TO BLOG ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΣΤΑΒΕΡΗ
Facebook Twitter

Η Επιχείρηση Παραγουάη: Το μυστικό σχέδιο του Ισραήλ για τη μεταφορά Παλαιστινίων από τη Γάζα στα 70s

Η Επιχείρηση Παραγουάη: Το μυστικό σχέδιο του Ισραήλ για τη μεταφορά Παλαιστινίων από τη Γάζα στα 70s
 

"Το 2005, ταξίδεψα από τις ΗΠΑ για να επισκεφτώ συγγενείς στην Παλαιστίνη, αλλά το ταξίδι μου διακόπηκε απότομα όταν οι Ισραηλινοί μού απαγόρευσαν την είσοδο στη Γάζα. Προσπάθησα ξανά την επόμενη χρονιά. Αυτή τη φορά κρατήθηκα στο πέρασμα Ερέζ και παρέμεινα σε έναν περιφραγμένο χώρο για περίπου δώδεκα ώρες. Παραδέχθηκα την ήττα μου και ξεκίνησα μέσω της Δυτικής Όχθης για την Ιορδανία, από όπου θα πετούσα πίσω στις ΗΠΑ. Η μητέρα μου πρότεινε να εκμεταλλευτώ τη στάση στην Ιορδανία για να γνωρίσω τον θείο μου, τον Μαχμούντ. Το μόνο που ήξερε γι' αυτόν ήταν ότι είχε περάσει αρκετά χρόνια στη Νότια Αμερική. Τώρα ζούσε κοντά στο εργοστάσιο εμφιάλωσης της Coca-Cola, στα βιομηχανικά προάστια του Αμμάν. 'Οταν το ταξί μου σταμάτησε, εκείνος με περίμενε στον δρόμο: ψηλός, φιλικός, γύρω στα πενήντα πέντε. Με οδήγησε στο διαμέρισμά του για να γνωρίσω την οικογένειά του – είχε τέσσερα παιδιά, έφηβους τότε. Τον ρώτησα γιατί βρέθηκε στη Νότια Αμερική. Μου είπε ότι τον είχαν "μπλέξει σε περιπέτειες". Ίσως ήλπιζε να σταματήσει εκεί την κουβέντα, αλλά ήμουν περίεργη, και δεν άργησε να μου πει ότι είχε εμπλακεί σε ένα πείραμα εθνοκάθαρσης που επινόησαν οι Ισραηλινοί μετά τον πόλεμο του 1967, με σκοπό να απομακρύνουν όσο το δυνατόν περισσότερους Παλαιστίνιους από τα πρόσφατα κατεχόμενα εδάφη".
Hadeel Assali, Palestinians in Paraguay, The London Review of Books - Vol. 45 No. 10 · 18.05.2023

 

Η Επιχείρηση Παραγουάη: Το μυστικό σχέδιο του Ισραήλ για τη μεταφορά Παλαιστινίων από τη Γάζα στα 70s Facebook Twitter
Σχέδιο: Palestinians in Paraguay (Jewish Voice for Liberation)



Ben Reiff
+972 Magazine - 26.03.2026
Ο Ben Reiff είναι Υπεύθυνος Σύνταξης στο περιοδικό +972 Magazine, με έδρα το Λονδίνο. Έχει αρθρογραφήσει για τον Guardian, το The Nation, το New Statesman, το Prospect και τη Haaretz, ενώ έχει μιλήσει στην εκπομπή Listening Post του Al Jazeera και στον ραδιοφωνικό σταθμό LBC της Βρετανίας. Είναι επίσης ιδρυτικό μέλος της συντακτικής ομάδας της Vashti Media. Twitter: @bentreyf.


Μια νέα σειρά podcast αποκαλύπτει την αποτυχημένη απόπειρα της Μοσάντ να εκδιώξει 60.000 Παλαιστίνιους λίγο μετά την κατάληψη της Λωρίδας της Γάζας. Σχεδόν έξι δεκαετίες αργότερα, οι μέθοδοι και οι στόχοι του Ισραήλ παραμένουν τρομακτικά ίδιοι.
 

