Ο Μάρτιν Ντάμπερμαν έκλεισε πριν λίγο καιρό τα 88, αλλά παραμένει ακμαιότατος και πολυγραφότατος. Ο επιφανής Αμερικανός πανεπιστημιακός, ιστορικός, λογοτέχνης, θεατρικός συγγραφέας, πρωτοπόρος των L.G.B.T.Q. σπουδών και συνιδρυτής της Ένωσης Γκέι Ακαδημαϊκών (Gay Academic Union) έχει υπογράψει πάνω από τριάντα βιβλία, εκ των οποίων αυτό για την θρυλική εξέγερση του Stonewall στη Νέα Υόρκη το 1969 αποτελεί ίσως την πιο οριστική καταγραφή αυτού του κρίσιμου και εμβληματικού για το γκέι κίνημα συμβάντος.
Μόνο φέτος έχουν εκδοθεί ήδη δύο βιβλία του και το ένα αποτελεί μια συλλογή απομνημονευμάτων όπου μεταξύ άλλων καταγράφεται και ο εθισμός του προ πολλών δεκαετιών στην κόκα και γενικά στους πειρασμούς του περιθωρίου.
Το άλλο είναι όμως αυτό που έχει προκαλέσει τις πιο έντονες συζητήσεις, φέροντας και μόνο αυτό το αμείλικτο ερώτημα στον τίτλο του: «Έχει αποτύχει το γκέι κίνημα;» ("Has the Gay Movement Failed?").
Το gay κίνημα εκπροσωπείται πλέον από λομπίστες κυρίως παρά από ακτιβιστές - μοιάζει να έχει αναλωθεί σε ζητήματα όπως η κατοχύρωση του δικαιώματος γάμου και συμμετοχής στον στρατό, δηλαδή της «διαιώνισης της πυρηνικής οικογένειας και της ευκαιρίας για καριέρα σε μια δολοφονική μηχανή».
Η απάντηση του Ντάμπερμαν είναι «μάλλον ναι» όπως προκύπτει από τα αποσπάσματα που έχουν δημοσιευτεί και αντικατοπτρίζουν την ευρέως καταγεγραμμένη πικρία του συγγραφέα για την συντηρητική κατάληξη ενός ασυμβίβαστα ριζοσπαστικού κινήματος (ειδικά όπως είχε εκφραστεί στις εποχές του Gay Liberation Front) που στην εποχή μας – όπως εκπροσωπείται πλέον από λομπίστες κυρίως παρά από ακτιβιστές - μοιάζει να έχει αναλωθεί σε ζητήματα όπως η κατοχύρωση του δικαιώματος γάμου και συμμετοχής στον στρατό, δηλαδή της «διαιώνισης της πυρηνικής οικογένειας και της ευκαιρίας για καριέρα σε μια δολοφονική μηχανή».
Πριν από λίγες μέρες, ο Μάρτιν Ντάμπερμαν παραχώρησε μια συνέντευξη (με τίτλο «Ο Νονός των Γκέι Σπουδών») στην υψηλού κύρους αμερικανική φιλολογική επιθεώρηση The Chronicle of Higher Education και επιχείρησε μεταξύ άλλων να εξηγήσει τα σοβαρά ιδεολογικά προβλήματά του με τον γάμο, στον οποίο εν τέλει πολύ διστακτικά αναγκάστηκε να υποκύψει και ο ίδιος πριν από δύο χρόνια...
«Στις αρχές της δεκαετίας του '90 όταν ξεκίνησε το μεγάλο χάσμα γενεών στον γκέι κόσμο, σχεδόν όλοι οι φοιτητές μου ήταν είκοσι και κάτι και γι' αυτούς ο Φουκώ ήταν εντελώς παλιομοδίτικος. Με τέσταραν και με ταλαιπωρούσαν διαρκώς έτσι για να δουν πόσο «παλιάς κοπής» ήμουν. «Αγάπη; Τι εννοείτε "αγάπη"; Εννοείτε σαρκική αγάπη κύριε καθηγητά;»
Θυμάμαι γυρνούσα το βράδυ σπίτι και έμενα ξάγρυπνος γράφοντας, ανταποκρινόμενος σε όλες τις σπόντες που μου πετούσαν. Την επόμενη μέρα πήγαινα στο αμφιθέατρο και τους έλεγα 'ακούστε, το σκέφτηκα και ιδού η άποψή μου'. Στο τέλος εξαντλήθηκα αλλά μου έκανε καλό. Εκείνο το εξάμηνο δεν διάβαζα τίποτε άλλο σχεδόν από queer θεωρία...»
«Οι περισσότεροι από μας εσωτερίκευαν τον ορισμό που μας έδινε η επικρατούσα πολιτισμική αντίληψη – άρρωστοι, εγκληματίες, παραμορφωμένοι, ψυχικά διαταραγμένοι. Όποια κι αν ήταν η ορολογία, ήταν ξεκάθαρα αρνητική. Δε νομίζω ότι όσοι μεγαλώνουν σήμερα, τουλάχιστον στις μεγάλες πόλεις, συνειδητοποιούν το μέγεθος της ζημιάς που σου προκαλεί αυτή η μεταχείριση. Ακόμα και μετά από την πρόοδο που έχει συντελεστεί, όσοι μεγαλώσαμε στη δεκαετία του '50 και του '60 – παραμένουμε ένα τσούρμο βαθιά πειραγμένοι άνθρωποι»
«Δεν αισθάνομαι μόνο εγώ φυσικά περιορισμένη ικανοποίηση με αυτό που πολλοί γκέι χαιρετίζουν ως το γρηγορότερο success story στην ιστορία των κινημάτων διαμαρτυρίας.
Ούτε μπορώ να δεχτώ την τρέχουσα έμφαση στο να πειστούν οι στρέιτ να βλέπουν τους γκέι όπως τους ίδιους, σαν κανονικούς τύπους που μένουν εδώ δίπλα, χωρίς κάτι ιδιαίτερο στις εμπειρίες, τις ιδέες μας, την αντίληψή μας... Είναι σα να σβήνεται όλη η ιστορική μας εμπειρία.
Επειδή όμως η ιστορική μας εμπειρία υπήρξε διαφορετική, αναπτύξαμε – εξ ανάγκης, ως αυτοάμυνα – ένα διαφορετικό σύστημα αξιών και αντιλήψεων. Έχουμε πολλά να πούμε στο mainstream. Το mainstream όμως δεν θέλει πραγματικά να ακούσει»
«Ποτέ δεν πίστεψα ότι ήμουν ιδανικός υποψήφιος για σχέσεις, από τη στιγμή ειδικά που αγαπούσα την σεξουαλική ποικιλία και έτσι κι αλλιώς ήμουν απολύτως απορροφημένος στη δουλειά μου.
Θυμάμαι που μου είχε κάνει τον αστρολογικό μου χάρτη ένας Θιβετιανός αστρολόγος εκεί στα τέλη της δεκαετίας του '60 – όλοι το έκαναν τότε. Κατόπιν τον διάβασε και μου είπε ότι εκτός αν βρω ένα σύντροφο που είναι ακριβώς σαν και μένα, μοιάζει πολύ χλωμό να κατορθώσω ποτέ κάποιου είδους «οικιακή ρύθμιση». Ο Ίλαϊ, ο σύντροφός μου εδώ και 31 χρόνια, δεν είναι σαν κι εμένα, καταφέρνουμε όμως να συνυφαινόμαστε...»
«Τελικά, παντρευτήκαμε πριν από δύο χρόνια, παρά τις έντονες ιδεολογικές αντιρρήσεις μου. Θεωρούσα ότι ο γάμος ήταν ευθεία επίθεση στις πολιτικές αρχές μου. Αλλά επικράτησε η λογική της οικονομικής εξασφάλισης. Του είπα, δεν θα γιορτάσουμε, θα περάσουμε τη διαδικασία όσο πιο μηχανικά γίνεται. Θα βγάλουμε μια αναμνηστική φωτογραφία. Και μετά θα γυρίσουμε σπίτι να δούμε τηλεόραση. Και αυτό ακριβώς κάναμε.
Εξακολουθώ πάντως να θεωρώ εξοργιστικό το γεγονός ότι τα παντρεμένα ζευγάρια έχουν όλα αυτά τα προνόμια που οι singles δεν έχουν...»
