Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Στη μαγευτική οικία του Πάτρικ Λη Φέρμορ στην Καρδαμύλη

Ένα από τα ωραιότερα σπίτια στην Ελλάδα άνοιξε τις πόρτες του.
Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης

Κατηφορίζοντας το δρομάκι που οδηγεί στο Πόρτο Καλαμίτσι, ανάμεσα σε ελιές, κυπαρίσσια και αγριόχορτα, με τον Ταΰγετο πίσω σου κι αφού περάσεις ένα μικρό εκκλησάκι αφιερωμένο στους Ταξιάρχες –εκεί όπου σκορπίστηκε η στάχτη του Μπρους Τσάτουιν–, η θέα της θάλασσας προβάλλει με τέτοιον τρόπο, που σου κόβεται η ανάσα. Μέχρι που φτάνεις σε ένα σπίτι που ό,τι και να έχεις ακούσει, όσα κι αν έχεις διαβάσει γι' αυτό, ακόμα και αν το έχεις δει σε φωτογραφίες, όταν τελικά το αντικρίζεις ή περνάς το κατώφλι του, μαγεύεσαι. Σαν να βρίσκεσαι σε έναν τόπο που το οίκημα αποτελούσε ανέκαθεν κομμάτι του, σαν κάτι που είναι εκεί χρόνια πολλά, ίσως και αιώνες, όπως τα μοναστήρια της Καλαβρίας, οι αγροικίες της Τοσκάνης, τα κάστρα της νότιας Γαλλίας, οι αρχαίες πέτρες της ελληνικής γης. Κι όμως, αυτό είναι ένα σπίτι όπου κάποτε έζησε ένας χαρισματικός άνθρωπος με τη σύντροφό του. Αυτοί το έχτισαν βάζοντας προσωπική δουλειά, αλλά και με τη βοήθεια ντόπιων λιθοξόων, παραδοσιακών τεχνιτών και εργατών, κατοίκων, ως επί το πλείστον, της μικρής ακόμα τότε, στα μέσα της δεκαετίας του '60, Καρδαμύλης.

Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης

 

Ό,τι και να έχεις ακούσει, όσα κι αν έχεις διαβάσει γι' αυτό, ακόμα και αν το έχεις δει σε φωτογραφίες, όταν τελικά το αντικρίζεις ή περνάς το κατώφλι του, μαγεύεσαι. Σαν να βρίσκεσαι σε έναν τόπο που το οίκημα αποτελούσε ανέκαθεν κομμάτι του, σαν κάτι που είναι εκεί χρόνια πολλά, ίσως και αιώνες, όπως τα μοναστήρια της Καλαβρίας, οι αγροικίες της Τοσκάνης, τα κάστρα της νότιας Γαλλίας, οι αρχαίες πέτρες της ελληνικής γης.

 

Ο Πάτρικ Λη Φέρμορ και η σύζυγός του Τζόαν εντόπισαν αυτήν τη θεϊκή άκρη της γης το 1963 στις περιπλανήσεις τους ανά την Ελλάδα, ψάχνοντας να βρουν έναν τόπο για να χτίσουν μια μόνιμη κατοικία και ησυχαστήριο. Ένα σπίτι, όπως το ονειρευόντουσαν, για να καλούν τους φίλους τους από τη Βρετανία, την Ελλάδα και τον κόσμο, ως κοσμοπολίτες και διανοούμενοι που ήταν οι ίδιοι. Όταν το βρήκαν, ένα κτήμα 9 στρέμματα όλο κι όλο, το αγόρασαν και έστησαν δύο αντίσκηνα εκεί, πάνω στα χώματα, στο σημείο όπου έμελλε να χτιστεί η κύρια σάλα, και στέγαστρα. Η πετρόχτιστη αυτή κατοικία στηρίχτηκε σε δικά τους σχέδια και ολοκληρώθηκε με την τεχνική βοήθεια του μοντερνιστή αρχιτέκτονα και φίλου τους Νίκου Χατζημιχάλη. Αποτελείται από υπνοδωμάτια, κουζίνα, τραπεζαρία μαζί με τη βιβλιοθήκη, χαγιάτι, κεραμωτή και βοτσαλωτή αυλή και δευτερεύοντες χώρους. Σε κάποια σημεία στον υπαίθριο χώρο υπάρχει το γραφείο του συγγραφέα, ο ξενώνας – παλιότερα υπήρχε και ένα μεγάλων διαστάσεων πολυτελές κοτέτσι!

