Εμείς, οι εργάτριες της Sogantal.

Εμείς, οι εργάτριες της Sogantal

Οι γυναίκες εργάτριες του εργοστασίου ενδυμάτων Sogantal στην Πορτογαλία έγιναν σύμβολο του αγώνα για τα εργασιακά δικαιώματα κατά τη διάρκεια της Επανάστασης των Γαρυφάλλων το 1974.

— "Από εκείνη τη στιγμή (την εκδίωξη του Γάλλου αφεντικού και των μπράβων του -σ.σ.] και μετά, αρχίσαμε να κοιμόμαστε μέσα στο εργοστάσιο. Ήμασταν 48 εργάτες και εργάτριες και κάναμε πικετοφορίες. Ενώ κάποιοι έμεναν στο εργοστάσιο, άλλοι πήγαιναν να πουλήσουν την παραγωγή σε διάφορες εταιρείες και γραφεία σε διάφορα μέρη της χώρας. Μεταφέραμε φυλλάδια για να διαδώσουμε τον αγώνα μας και σε αυτό, μας υποστήριξαν διάφορα συνδικάτα. Προέκυψε τόσο μεγάλη αλληλεγγύη που, παρόλο που δεν χρειάζονταν ζεστά ρούχα, πολλοί άνθρωποι αγόρασαν το προϊόν μόνο και μόνο για να μας βοηθήσουν. Και όλα αυτά τα χρήματα μαζί ήταν αρκετά για να πληρώσουν τους μισθούς μας. Καταφέραμε να κρατήσουμε το εργοστάσιο σε λειτουργία για περισσότερο από ένα χρόνο και, εν τω μεταξύ, προέκυψε η δυνατότητα αυτοδιαχείρισης, δηλαδή, άλλες εταιρείες να μας δίνουν εργασία και εμείς να χρησιμοποιούμε το εργοστάσιο για να παράγουμε."
Fernanda Cardoso

* "Η Ευρώπη του Τραμπ: Η άνοδος της ακροδεξιάς στις πορτογαλικές εκλογές. Ο Ιανουάριος του 2026 έφερε την Πορτογαλία στο κατώφλι μιας ιστορικής δοκιμασίας για τη δημοκρατία της. Η επιτυχία του ακροδεξιού κόμματος Chega (Αρκετά) να οδηγήσει τις προεδρικές εκλογές σε δεύτερο γύρο αναβίωσε μνήμες από τη δικτατορία του Σαλαζάρ, την οποία η χώρα τερμάτισε με την Επανάσταση των Γαρυφάλλων το 1974". (Daily Sabah)

Η Sogantal ήταν μια επιχείρηση κατασκευής ειδών ένδυσης που παρήγαγε αθλητικές φόρμες. Απασχολούσε 48 εργάτριες και ανήκε σε μια εταιρεία γαλλικών συμφερόντων, η οποία πραγματοποιούσε μέρος της παραγωγικής διαδικασίας στην Πορτογαλία, επωφελούμενη από τους πενιχρούς μισθούς και την απουσία συνδικαλιστικής πίεσης πριν από τις 25 Απριλίου [του 1974, η πορτογαλική επαναστάση των γαρυφάλλων -σ.σ.]. Το εργασιακό περιβάλλον ήταν πολύ καταπιεστικό· την ίδια την ημέρα της 25ης Απριλίου, μια εργάτρια τέθηκε σε διαθεσιμότητα για τέσσερις ημέρες επειδή άφησε τη δουλειά της για μιάμισι ώρα.

Στις 20 Μαΐου, οι εργάτριες παρουσιάζουν μια λίστα αιτημάτων όπου απαιτούν έναν μήνα πληρωμένων διακοπών, τον 13ο μισθό και μια γενική αύξηση 1200$ για όλες εξίσου. Ως μέσο πίεσης, μειώνουν τους ρυθμούς εργασίας. Η απάντηση της εργοδοσίας είναι να αποδεχθεί μόνο ό,τι ορίζει ο νόμος. Στις 30 Μαΐου, η εταιρεία ανακοινώνει την απόφαση να τερματίσει τις δραστηριότητες του εργοστασίου, απόφαση η οποία κοινοποιείται στις 8 Ιουνίου στο Υπουργείο Εργασίας. Οι εργάτριες, αντιμέτωπες με ένα τετελεσμένο γεγονός, πρέπει να πάρουν μια απόφαση. Προτείνουν στο Υπουργείο την κρατικοποίηση της επιχείρησης και την αναδιάρθρωσή της, την εύρεση ενδιαφερόμενου επιχειρηματία από το κράτος ή την καταβολή των μισθών από το κράτος για όσο διάστημα το εργοστάσιο παραμένει κλειστό.

Στις 13 Ιουλίου, η Διοίκηση και ο Πορτογάλος εκπρόσωπός της εγκαταλείπουν τις εγκαταστάσεις. Το εργοστάσιο παραμένει στα χέρια των εργατριών, οι οποίες συνεχίζουν να εργάζονται και αρχίζουν να πωλούν τα διαθέσιμα αποθέματα για την πληρωμή των μισθών. Λαμβάνουν την αλληλεγγύη κομμάτων και ομάδων της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, καθώς και την υποστήριξη του Συνδικάτου Κλωστοϋφαντουργίας και Ένδυσης του Νότου. Οργανώνεται η "αγωνιστική πώληση" φορμών σε σχολεία και εργοστάσια. Οι πρώτες πωλήσεις καταφέρνουν να καλύψουν μέρος των οφειλόμενων ποσών προς τις εργαζόμενες, οι οποίες λαμβάνουν επίσης την αλληλέγγυα υποστήριξη του José Afonso [διάσημος Πορτογάλος μουσικοσυνθέτης -σ.σ.].

Τη νύχτα της 23ης προς 24ης Αυγούστου, ο Pierre Lardat, ο ιδιοκτήτης, επικεφαλής μιας ομάδας περίπου 20 ατόμων, ανακαταλαμβάνει το εργοστάσιο με σκοπό να αφαιρέσει τα μηχανήματα και τα εμπορεύματα. Όμως οι κάτοικοι της περιοχής παρατηρούν ύποπτες κινήσεις και ειδοποιούν τις εργάτριες. Το απόγευμα της 24ης Αυγούστου, πραγματοποιείται συγκέντρωση εργατριών και κατοίκων στην πόρτα του εργοστασίου. Συνειδητοποιούν ότι κάτι δεν πάει καλά. Παραβιάζουν την είσοδο των εγκαταστάσεων και επιτίθενται στην ομάδα των ανδρών που έφερε το αφεντικό, και τους οποίους προστατεύει η Εθνοφρουρά (GNR) από την οργή των διαδηλωτών. Η ομάδα εγκαταλείπει την επιχείρηση υπό την προστασία των δυνάμεων ασφαλείας, εν μέσω αποδοκιμασιών και ύβρεων από τους πολίτες. Η ενέργεια του αφεντικού προκαλεί έντονη διαμάχη, καθώς διαπιστώθηκε ότι οι αρχές ήταν ενήμερες για τα σχέδια της επιχείρησης.

Μετά την απόπειρα βίαιης κατάληψης από την πλευρά του αφεντικού, το εργοστάσιο παραμένει στα χέρια των εργατριών, οι οποίες για περίπου έναν χρόνο προσπαθούν να το διαχειριστούν μόνες τους.

EPHEMERA - Biblioteca e arquivo de José Pacheco Pereira. Από τη διατριβή του Miguel Ángel Pérez Suárez, Contra a exploracao capitalista, comissões de trabalhadores e luta operarua na RevoluçãoA Portuguesa (1974-1975).