Στις 9 Σεπτεμβρίου 1969, περίπου 20 Παλαιστίνιοι από τη Λωρίδα της Γάζας επιβιβάστηκαν σε ένα αεροπλάνο σε αεροδρόμιο του κεντρικού Ισραήλ, πιστεύοντας ότι κατευθύνονταν προς τη Βραζιλία. Είχαν εγγραφεί μέσω ενός ισραηλινού ταξιδιωτικού γραφείου σε ένα πρόγραμμα εργασίας στο εξωτερικό, με την υπόσχεση για υψηλότερους μισθούς από αυτούς που μπορούσαν να βρουν στη Γάζα, την οποία το Ισραήλ είχε καταλάβει δύο χρόνια νωρίτερα. Όσοι είχαν οικογένειες έλαβαν τη διαβεβαίωση ότι οι σύζυγοι και τα παιδιά τους θα μπορούσαν να τους ακολουθήσουν στη Βραζιλία λίγο αργότερα. Όμως αυτό δεν συνέβη.

Όταν η πτήση προσγειώθηκε στο Σάο Πάολο, ένοπλοι φρουροί συνόδευσαν τους άνδρες σε ένα άλλο, μικρότερο αεροπλάνο που τους μετέφερε στην Ασουνσιόν, την πρωτεύουσα της Παραγουάης — μια χώρα που πολλοί από αυτούς δεν είχαν καν ακούσει ποτέ και η οποία βρισκόταν τότε υπό τη δικτατορία του Αλφρέδο Στρέσνερ. Εκεί, τους υποδέχτηκαν ένοπλοι αστυνομικοί και τους οδήγησαν σε ένα ξενοδοχείο για τη διανυκτέρευσή τους.

'Ηταν αποπροσανατολισμένοι και καχύποπτοι, όμως τους είπαν να μην ανησυχούν: Το επόμενο πρωί, κυβερνητικοί αξιωματούχοι θα εξέδιδαν έγγραφα ταυτοποίησης και θα τους προετοίμαζαν για εργασία. Όταν όμως έφτασαν αυτοί οι αξιωματούχοι, απέδωσαν αυθαίρετα στους άνδρες νέα επαγγέλματα για να αναγραφούν στις ταυτότητές τους και στη συνέχεια τους έστειλαν με ένα λεωφορείο σε μια απομακρυσμένη αγροτική περιοχή.

Αυτή ήταν η τελευταία επαφή που θα είχαν οι Παλαιστίνιοι με οποιαδήποτε αρχή σχετιζόταν με το πρόγραμμα εργασίας, επειδή αυτό δεν υπήρχε. Είχαν εξαπατηθεί ώστε να επιβιβαστούν σε μια πτήση απέλασης από τη Μοσάντ, τη μυστική υπηρεσία πληροφοριών του Ισραήλ, ως μέρος ενός απόρρητου σχεδίου για τη μαζική εξορία Παλαιστινίων από τη Λωρίδα της Γάζας.

Εγκαταλελειμμένοι σε μια χώρα της οποίας τη γλώσσα δεν μιλούσαν, οι νεοαφιχθέντες βρέθηκαν χωρίς χρήματα, χωρίς στέγη, χωρίς δουλειές, χωρίς διασυνδέσεις και χωρίς τρόπο επιστροφής στην πατρίδα τους. Σύντομα συνειδητοποίησαν ότι δεν ήταν οι πρώτοι που παρασύρθηκαν και εγκαταλείφθηκαν με αυτόν τον τρόπο· ούτε θα ήταν οι τελευταίοι.

Για δεκαετίες, η γνώση αυτής της μυστικής επιχείρησης παρέμενε σε μεγάλο βαθμό περιορισμένη στις οικογένειες των ανδρών που την υπέστησαν. Όμως μια νέα σειρά podcast, βασισμένη στις μαρτυρίες δύο απελαθέντων και σε στοιχεία από ισραηλινά και παραγουανικά αρχεία, επιχειρεί να αποκαλύψει μια ιστορία που το Ισραήλ επεδίωκε επί μακρόν να αποσιωπήσει, και να εξηγήσει γιατί διακόπηκε μόλις λίγους μήνες μετά την έναρξή της.

Μετά από δυόμισι χρόνια κατά τα οποία το Ισραήλ επιδιώκει, με διάφορα μέσα, να εξαλείψει πλήρως την παλαιστινιακή παρουσία στη Γάζα, ο απόηχος της ιστορίας δύσκολα θα μπορούσε να είναι πιο εκκωφαντικός.

Η ιστορία δύο εκτοπισμένων

Δημιουργημένη από τον διευθυντή παραγωγής Maxim Saakyan και τις συμπαραγωγούς Nadeen Shaker και Nada El-Kouny, η σειρά τεσσάρων επεισοδίων Palestinians in Paraguay από το Uncovering Roots βασίζεται στην έρευνα της Hadeel Assali, μεταδιδακτορικής υπότροφου στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, και του John Tofik Karam, ιστορικού στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις, οι οποίοι συμμετέχουν αμφότεροι στα επεισόδια.