 

Ο Πάτρικ Λι Φέρμορ φωτογραφημένος στην Αγγλία
Ο Πάτρικ Λι Φέρμορ φωτογραφημένος στην Αγγλία

 

Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης

 

Ο Πάτρικ Λι Φέρμορ (αριστερά) χορεύει με τους χτίστες του σπιτιού σε ένα διάλειμμα της δουλειάς
Ο Πάτρικ Λι Φέρμορ (αριστερά) χορεύει με τους χτίστες του σπιτιού σε ένα διάλειμμα της δουλειάς


«Σαν να ανοίγει ένα βαλιτσάκι με ψηφίδες από τα ταξίδια που έχει κάνει. Δεν το νιώθεις, βέβαια, αυτό όταν μπαίνεις, δεδομένου ότι έχει καταγραφεί στο συλλογικό υποσυνείδητο ως ένα παραδοσιακό σπίτι. Γαλλικά παράθυρα, χαγιάτια, αντικείμενα από τη Βενετία, τη Βερόνα, μια παλέτα διαφορετικών πραγμάτων που με έναν τρόπο μοιάζουν ντόπια. Η ενσωμάτωση ξένων στοιχείων σε αυτή την κατασκευή μάς έκανε πάρα πολύ μεγάλη εντύπωση. Η ίδια η περιγραφή του Φέρμορ, που λέει ότι, όταν έμενε μόνος το βράδυ στο αντίσκηνο, διάβαζε Βιτρούβιο και Παλλάδιο για να καταλάβει τις αναλογίες των δωματίων, τις θέσεις των κενών και των πλίνθων, πώς γίνονται τα παράθυρα και πώς καδράρεται η θέα, έριξε φως σε πράγματα που αρχικά δεν καταλαβαίναμε. Πρόκειται για έναν ταλαντούχο άνθρωπο που φέρει μέσα του το σύνολο της κλασικής παιδείας» εξηγεί ο αρχιτέκτονας Ανδρέας Κούρκουλας που μαζί με τη Μαρία Κοκκίνου, και με τη συνδρομή μιας στρατιάς ανθρώπων κάθε ειδικότητας, ανέλαβαν να ανακαινίσουν, χωρίς να αλλοιώσουν, αυτό το μοναδικό σπίτι, που μετά τον θάνατο του ιδιοκτήτη του, και σύμφωνα με την επιθυμία του όσο βρισκόταν ακόμα εν ζωή, κληροδοτήθηκε στο Μουσείο Μπενάκη. Σε αυτή την απόφαση οδηγήθηκε κατόπιν συμβουλής του μεταφραστή, στενού του φίλου και πρώην πρωθυπουργού Τζαννή Τζαννετάκη. Φυσικά, η γνωριμία του, παλιότερα, με τον Αντώνη Μπενάκη και αργότερα με τον Άγγελο Δεληβορριά συνέβαλε καθοριστικά ώστε να εμπιστευτεί το δημιούργημα μιας ζωής σε έναν θεσμό που διαθέτει όλα τα εχέγγυα ότι θα διαχειριστεί το οίκημα με τον σεβασμό που του αρμόζει.


Ο γνωστός αρχιτέκτονας συμπληρώνει: «Αυτό το "υφαντό" της κλασικής παιδείας τού επέτρεψε να καθυποτάξει όλες αυτές τις ξενόφερτες ψηφίδες με τέτοιον τρόπο, ώστε να αισθάνεται κανείς ότι είναι τοπικές. Αυτή ήταν η μεγάλη δύναμη του Φέρμορ, ο οποίος έφτασε στο σημείο να εντάξει σε αυτό θραύσματα μνήμης –πάντα σε σχέση με την κίνηση, το φως, τη θέα– που με μια πρώτη ματιά μοιάζουν ανερμάτιστα».

