Mingus In Greenwich Village

 

 

 

 

Charles Mingus in Greenwich Village
Ο Charles Mingus σε συναυλία στο Michigan Union Ballroom (02.1977). Φωτ. Ann Arbor District Library

 

 

Jean-Jacques Birgé  

Μουσικοσυνθέτης, κινηματογραφιστής, συγγραφέας, κλπ.

Mediapart  - Billet de blog 25.11.2021

 

 

Η ταινία του Thomas Reichman Mingus in Greenwich Village είναι μια συνταρακτική μαρτυρία για τον συνθέτη και κοντραμπασίστα Charles Mingus. Αηδιασμένος και εξοργισμένος, εκδιώχθηκε από το στούντιό του στη Νέα Υόρκη, όπου ήλπιζε να δημιουργήσει μια μουσική σχολή. Με απόλυτη εμπιστοσύνη προς τον νεαρό σκηνοθέτη, αναφέρεται στο ρατσισμό, τη σεξουαλικότητα, ενώ και τα μουσικά αποσπάσματα είναι συναρπαστικά...

 

Η ταινία Mingus in Greenwich Village του Thomas Reichman αρχίζει με ένα σόλο κοντραμπάσου πριν μπει η ορχήστρα, αλλά είναι εκπληκτικό να ακούς τον Charles Mingus να τραγουδά από μέσα του πάνω στη σκηνή της Βοστώνης, καθώς συνθέτει στο πιάνο ή σιγοτραγουδά παίζοντας με την πεντάχρονη κόρη του Caroline. Εν μέσω ενός απίστευτου χάους, όπου ετοιμάζεται να του κάνει έξωση από το στούντιό του στη Νέα Υόρκη ο δήμος με τη συνδρομή της αστυνομίας για απλήρωτα ενοίκια, μιλάει για τον ρατσισμό κατά των μαύρων και των Εβραίων (μπορούμε να αντιληφθούμε τις αμφισημίες των προβληματισμών του, όπως και τους υπαινιγμούς του για την έλλειψη μόρφωσής του), την πληθωρική σεξουαλικότητά του (σχόλια που δεν θα περνούσαν σήμερα), και βγάζει τις καραμπίνες του για να πυροβολήσει στους τοίχους!

 

Το όλο αποτέλεσμα προκαλεί μία έντονη συγκίνηση. Οι υπότιτλοι με βοηθούν να καταλάβω την προφορά του, η οποία είναι γρήγορη και κάπως μασημένη, και προέρχεται πιθανότατα από την Αριζόνα όπου μεγάλωσε. Ο συνθέτης, 46 ετών τότε, είναι απόλυτα άνετος με τον 24χρονο σκηνοθέτη και είναι εκπληκτικό πόσο ελεύθερα του εκμυστηρεύεται διάφορα. Το 1975 ο Thomas Reichman αυτοκτόνησε στο διαμέρισμά του στο Greenwich Village και το 1979 ο Mingus πέθανε στην Cuernavaca του Μεξικού, τρομερά εξασθενημένος από τη νόσο Charcot. Οι στάχτες του σκορπίστηκαν στον Γάγγη. Αλλά βρισκόμαστε στο 1968. Ο Mingus παίζει με τους Lonnie Hillyer (τρομπέτα), Charles McPherson (άλτο σαξόφωνο), John Gilmore (τενόρο σαξόφωνο), Walter Bishop (πιάνο), Danny Richmond (ντραμς)...

 

Όταν του έγινε η έξωση από την 5 Great Jones Street, στο Μανχάταν, όπου ήλπιζε να δημιουργήσει μια σχολή (ο Mingus τιμά τους δασκάλους του Max Roach και Buddy Collette), οι περισσότερες από τις γραπτές του συνθέσεις χάθηκαν, ποδοπατήθηκαν στο πεζοδρόμιο, περισυνελέγησαν από τους σκουπιδιάρηδες, ενώ το κοντραμπάσο του στριμώχτηκε ανάμεσα σε δύο στρώματα... Αηδιασμένος, εξοργισμένος, παραθέτει το περίφημο ποίημα 'Οταν ήρθαν να με πάρουν... του πάστορα Martin Niemöller... Το 1971 δημοσίευσε την απαραίτητη αυτοβιογραφία του, Beneath he Underdog (Κατώτερος κι από σκύλος).

 

Ante Scriptum : Είχα την τύχη να δω τον Charles Mingus πάνω στη σκηνή, καθώς είναι ένας από τους πιο αγαπημένους μου συνθέτες, και σίγουρα για μένα ο κορυφαίος των jazzmen, όσο κι αν αυτό δυσαρεστεί την "ελλινγκτονική" ορθοδοξία. Μιλάω εδώ για μουσική εφεύρεση, για αρχιτεκτονική, για έναν κόσμο ξεχωριστό, που τον έκανε δικό του. Ήταν ο μόνος συνθέτης για χάρη του οποίου το 1992 η ορχήστρα Un Drame Musical Instantané έβαλε το τρελό στοίχημα να παίξει και να προσαρμόσει στη διάρκεια μιας ολόκληρης συναυλίας τον εξαίσιο δίσκο του για μεγάλη ορχήστρα Let My Children Hear Music για το τρίο μας! Τα μόνα άλλα παραδείγματα ήταν ο Henri Duparc, ο Hector Berlioz και ο John Cage, αλλά παίξαμε απ' αυτούς μόνο ένα κομμάτι.