Στο επίκεντρό της βρίσκονται οι μαρτυρίες δύο ανδρών που απελάθηκαν βάσει του λεγόμενου "Σχεδίου Παραγουάη": του Mahmoud Yousef, θείου της Assali (ο οποίος πέθανε στο Αμμάν το 2021, αλλά του οποίου τις αναμνήσεις κατέγραψε η Assali πριν από το θάνατό του)· και του Talal Al-Dimassi, ο οποίος είναι ακόμη ζωντανός και, αξίζει να σημειωθεί, εξακολουθεί να ζει στην Παραγουάη.


Η Επιχείρηση Παραγουάη: Το μυστικό σχέδιο του Ισραήλ για τη μεταφορά Παλαιστινίων από τη Γάζα στα 70s Facebook Twitter
O Talal Al-Dimassi (αριστερά) και ο Mahmoud Yousef με χειροπέδες μετά τη σύλληψή τους. Φωτ. ABC Color

Οι δύο τους είχαν παρόμοια καταγωγή, καθώς γεννήθηκαν σε προσφυγικούς καταυλισμούς στην Αίγυπτο λίγο μετά τον εκτοπισμό των οικογενειών τους κατά τη Νάκμπα του 1948. Αμφότεροι μεγάλωσαν στον καταυλισμό Αλ Μαγκάζι, αφού μετακόμισαν στη Γάζα κατά την περίοδο της αιγυπτιακής διοίκησης.

Βρίσκονταν στο κατώφλι της ενηλικίωσης όταν το Ισραήλ κατέλαβε τη Λωρίδα της Γάζας το 1967, και δεν άργησε η στιγμή που ο καθένας τους ήρθε αντιμέτωπος με το συγκαλυμμένο σχέδιο απέλασης που μεταμφιεζόταν σε πρόγραμμα εργασίας στο εξωτερικό, υποτίθεται οργανωμένο από ένα ταξιδιωτικό γραφείο ονόματι Patra. Ο Yousef δελεάστηκε από την υπόσχεση υψηλών αποδοχών — θυμάται να του προσφέρουν περίπου 3.000 δολάρια τον μήνα για ένα ή δύο χρόνια, μετά την πάροδο των οποίων θα επέστρεφε στη Γάζα. Στον Al-Dimassi, ο οποίος είχε ήδη συλληφθεί και βασανιστεί από τον ισραηλινό στρατό λόγω της παλαιότερης εμπλοκής του σε ομάδες ένοπλης αντίστασης, δόθηκε ένα τελεσίγραφο: Είτε θα εγγραφόταν στο πρόγραμμα, είτε ολόκληρη η οικογένειά του θα απελαυνόταν.

Μέχρι σήμερα, ο αριθμός των Παλαιστινίων που απελάθηκαν βάσει του Σχεδίου Παραγουάη παραμένει άγνωστο, με τις εκτιμήσεις να κυμαίνονται από μερικές δεκάδες έως αρκετές χιλιάδες. Το πού κατέληξαν στον κόσμο παραμένει κι αυτό άγνωστο. Όμως, ένα έγγραφο που ανακάλυψε ένας γνωστός της Assali στα Κρατικά Αρχεία του Ισραήλ —ένα πρακτικό συνεδρίασης κυβερνητικής επιτροπής τον Μάιο του 1969— μας λέει ακριβώς πόσους κατοίκους της Γάζας σκόπευαν να εκδιώξουν οι ηγέτες του Ισραήλ.

"Δια του παρόντος αποφασίζεται η έγκριση της πρότασης της Μοσάντ σχετικά με τη μετανάστευση 60.000 ατόμων από τα διοικούμενα εδάφη προς την Παραγουάη", αναφέρει το έγγραφο, προσθέτοντας ότι το Ισραήλ θα κατέβαλλε στην κυβέρνηση της Παραγουάης μια αμοιβή 33 δολαρίων ανά απελαθέντα, συμπεριλαμβανομένης μιας προκαταβολής 350.000 δολαρίων για τους πρώτους 10.000.