 

Το παράσπιτο στο οποίο αποσυρόταν για να γράψει, σε φωτογραφία εκείνης της εποχής...
Το παράσπιτο στο οποίο αποσυρόταν για να γράψει, σε φωτογραφία εκείνης της εποχής...
... και όπως συντηρήθηκε σήμερα. Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
... και όπως συντηρήθηκε σήμερα. Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης

 

Το πιο αγαπημένο και φωτογραφημένο σημείο του σπιτιού, όπως είναι σήμερα και σε μια φωτογραφία εποχής με την Τζόαν, σύζυγο του Πάτρικ Λι Φέρμορ, έχοντας αγκαλιά μια από τις πολυάριθμες γάτες της... Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO
Το πιο αγαπημένο και φωτογραφημένο σημείο του σπιτιού, όπως είναι σήμερα και σε μια φωτογραφία εποχής με την Τζόαν, σύζυγο του Πάτρικ Λι Φέρμορ, έχοντας αγκαλιά μια από τις πολυάριθμες γάτες της... Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO
 



Αυτό το σπίτι, που θυμίζει μοναστηριακό συγκρότημα, με τη μοναδική θέα στη θάλασσα, που είναι λίγα μέτρα πιο κάτω, το βουνό πίσω του, τοποθετημένο κάπου ανάμεσα στο μεγαλείο της φύσης, από δω και πέρα θα είναι ανοιχτό τόσο στο κοινό, που θα μπορεί να το επισκέπτεται και να ξεναγείται από ειδικευμένο προσωπικό, όσο και σε τυχερούς ενοίκους που θα μπορούν να μένουν σε αυτό τους καλοκαιρινούς μήνες. Για ένα διάστημα δυόμισι μηνών την άνοιξη ή ενάμιση μήνα το φθινόπωρο το Μουσείο Μπενάκη έχει την υποχρέωση να το δίνει για φιλοξενία-fellowship σε διεθνείς εκπαιδευτικούς οργανισμούς, συγκεκριμένα στα πανεπιστήμια Freie Universität, Πρίνστον και UCLA.

 

Xάρη στη γενναιόδωρη υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος ολοκληρώθηκαν οι εργασίες επισκευής της οικίας Λη Φέρμορ και αποκτήθηκε ο απαραίτητος εξοπλισμός. H ανακαίνιση του σπιτιού έγινε με απόλυτο σεβασμό στον χαρακτήρα του και ελάχιστες παρεμβάσεις, διατηρώντας τη λιτή του ατμόσφαιρα. Τα κτίσματα απέκτησαν θέρμανση, καθώς είχαν μόνο τζάκια –είναι και ο λόγος για τον οποίο το ζεύγος Φέρμορ τους χειμερινούς μήνες απέφευγε να κατοικεί εκεί–, ενώ αντικαταστάθηκαν τα ηλεκτρολογικά, τα υδραυλικά, οι στέγες, οτιδήποτε ξύλινο. Προστέθηκε και μια μικρών διαστάσεων πισίνα για τη διευκόλυνση των μελλοντικών ενοικιαστών. Φυσικά, οι εργασίες που έχουν γίνει δεν είναι εμφανείς, έτσι παραμένει η ίδια εντύπωση που υπήρχε όσο ζούσαν εκεί οι ιδιοκτήτες του. Από κει και πέρα, τα υπέροχα έργα τέχνης φίλων του ζεύγους, όπως αυτά του Χατζηκυριάκου-Γκίκα και του Κράξτον αλλά και άλλων, αντικαταστάθηκαν από αντίγραφα, ενώ η βιβλιοθήκη ταξινομήθηκε και συντηρήθηκε. Όλα τα αντικείμενα και κάποια από τα βιβλία, τα πιο ευαίσθητα και πιο σημαντικά, που φέρουν αφιερώσεις σημαντικών προσώπων και φίλων (π.χ. του Σεφέρη, που φιλοξενήθηκε στο σπίτι), μεταφέρθηκαν στη βιβλιοθήκη του Μπενάκη.

 

Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης

 

Αντικείμενα που επανατοποθετήθηκαν στην οικία, μετά την ανακαίνισή της, έχουν περάσει από το τμήμα συντήρησης. Ακόμα και τα ξύλινα φωτιστικά είναι πιστά αντίγραφα αυτών που σχεδίασε και κατασκεύασε ο ίδιος ο Λη Φέρμορ. Στη μέση της τραπεζαρίας έχει τοποθετηθεί ένα τραπέζι που έφτιαξε ο μαρμαράς της Φρέγια Σταρκ της Βενετίας. Πάνω του απεικονίζονται λευκές φλόγες από πέτρα του Ούντινε και στο κέντρο ένα σχέδιο με φαιόχρωμη πέτρα και ερυθρό μάρμαρο της Βερόνας.


