπων, χειροτέχνης, φωτογράφος, συγγραφέας και καλλιτέχνης και έχει χαρακτηριστεί ως «κορυφαία επιρροή στον σχεδιασμό κήπων» από Βρετανούς και Αμερικανούς λάτρεις της κηπουρικής. Έμεινε στην ιστορία για τα εξαιρετικά σχέδιά της και τη λεπτή, ζωγραφική προσέγγιση στη διαμόρφωση των κήπων που δημιούργησε, ιδιαίτερα για τα «ανθεκτικά παρτέρια λουλουδιών», κάτι που είχε σχέση με τις ακουαρέλες που ζωγράφιζε. 

Ήταν από τις πρώτες που έλαβαν υπόψη τους το χρώμα, την υφή και την «εμπειρία» των κήπων ως πτυχές των σχεδίων της. Η θεωρία της για το πώς να σχεδιάζει με το χρώμα επηρεάστηκε από τον ζωγράφο J. M. W. Turner και τον ιμπρεσιονισμό, καθώς και από τον θεωρητικό χρωματικό κύκλο. Η ενασχόλησή της με την κηπουρική ξεκίνησε στη Σχολή Καλών Τεχνών του South Kensington, όπου άρχισε να ενδιαφέρεται για τη δημιουργική τέχνη της φύτευσης. Αργότερα, έβαλε τη σφραγίδα της στη σύγχρονη χρήση των θερμών και των ψυχρών χρωμάτων των λουλουδιών στους κήπους. Η άποψή της ότι τα φυτά θα πρέπει να προβάλλονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ακόμη και όταν κόβονται για το σπίτι, την οδήγησε να σχεδιάσει τη δική της σειρά γυάλινων βάζων για λουλούδια.

Η επίμονη, ευφάνταστη κηπουρός Γκέρτρουντ Τζέκιλ και η ιστορία των κήπων της Facebook Twitter
Άποψη του καλοκαιρινού κήπου. © National Trust / Megan Taylor

Αργότερα ανέλαβε μια ακόμα αποστολή, συνέλεξε και συνεισέφερε ένα τεράστιο φάσμα φυτών αποκλειστικά με σκοπό τη διατήρησή τους σε πολυάριθμα ιδρύματα σε ολόκληρη τη Βρετανία. Το πιο διάσημο από τα βιβλία που συνέγραψε είναι το «Colour in the Flower Garden», στο οποίο οι συγκινητικές περιγραφές της φύσης δείχνουν την αγάπη της για ένα περιβάλλον στο οποίο εργάζεται σκληρά για να το κάνει πιο όμορφο.

Ενδιαφερόταν επίσης για την παραδοσιακή επίπλωση των εξοχικών σπιτιών και τις αγροτικές τέχνες και ανησυχούσε για την εξαφάνισή τους. Το βιβλίο της «Old West Surrey» (1904) καταγράφει πολλές πτυχές της αγροτικής ζωής του 19ου αιώνα, με περισσότερες από 300 φωτογραφίες που τράβηξε η ίδια.

Η επίμονη, ευφάνταστη κηπουρός Γκέρτρουντ Τζέκιλ και η ιστορία των κήπων της Facebook Twitter
Η αρχιτεκτονική αποτελούσε το κύριο πλαίσιο του κήπου, με σκληρά χαρακτηριστικά τοπίου για την προβολή ορισμένων φυτών.
Design
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο άνθρωπος που σχεδίαζε για εκατομμύρια τώρα προσπαθεί να σχεδιάσει τη δική του ζωή

Πολιτισμός / Eugene Whang: Ο άνθρωπος πίσω από το iPhone και τα AirPods προσπαθεί τώρα να σχεδιάσει τη δική του ζωή

Ο Eugene Whang πέρασε πάνω από 20 χρόνια στην ομάδα design της Apple. Σε νέα του συνέντευξη, μιλά για τη ζωή μετά τα iPhone και τα AirPods, το σπίτι του με τον συζυγό του John Pawson και τον χρόνο ως την απόλυτη πολυτέλεια.
THE LIFO TEAM
Στη Δανία, ο James Turrell φτιάχνει έναν θόλο για να κοιτάμε τον ουρανό αλλιώς