 

 

 

 
 
 
Υστερόγραφο: Το 2010 έγραψα για το Epitaph, το μεταθανάτιο έργο του για 30 μουσικούς, του οποίου έκανε την παραγωγή η χήρα του Sue Graham Mingus, μαμά της Caroline:
 
 
Η ανακάλυψη ενός έργου του Μίνγκους που διαρκεί πάνω από δύο ώρες για μια ορχήστρα 30 ατόμων αποτελεί αληθινό θαύμα. Ο κοντραμπασίστας το είχε ονομάσει Epitaph γνωρίζοντας ότι πιθανότατα δεν θα παιζόταν μέχρι να θαφτεί. Θα περνούσαν άλλα δέκα χρόνια μετά το θάνατό του, τον οποίο αποκαλούσε παρανοϊκή του αυταπάτη, μέχρι να ακουστεί τελικά. Αν παρακολουθήσουμε τη γένεσή του, μια πρώτη προσπάθεια απέτυχε παταγωδώς το 1962. Ακούγοντας τα 18 μέρη αυτής της σουίτας που η σύνθεσή της κάλυψε ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, που συμπίπτει περίπου με την ίδια τη ζωή του μουσικού, δεν μπορώ παρά να σκεφτώ το Skies of America του Ornette Coleman και κυρίως τον πατέρα της αμερικανικής μουσικής, τον Charles Ives, τον αγαπημένο μου συνθέτη. Η αρχή της συναυλίας στο Lincoln Center της Νέας Υόρκης μπορεί να φαίνεται σαν ένα χαρούμενο χάος σε όποιον δεν είναι εξοικειωμένος με τα πιο ξέφρενα πειράματα του Mingus, αλλά η γραφή παραμένει πολύπλοκη και η συγκέντρωση τόσων σταρ δεν πρέπει να ήταν εύκολη για τις πρόβες. Η αριστεία των σολίστ δεν τους κάνει πάντα καλύτερους μουσικούς ενός συνόλου, αλλά το πάθος είναι εκεί, η πνοή συνεχίζεται.
 
 
Απολαύστε τη διανομή, σαν να περνά μέσα από τα δάχτυλά μας ένα κολιέ από πολύτιμα μαργαριτάρια: George Adams (τενόρο σαξόφωνο), Phil Bodner (όμποε, αγγλικό κόρνο, κλαρινέτο, τενόρο σαξόφωνο), John Handy (κλαρινέτο, άλτο σαξόφωνο), Dale Kleps (φλάουτο, κοντραμπάσο κλαρινέτο), Michael Rabinowitz (φαγκότο, μπάσο κλαρινέτο), Jerome Richardson (κλαρινέτο, άλτο σαξόφωνο), Roger Rosenberg (πίκολο, φλάουτο, κλαρινέτο, βαρύτονο σαξόφωνο), Gary Smulyan (κλαρινέτο, βαρύτονο σαξόφωνο), Bobby Watson (κλαρινέτο, φλάουτο, σοπράνο και άλτο σαξόφωνο). .. Για τις τρομπέτες: Randy Brecker, Wynton Marsalis, Lew Soloff, Jack Walrath, Joe Wilder, Snooky Young... Στα τρομπόνια: Eddie Bert, Sam Burtis, Urbie Green, David Taylor, Britt Woodman, Paul Faulise (μπάσο) και στην τούμπα, ο Don Butterfield. Το ρυθμικό τμήμα περιλαμβάνει τους Karl Berger (βιμπράφωνο, καμπάνα), John Abercrombie (κιθάρα), Sir Roland Hanna και John Hicks (πιάνο), Reggie Johnson και Ed Schuller (κοντραμπάσο), Victor Lewis (ντραμς), Daniel Druckman (κρουστά) και, last but not least, ο Gunther Schuller διευθύνει όλους αυτούς τους All Stars!
 
 
 
 
 
"Στις 3 Ιουνίου του 1989, πραγματοποιήθηκε στο Alice Tully Hall του Lincoln Center της Νέας Υόρκης η παγκόσμια πρεμιέρα του αριστουργήματος Epitaph του Charles Mingus. Ο μαέστρος Gunther Schuller διηύθυνε 30 μουσικούς σε μια συναυλία που οι New York Times περιέγραψαν ως "ένα από τα πιο αξιομνημόνευτα γεγονότα τζαζ της δεκαετίας". Το έργο είχε ανακαλυφθεί μετά το θάνατο του Mingus το 1979 και είχε αποκατασταθεί και αντιγραφεί με μεγάλη φροντίδα. Είναι το μεγαλύτερο και μακρύτερο κομμάτι για ορχήστρα τζαζ που έχει γραφτεί ποτέ. Είναι διαθέσιμο σε DVD!"