Αναμφισβήτητα ένα από τα ωραιότερα σπίτια, αν όχι το ωραιότερο, της Ελλάδας, κρυμμένο σε έναν μεσογειακό κήπο, που φτάνει ως μια ιδιωτική σχεδόν παραλία γεμάτη κυπαρίσσια, ελιές, σκίνους και άσπρες πικροδάφνες.

 

Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης

 

Η κουζίνα του σπιτιού όπως είναι συντηρημένη σήμερα... Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
Η κουζίνα του σπιτιού όπως είναι συντηρημένη σήμερα... Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης

 

... και όπως ήταν πριν.
... και όπως ήταν πριν.

 

Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης

 

Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης

 

Η ηλιόλουστη αυλή προς τη θάλασσα με τα περίτεχνα ψηφιδωτά από βότσαλα... Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
Η ηλιόλουστη αυλή προς τη θάλασσα με τα περίτεχνα ψηφιδωτά από βότσαλα... Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
Ο Πάτρικ Λι Φέρμορ και η Τζόαν στην αυλή του σπιτιού τους.
Ο Πάτρικ Λι Φέρμορ και η Τζόαν στην αυλή του σπιτιού τους.

 

Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης
Φωτο: Λεωνίδας Κουργιαντάκης

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

 

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO

Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασα στο Bard College της Νέας Υόρκης θέατρο και κινηματογράφο. Έχω γράψει για τα περιοδικά SL, Πρόσωπα, 01, Εικόνες του Κόσμου, Symbol του Επενδυτή, όπως και για τις σημαντικότερες ελληνικές εφημερίδες.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Λεπτομέρειες στο σπίτι του Πάτρικ Λη Φέρμορ στην Καρδαμύλη
Φωτογραφίες: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Το ανεκτίμητο φωτογραφικό αρχείο της Joan Leigh Fermor
Το Μουσείο Μπενάκη εγκαινιάζει την έκθεση «Joan Leigh Fermor. Φωτογράφος και αγαπημένη» με το έργο της συντρόφου του συγγραφέα Patrick Leigh Fermor
H κατοικία του Πάτρικ Λη Φέρμορ στη Μάνη είναι ένα από τα ωραιότερα σπίτια της Ελλάδας
Αναπόσπαστο κομμάτι του τόπου και της ιστορίας του, η οικία του φιλέλληνα Βρετανού συγγραφέα ανακατασκευάζεται υπό τη διαχείριση του Μουσείου Μπενάκη για να φιλοξενεί μελετητές και άλλους επισκέπτες
Το υπέροχο σπίτι του Πάτρικ Λη Φέρμορ στη Μάνη διατίθεται για ενοικίαση
Το Μουσείο Μπενάκη και η Aria Hotels συνεργάστηκαν και το ανακαινισμένο, ιστορικό σπίτι του Φέρμορ στην Καρδαμύλη αποκτά νέα ζωή
Γκίκας - Craxton - Leigh Fermor: Μια παρέα που λάτρευε την Ελλάδα
Tο μουσείο Μπενάκη παρουσιάζει σε μια έκθεση τις ζωές, το έργο και τη σχέση των τριών δημιουργών που έζησαν στην Ελλάδα μιας άλλης εποχής
Προδημοσίευση: Πίνοντας με τον Πάτρικ Λη Φέρμορ
Η μεταφράστρια και φίλη του Πάτρικ Λη Φέρμορ, Ντολόρες Παγιάς, κατέγραψε τις ημέρες –κυρίως τις νύχτες– που έζησε δίπλα στον σπουδαίο μεταφραστή και λογοτέχνη
Ο Πάτρικ Λη Φέρμορ περιγράφει πώς οργάνωσε και εκτέλεσε την απαγωγή του στρατηγού Κράϊπε στην Κρήτη
Δύο κεφάλαια από το βιβλίο "Πάτρικ Λη Φέρμορ: Η απαγωγή του Στρατηγού Κράιπε" που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μεταίχμιο