Design / Στη Δανία, ο James Turrell φτιάχνει έναν θόλο για να κοιτάμε τον ουρανό αλλιώς

Στις 19 Ιουνίου ανοίγει στο ARoS Aarhus Art Museum το As Seen Below - The Dome, το πιο φιλόδοξο Skyspace του James Turrell μέχρι σήμερα: ένας υπόγειος θόλος 40 μέτρων, όπου το φως, ο ουρανός και η ίδια η πράξη της όρασης γίνονται το έργο.
THE LIFO TEAM
Ο Μπαζ Λούρμαν μετέτρεψε ένα βαγόνι του 1932 σε αρ ντεκό σκηνή πάνω σε ράγες

Πολιτισμός / Ο Μπαζ Λούρμαν μετέτρεψε ένα βαγόνι του 1932 σε αρ ντεκό σκηνή πάνω σε ράγες

Το νέο ιδιωτικό βαγόνι-εστιατόριο της Belmond στο British Pullman έγινε σκηνικό εποχής από τον Μπαζ Λούρμαν και την Κάθριν Μάρτιν, με αρ ντεκό φαντασία, θεατρική μυθολογία και κινηματογραφική λάμψη.
THE LIFO TEAM
Mantility: Μαντίλια που δεν έχεις ξαναδεί

Μόδα & Στυλ / Mantility: Μαντίλια που δεν έχεις ξαναδεί

Το brand που χτίζει η Βασιλική Ζαφειρία Υψηλάντη αφηγείται μια ιστορία μόδας, τέχνης και μνήμης μέσα από συνεργασίες με δεκάδες δημιουργούς και σημείο αναφοράς την παράδοση που έχει το Σουφλί στη μεταξουργία.
ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
Μάρμαρο, θάλασσα και ματαιότητα: το βενετσιάνικο σπίτι του Ρικ Όουενς

Design / Μάρμαρο, θάλασσα και ματαιότητα: το βενετσιάνικο σπίτι του Ρικ Όουενς

Στο διαμέρισμα του Ρικ Όουενς στο Λίντο, το μάρμαρο, η θάλασσα και το γυμνασμένο σώμα του σχεδιαστή αποκαλύπτουν κάτι πέρα από ένα σπίτι: τον τρόπο με τον οποίο οργανώνει την απόσυρσή του.
THE LIFO TEAM
Ντέιβιντ Λόιντ: Ο δημιουργός του "V for Vendetta" μιλά στη LifO

Graphic Novel / Ντέιβιντ Λόιντ: Ο δημιουργός του «V for Vendetta» μιλά στη LifO

Ο διακεκριμένος Βρετανός σχεδιαστής, που μαζί με τον συμπατριώτη του, Άλαν Μουρ, δημιούργησε το δυστοπικό όσο και ανατρεπτικό κόμικ «V for Vendetta», στο οποίο βασίστηκε το ομώνυμο κινηματογραφικό blockbuster, θα είναι επίσημος προσκεκλημένος στο φετινό 20ό Comicdom.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Νίκος Βαλσαμάκης: «Εγώ επέβαλα τον μοντερνισμό»

Αρχιτεκτονική / Νίκος Βαλσαμάκης: «Δεν θα άφηνα ποτέ την Αθήνα για να μείνω στο Μόναχο ή στο Παρίσι»

Υπέγραψε εμβληματικές κατοικίες, σχεδίασε τα ξενοδοχεία «Αμαλία» από τους Δελφούς έως το Ναύπλιο και άφησε το αποτύπωμά του σε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά κτίρια της σύγχρονης Αθήνας. Ο Νίκος Βαλσαμάκης ανοίγει σπάνια την πόρτα του γραφείου του στην οδό Πλουτάρχου – και ακόμη σπανιότερα μιλά για τον εαυτό του. Στα 102 του χρόνια, ο σημαντικότερος εν ζωή Έλληνας αρχιτέκτονας, που δίδαξε στην Ελλάδα τη γλώσσα του μοντερνισμού και άλλαξε για πάντα τον τρόπο που κατοικούμε, μιλά αποκλειστικά στη LiFO.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ένα σπίτι που λειτουργεί ως φυτώριο ιδεών

Design / Ένα σπίτι που μόνο στη Μαρία Παπαδημητρίου θα μπορούσε να ανήκει

Το σπίτι της διακεκριμένης εικαστικού στη Δροσιά δεν είναι απλώς ένας ιδιωτικός χώρος· είναι ένα φυτώριο ιδεών, ένας ζωντανός τόπος φιλοξενίας, συνάντησης και συλλογικής δημιουργίας.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
10 κτίρια της Αθήνας που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία

Αθήνα / 10 κτίρια της Αθήνας που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία

Στους αθηναϊκούς δρόμους, πολύ συχνά, η ιστορία και η μνήμη της πόλης κρύβονται πίσω από ερειπωμένες όψεις και σφραγισμένα παράθυρα αξιόλογων κτιρίων που είναι εκτός χρήσης. Αξίζουν καλύτερη τύχη αυτά τα κτίρια; Το ερώτημα μοιάζει ρητορικό, γιατί το πραγματικό είναι αν τους δόθηκε ποτέ μια ευκαιρία. Εδώ και πολλές δεκαετίες, η απάντηση παραμένει αρνητική.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Το μουσείο του μέλλοντος θα το βρεις στο Ανατολικό Λονδίνο

V&A East Storehouse / Το μουσείο του μέλλοντος θα το βρεις στο Ανατολικό Λονδίνο

Η άλλοτε παραμελημένη βιομηχανική ζώνη μεταμορφώθηκε σε νέο πολιτιστικό προορισμό, με το V&A East Storehouse να επαναπροσδιορίζει την έννοια του μουσείου. Χωρίς προθήκες, χωρίς προκαθορισμένες διαδρομές και με χιλιάδες αντικείμενα σε απόσταση αναπνοής από τον επισκέπτη.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ιερουσαλήμ: Η ιστορία μιας πόλης μέσα από 40 αιώνες μνήμης και συγκρούσεων

Graphic Novel / Μια ελιά στο Όρος των Ελαιών αφηγείται την πολυτάραχη ιστορία της Ιερουσαλήμ

Ένα καθηλωτικό graphic novel για την Ιερουσαλήμ παρουσιάζει 4.000 χρόνια Ιστορίας ― τη γέννηση τριών μεγάλων μονοθεϊστικών θρησκειών, τις διαδοχικές κατακτήσεις και μεταμορφώσεις της πόλης μέσα στους αιώνες
M. HULOT
Εβδομάδα Design του Μιλάνου

Design / Όσα θα δούμε στην Εβδομάδα Design του Μιλάνου

Στη φετινή διοργάνωση, που έχει πάντα στο επίκεντρο την αρχιτεκτονική, την τέχνη και όσα προωθούν την ευζωία, έντονο θα είναι το ελληνικό στοιχείο με τη συμμετοχή του ιστορικού οίκου επιπλοποιίας Saridis of Athens.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ
Η τελευταία θεματοφύλακας του ποιοτικού χαρτιού

Χαρτιά Περράκης / Η τελευταία θεματοφύλακας του ποιοτικού χαρτιού

Εδώ και ενάμιση αιώνα η επιχείρηση Χαρτιά Περράκης εισάγει χαρτιά κάθε είδους― από κάνναβη, τζιν ή φύλλα ορτανσίας. Απέναντι στον καλπασμό της ψηφιακής ανάγνωσης, είχε πάντα το ίδιο όπλο: την ησυχία, την αφή και την όσφρηση ενός καλού χαρτιού στα δάχτυλα.
M. HULOT