Σήμερα, η Γάζα φιλοξενεί πάνω από 2 εκατομμύρια ανθρώπους. Εκείνη την εποχή, όμως, ο πληθυσμός αριθμούσε λιγότερους από 400.000. Το Σχέδιο Παραγουάη, σχεδιασμένο ειδικά για να δελεάσει τους νέους άνδρες της Γάζας, είχε επομένως ως στόχο να εξαφανίσει ένα τεράστιο ποσοστό της ανδρικής νεολαίας της Λωρίδας — κι όμως, μόνο ελάχιστες πτήσεις απογειώθηκαν ποτέ. Γιατί, λοιπόν, τερματίστηκε το πρόγραμμα;

Αναγκασμένοι να επιβιώνουν μόνοι τους, πολλοί εκτοπισμένοι εγκατέλειψαν την Παραγουάη μέσα σε λίγες εβδομάδες από την άφιξή τους, διασχίζοντας πεζή τα σύνορα προς τη γειτονική Βραζιλία, Βολιβία ή Αργεντινή. Ο Yousef έμαθε γρήγορα ισπανικά και βρήκε δουλειά στο εμπόριο κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων περνώντας τα σύνορα και καταλήγοντας να συνδεθεί με την παλαιστινιακή διασπορά στη Χιλή. Ο Al-Dimassi πουλούσε ρούχα πόρτα-πόρτα στην ύπαιθρο της Παραγουάης, μέχρι που μια μέρα τον λήστεψαν με την απειλή μαχαιριού. Για εκείνον, αυτό ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι.

Σε κατάσταση απόλυτης απόγνωσης και νιώθοντας ότι δεν είχαν τίποτα πια να χάσουν, ο Al-Dimassi και ένας άλλος εκτοπισμένος, ο Khaled Kassab, προμηθεύτηκαν παλιά όπλα και επέστρεψαν στην Ασουνσιόν, αποφασισμένοι να αντιμετωπίσουν τον πρεσβευτή του Ισραήλ στην Παραγουάη, Benjamin Weiser Varon.

Στις 4 Μαΐου 1970, έφτασαν στην πρεσβεία και απαίτησαν να μιλήσουν στον Varon. Οι φρουροί της πρεσβείας τούς είπαν ότι δεν ήταν εκεί· υποψιαζόμενοι ότι επρόκειτο για ψέμα, εισέβαλαν με τη βία στο εσωτερικό. Οι φρουροί τράβηξαν τα όπλα τους και ξέσπασε ανταλλαγή πυρών.


Η Επιχείρηση Παραγουάη: Το μυστικό σχέδιο του Ισραήλ για τη μεταφορά Παλαιστινίων από τη Γάζα στα 70s Facebook Twitter
Still TRT World

 

Μέσα στη σύγχυση της συμπλοκής, οι Παλαιστίνιοι εντόπισαν τον Varon και έριξαν αρκετούς πυροβολισμούς. Μία σφαίρα πέτυχε τον πρεσβευτή στην πλάτη, τραυματίζοντάς τον. Μια άλλη σκότωσε τη γραμματέα του, Edna Peer. Ο Al-Dimassi όσο και ο Kassab αρνήθηκαν αργότερα ότι πυροβόλησαν· ο Al-Dimassi είπε ότι ήταν ο Kassab, ο οποίος με τη σειρά του είπε ότι ήταν ένας τρίτος άνδρας που τους συνόδευε.

Η είδηση των πυροβολισμών έγινε πρωτοσέλιδο σε ολόκληρη τη Νότια Αμερική και τον κόσμο. Οι αρχικές αναφορές δεν έκαναν καμία μνεία στην απέλαση των ανδρών από τη Γάζα, παρουσιάζοντας αντίθετα το περιστατικό ως μια απόπειρα δολοφονίας ενορχηστρωμένη από την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO). Όμως, αυτό το αφήγημα σύντομα θα αμφισβητούνταν.

Κατά τη διάρκεια μιας δημόσιας δίκης που διήρκεσε δύο χρόνια, ο Kassab και ο Al-Dimassi χρησιμοποίησαν την αίθουσα του δικαστηρίου για να πουν στον κόσμο τι τους είχε συμβεί, σκίζοντας το πέπλο μυστικότητας που περιέβαλε το "Σχέδιο της Παραγουάης". Με τις σφαίρες τους, έδωσαν ουσιαστικά τέλος στο πρόγραμμα.

Ο Παραγουανός δικαστής έκρινε τελικά τους δύο άνδρες ένοχους για φόνο και τους καταδίκασε σε 13 χρόνια φυλάκιση, από τα οποία εξέτισαν τα οκτώ. Σύμφωνα με τον Al-Dimassi, το Ισραήλ επιχείρησε να τον δολοφονήσει αρκετές φορές μέσα στη φυλακή (μεταξύ άλλων, όπως λέει, με ένα δηλητηριασμένο γλυκό), αναγκάζοντάς τον να μπει σε ένα καθεστώς παρόμοιο με την προστασία μαρτύρων για περίπου μια δεκαετία μετά την αποφυλάκισή του. Ωστόσο, ο ίδιος δεν μετανιώνει για τις πράξεις του.

"Έσωσα 60.000 Παλαιστίνιους που επρόκειτο να εκδιωχθούν στην Παραγουάη", λέει στο podcast. "Παρέμειναν εκεί, στην πατρίδα μας".

Εθελούσια μετανάστευση 

Από τις πρώτες ημέρες του Σιωνισμού, οι ηγέτες του κινήματος κατέβαλαν προσπάθειες να μεγιστοποιήσουν την έκταση της γης υπό τον έλεγχό τους, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τον αριθμό των Παλαιστινίων που ζούσαν σε αυτήν. Αυτό το νήμα μπορεί να ανιχνευθεί σε δεκαετίες ισραηλινής πολιτικής — κυρίως με τον εκτοπισμό περίπου 750.000 Παλαιστινίων από τα εδάφη που έγιναν το Κράτος του Ισραήλ κατά τη διάρκεια της Νάκμπα το 1948, και με ακόμη 300.000 από τη Δυτική Όχθη και τη Γάζα κατά τη Νάκσα το 1967.

Ωστόσο, ο Πόλεμος του 1967 είχε ως αποτέλεσμα το Ισραήλ να απορροφήσει επιπλέον 1 εκατομμύριο Παλαιστινίους εντός των πρόσφατα διευρυμένων συνόρων του. Σχεδόν αμέσως, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης των Εργατικών άρχισαν να συζητούν πώς θα απαλλαγούν από όσο το δυνατόν περισσότερους. ("Θέλω να φύγουν όλοι, ακόμα κι αν πάνε στο φεγγάρι", φέρεται να είπε ο πρωθυπουργός Levi Eshkol σε μια τέτοια συνάντηση.) Κάπου εκεί εμφανίζεται το "Σχέδιο της Παραγουάης".

Το Ισραήλ δεν έχει παραδεχθεί ποτέ επίσημα την ύπαρξη του προγράμματος. Όμως, το 2004, αρκετοί πρώην αξιωματούχοι με άμεση γνώση του θέματος μίλησαν δημοσίως, επιβεβαιώνοντας ότι αποτελούσε κυβερνητική πολιτική. "Κάναμε μια προσπάθεια να ενθαρρύνουμε την εθελούσια μετανάστευση", δήλωσε στην ισραηλινή εφημερίδα Makor Rishon ο Meir Amit, ο οποίος διετέλεσε διευθυντής της Μοσάντ κατά την έναρξη της ισραηλινής κατοχής στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα. "Ο στόχος ήταν να αραιώσουμε την περιοχή από τους Άραβες όσο το δυνατόν περισσότερο".

Για δεκαετίες, οι εμπλεκόμενοι δεσμεύονταν από όρκο εχεμύθειας. Σύμφωνα με τον Moshe Peer, χήρο της Edna που σκοτώθηκε στην επίθεση του 1970, ένας πράκτορας της Μοσάντ τον επισκέφθηκε μετά τον θάνατό της και του έδωσε οδηγίες να μη μιλήσει γι' αυτό για 30 χρόνια. Αλλά ακόμα και σήμερα που οι λεπτομέρειες του σχεδίου έχουν δημοσιοποιηθεί, εξακολουθεί να υφίσταται μια επίσημη πολιτική σιωπής.

Ένα σύντομο αφιέρωμα στην Peer, που εμφανίστηκε στον κυβερνητικό ιστότοπο πέρυσι για την Ημέρα Μνήμης δεν έκανε καμία αναφορά στις συνθήκες της δολοφονίας της, αποδίδοντάς την απλώς σε "Παλαιστίνιους τρομοκράτες" από τη Γάζα. Και όταν οι παραγωγοί του podcast πλησίασαν την Patra, το ταξιδιωτικό γραφείο που λειτουργούσε ως βιτρίνα για το σχέδιο και το οποίο εξακολουθεί να υφίσταται στο Τελ Αβίβ, ο διευθύνων σύμβουλός του Reem Greiver  (του οποίου ο πατέρας, Gad, διηύθυνε την εταιρεία εκείνη την εποχή) αρνήθηκε ότι το γραφείο είχε παίξει οποιονδήποτε ρόλο στην οργανωμένη μεταφορά Παλαιστινίων.

Υπάρχουν αρκετοί πιθανοί λόγοι για τη διατήρηση αυτής της πολιτικής σιωπής, αλλά ένας σημαντικός είναι πιθανότατα το γεγονός ότι οι προσπάθειες του Ισραήλ να εκδιώξει τους Παλαιστίνιους από τη Γάζα, με μέσα τόσο κρυφά όσο και φανερά, δεν σταμάτησαν ποτέ — όπως έγινε φανερό με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τα τελευταία δυόμισι χρόνια.

Χρειάστηκε λιγότερο από μία εβδομάδα μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, για να εισηγηθεί επίσημα ένα ισραηλινό υπουργείο την αναγκαστική και μόνιμη μεταφορά ολόκληρου του πληθυσμού της Γάζας πέρα από τα σύνορα, στη χερσόνησο του Σινά της Αιγύπτου. Τρεις μήνες αργότερα, σχεδόν δώδεκα υπουργοί παρευρέθηκαν σε ένα συνέδριο που διοργάνωσαν ομάδες εποίκων, στο οποίο παρουσιάστηκαν τεράστιοι χάρτες με σημειωμένες τις πιθανές τοποθεσίες για νέους εβραϊκούς οικισμούς στη Γάζα.

Οι ακροδεξιοί ηγέτες, με πρωτοστάτες τον υπουργό Οικονομικών του Ισραήλ Bezalel Smotrich και τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Itamar Ben Gvir, επανέφεραν έναν οικείο ευφημισμό για να περιγράψουν τι πρέπει να συμβεί στους Παλαιστίνιους κατοίκους της Λωρίδας: "εθελούσια μετανάστευση".

Αυτή η ρητορική μεταφράστηκε σε στρατιωτική πολιτική. Ξέχωρα από τους διακηρυγμένους στόχους του πολέμου, δηλαδή την απελευθέρωση των ομήρων και την καταστροφή της Χαμάς, η επίθεση του Ισραήλ στη Γάζα αποκαλύφθηκε γρήγορα ως μια εκστρατεία ολοκληρωτικής εξόντωσης. Εκτός από το γεγονός ότι έχει σκοτώσει σχεδόν το 3% του πληθυσμού της Γάζας και έχει τραυματίσει το 7%, το Ισραήλ έχει καταστρέψει ή προκαλέσει ζημιές ή έχει καταστρέψει πάνω από το 90% των οικιστικών μονάδων της Λωρίδας και σχεδόν το 90% των υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης.

Η απόλυτη καταστρροφή ήταν ο ίδιος ο σκοπός, ώστε να αποκλειστεί κάθε πιθανότητα αξιοπρεπούς διαβίωσης για τους Παλαιστίνιους στον θύλακα. Σε μια κλειστή συνεδρίαση της Κνέσετ (του ισραηλινού κοινοβουλίου) τον περασμένο Μάιο, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι ο στρατός "καταστρέφει όλο και περισσότερα σπίτια [έτσι ώστε οι κάτοικοι] να μην έχουν πού να επιστρέψουν", με "μόνο προφανές αποτέλεσμα" τη μετανάστευση στο εξωτερικό.

Και σε μεγάλο βαθμό, αυτή η στρατηγική πέτυχε το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα: Μέχρι τον Μάρτιο του 2025, περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες κατοίκους της Γάζας δήλωσαν ότι θα έφευγαν αν τους δινόταν η ευκαιρία — όμως το Ισραήλ είχε σφραγίσει όλα τα σημεία διέλευσης.


Η Επιχείρηση Παραγουάη: Το μυστικό σχέδιο του Ισραήλ για τη μεταφορά Παλαιστινίων από τη Γάζα στα 70s Facebook Twitter
Παλαιστινιακές οικογένειες επιστρέφουν να δουν ό,τι έχει απομείνει από τα σπίτια τους στην περιοχή Σέιχ Ραντουάν της ισοπεδωμένης πόλης της Γάζας, 11 Οκτωβρίου 2025. © Yousef Zaanoun/ActiveStills

Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο στις αρχές του 2025 και διακήρυξε την πρόθεσή του να "αναλάβει" τη Γάζα και να μετεγκαταστήσει μόνιμα τον πληθυσμό της, η ισραηλινή κυβέρνηση εγκαινίασε (ή μάλλον, επανίδρυσε) ένα "Γραφείο Εθελούσιας Μετανάστευσης" με αποστολή τον σχεδιασμό μαζικών απελάσεων. "Αν απομακρύνουμε 5.000 [Παλαιστίνιους] την ημέρα, θα χρειαστεί ένας χρόνος [για να τους απελάσουμε όλους]", παρατήρησε ο Smotrich σε μια άλλη συνεδρίαση της Κνέσετ.

Το πρόβλημα, όπως πάντα, ήταν να βρεθεί ένα μέρος που θα τους δεχόταν. Η άρνηση της Αιγύπτου να ανοίξει τα σύνορά της στους Παλαιστίνιους πρόσφυγες ήταν ακλόνητη, φοβούμενη ότι θα γινόταν συνένοχη σε μια πράξη μαζικής εθνοκάθαρσης. Ισραηλινοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι πέρασαν μήνες αναζητώντας οποιαδήποτε χώρα που θα ήταν πρόθυμη, με το κατάλληλο τίμημα, να απορροφήσει εκατοντάδες χιλιάδες απελαθέντες από τη Γάζα, όμως καμία δεν ανταποκρίθηκε.

Ως αποτέλεσμα, το Ισραήλ αναγκάστηκε να επιστρέψει στο μηδέν για νέο σχεδιασμό. Ε λοιπόν, όχι ακριβώς.

Επιστροφή στην αρχή

Τον περασμένο Νοέμβριο, ένα αεροπλάνο που μετέφερε 153 Παλαιστίνιους από τη Γάζα απογειώθηκε από το αεροδρόμιο Ραμόν στο νότιο Ισραήλ και προσγειώθηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής, μέσω Ναϊρόμπι στην Κένυα. Αυτή δεν ήταν μια συνηθισμένη πτήση: οι επιβάτες δεν γνώριζαν τον προορισμό τους και, σύμφωνα με την Παλαιστινιακή Πρεσβεία στη Νότια Αφρική, το αεροπλάνο έφτασε χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση ή συντονισμό.

Λόγω της απουσίας σφραγίδων αναχώρησης στα διαβατήρια των επιβατών, καθώς και του γεγονότος ότι δεν διέθεταν προκανονισμένα εισιτήρια επιστροφής ή κατάλυμα, οι συνοριακές αρχές της Νότιας Αφρικής τούς εμπόδισαν να αποβιβαστούν από το αεροπλάνο για περίπου 12 ώρες μετά την προσγείωση. Τελικά, οι αρχές τούς επέτρεψαν να κατέβουν "από συμπόνια" και μια τοπική φιλανθρωπική οργάνωση παρενέβη για να τους παράσχει προσωρινή στέγαση.

Οι επιβάτες δήλωσαν στα μέσα ενημέρωσης ότι το ταξίδι τους είχε οργανωθεί από μια ομάδα με το όνομα Al-Majd Europe, η οποία τους χρέωσε από 1.000 έως 3.000 δολάρια ανά άτομο, αφού πρώτα τους υποσχέθηκε ασφάλεια και ιατρική περίθαλψη στο εξωτερικό μέσω διαδικτυακών διαφημίσεων. Λίγες μέρες αργότερα, μια έρευνα της εφημερίδας Haaretz εντόπισε τα ίχνη της Al-Majd σε έναν Ισραηλινο-Εσθονό επιχειρηματία και αποκάλυψε ότι οι δραστηριότητές της είχαν εγκριθεί από το "Γραφείο Εθελούσιας Μετανάστευσης" της ισραηλινής κυβέρνησης.

Η ίδια έρευνα διαπίστωσε ότι η πτήση της 13ης Νοεμβρίου προς το Γιοχάνεσμπουργκ ήταν το τρίτο τέτοιο ταξίδι που οργάνωσε η Al-Majd: το πρώτο, τον περασμένο Μάιο, μετέφερε 57 κατοίκους της Γάζας στην Ινδονησία και τη Μαλαισία μέσω Βουδαπέστης, και το δεύτερο, στα τέλη Οκτωβρίου, μετέφερε άλλους 150 στο Γιοχάνεσμπουργκ μέσω Ναϊρόμπι — την ίδια διαδρομή με την αμφιλεγόμενη πτήση του Νοεμβρίου, η οποία όμως δεν είχε προκαλέσει την ίδια υποψία ή δημοσιότητα.

Και δεν σταματάει εκεί. Σύμφωνα με μια άλλη έρευνα που δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα από το Associated Press (AP), η Al-Majd λειτουργεί ουσιαστικά ως βιτρίνα της διαβόητης ισραηλινής ακροδεξιάς οργάνωσης Ad Kan, η οποία πέρυσι πλήρωσε για διαφημίσεις σε λεωφορεία στο Ισραήλ που έγραφαν: "Νίκη = Εθελούσια μετανάστευση" και "Αυτό το λεωφορείο θα μπορούσε να είναι γεμάτο με ανθρώπους από τη Γάζα. Ακούστε τον Τραμπ, αφήστε τους να φύγουν!'.

Παρά τις αποκαλύψεις αυτές, η Al-Majd συνεχίζει να στρατολογεί ενεργά κατοίκους της Γάζας για πτήσεις απέλασης, εκμεταλλευόμενη την απόγνωση όσων έχουν χάσει τα πάντα ως αποτέλεσμα της γενοκτονικής επίθεσης του Ισραήλ. Σε ανάρτηση στο X στις 5 Μαρτίου, η οργάνωση ισχυρίστηκε ότι έχει "εκκενώσει" συνολικά 1.021 Παλαιστίνιους σε χώρες όπως ο Καναδάς και η Αυστραλία, αν και οι λεπτομέρειες των επιχειρήσεών της παραμένουν καλυμμένες από μυστήριο.

Φυσικά, με περίπου 2 εκατομμύρια Παλαιστίνιους να παραμένουν στη Γάζα, η προσπάθεια του Ισραήλ να "αραιώσει" τον πληθυσμό —τουλάχιστον με τα κριτήρια όσων την επιβλέπουν— αποτελεί παταγώδη αποτυχία. Ωστόσο, η επιμονή σε ένα τέτοιο εγχείρημα, με μεθόδους τόσο παρόμοιες με το "Σχέδιο της Παραγουάης" σχεδόν έξι δεκαετίες μετά, αποκαλύπτει την τρομερή αντοχή της φιλοδοξίας του Ισραήλ να εξοβελίσει τον παλαιστινιακό λαό από τη γη του, είτε υπό την καθοδήγηση της σιωνιστικής αριστεράς είτε της καχανιστικής δεξιάς.

Την ίδια ώρα, το γεγονός ότι τόσα χρόνια μετά το Ισραήλ εξακολουθεί να προσπαθεί —και να αποτυγχάνει— να εκδιώξει μαζικά τους κατοίκοθς της Γάζας, θα έπρεπε, αν μη τι άλλο, να υπογραμμίζει τη ματαιότητα αυτού του εγχειρήματος. Ακόμη και μετά από μια διετή στρατιωτική εκστρατεία σχεδιασμένη να καταστήσει τη Λωρίδα εντελώς αβίωτη, οι Παλαιστίνιοι παραμένουν εκεί, αποφασισμένοι να ξαναχτίσουν τις ζωές τους μέσα από τα ερείπια και τη σκόνη.

Το Ισραήλ δεν επέτρεψε ποτέ στον Al-Dimassi να επιστρέψει στη Γάζα, αλλά η Γάζα επιστρέφει ακόμα σε αυτόν μέσα στα όνειρά του. Σε ένα από αυτά, όπως αφηγείται στο τελευταίο επεισόδιο του podcast: "Βρέθηκα να στέκομαι σε ένα βουνό στη Γάζα. Στα αριστερά, βλέπω ζώα να βόσκουν. Στα δεξιά, η παλαιστινιακή σημαία κυματίζει περήφανα. Βλέπω το φεγγάρι και τον ήλιο ταυτόχρονα. Έψαξα τι σήμαινε το όνειρό μου, και σήμαινε ότι η Γάζα θα επιστρέψει. Μια μέρα, θα υπάρξει ειρήνη".


Δείτε ακόμα στο Αλμανάκ:
Πως η Γερμανία χρηματοδότησε μυστικά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ισραήλ


 

Η Επιχείρηση Παραγουάη: Το μυστικό σχέδιο του Ισραήλ για τη μεταφορά Παλαιστινίων από τη Γάζα στα 70s Facebook Twitter
Η ανθρωπολόγος Hadeel Assali. Φωτ. Columbia's Center for Science and Society Welcomes - Center for Palestine Studies
Αλμανάκ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