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Γόπα Ρroject: Μια προσπάθεια για «πόλεις χωρίς αποτσίγαρα»
Μια καινοτόμος περιβαλλοντική πρωτοβουλία πολιτών επιχειρεί να αντιμετωπίσει τις γόπες, που αποτελούν το πιο συχνό/κοινό είδος απορρίμματος παγκοσμίως.
Υπογραφές κατά της αστυνομικής βίας και του αυταρχισμού
Μία πρωτοβουλία της ομάδας Aldebaran (κόμβος θεωρίας και κριτικής της φωτογραφίας)
Γνωριμία με τον ελληνικό πολιτισμό: Πρόσφυγες επισκέπτονται το Μουσείο Μπενάκη
Πρόσφυγες και μετανάστες που κάνουν μαθήματα ελληνικών στη δομή της ActionAid στον Κολωνό επισκέφτηκαν το Μουσείο Μπενάκη για μία ξενάγηση γνωριμίας με τον ελληνικό πολιτισμό.
«Πυρετός» σε επενδύσεις υποδομών φυσικού αερίου
Ο στόχος για απολιγνιτοποίηση της ενέργειας έως το 2028 που έθεσε η κυβέρνηση έχει φέρει σε πρώτο πλάνο στα επενδυτικά σχέδια των ηλεκτροπαραγωγών της χώρας, εκτός από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, και το φυσικό αέριο.
akapnos.gr: Η μη καπνιστική καμπάνια που συνέβαλε στην εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου
H εθελοντική πρωτοβουλία που είχε ως στόχο να προωθήσει και να επιβραβεύσει τα καταστήματα που δεν επιτρέπουν το κάπνισμα σε κλειστούς χώρους ολοκλήρωσε έναν βασικό στόχο της.
Η ΔΕΗ, οι ιδιώτες και το μοίρασμα της αγοράς ρεύματος
Έντονος ο ανταγωνισμός στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, όπου δραστηριοποιούνται πλέον περισσότεροι από 20 πάροχοι.
Να καπνίζουμε δημόσια ή όχι; Το «debate» των ημερών
Ένας καπνιστής και ένας μη καπνιστής λένε την άποψή τους για τον αντικαπνιστικό νόμο.
Oι έρευνες για υδρογονάνθρακες στην Ελλάδα
Η Ελλάδα, με καθυστέρηση πολλών ετών, μπήκε στο «παιχνίδι» της έρευνας για παραγωγή υδρογονανθράκων.
Αυτό είναι το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του καπνίσματος
Διαβάστε αναλυτικά τους 4 άξονες του σχεδίου, τα πρόστιμα και όλες τις λεπτομέρειες που σχετίζονται με την εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου.
O Tάσος και το χαμογελαστό αξολότλ του – η υδρόβια σαλαμάνδρα που έχει ως κατοικίδιο
Ένα αμφίβιο που έχει εξαφανιστεί από τη φύση εκτρέφεται σε ένα διαμέρισμα της Αθήνας για ερευνητικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς.
Έξι πρόσωπα της δημόσιας ζωής σχολιάζουν τον αντικαπνιστικό νόμο
O πνευμονολόγος Παναγιώτης Μπεχράκης, ο πρώην υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός, ο ηθοποιός Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, ο επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου Διονύσης Σιμόπουλος, η DJ Φώφη Τσεσμελή και ο καθηγητής του ΑΠΘ Νικόλας Σεβαστάκης καταθέτουν τις απόψεις τους.
Σπάνιες φωτογραφίες από τα παλιά κρεοπωλεία της Ελλάδας
Κάποτε το κρέας πωλούνταν ακόμα και στον δρόμο, πάνω σε άλογα.
Soffa: Το κοινωνικό εργοστάσιο μόδας στον Βοτανικό που προωθεί μια νέα ηθική επιχειρήσεων
Το Soffa είναι ένα εκπαιδευτικό παραγωγικό εργαστήρι που βοηθά στην εργασιακή ενσωμάτωση και ενδυνάμωση θυμάτων εμπορίας ανθρώπων, μεταναστών και προσφύγων ενώ παράλληλα στοχεύει στην αναγέννηση του περιβάλλοντος.
Η κατάληψη της Rosa Nera στα Χανιά
"Είναι μια όμορφη ημέρα, για όλους, για έναν περίπατο στην αυλή της Ρόζας"
 Όλα όσα πρέπει να ξέρεις για τη γραμμή 1142
Τρόπος λειτουργίας, στατιστικά των πρώτων ημερών και άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία σχετικά με την πολυσυζητημένη τηλεφωνική γραμμή καταγγελιών για τις παραβάσεις της αντικαπνιστικής νομοθεσίας.
3 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Πολυ ωραια η τελευταια φωτογραφια, του Σταθη.
βλαχάκι (το) βλαχάκι (το) 24.10.2019 | 20:01
https://ibb.co/hMHsgnx
Λεπτομέρεια βοτσαλωτού
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή