ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑΣ κυκλοφόρησαν εικόνες από γνωστά σημεία της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Κύπρου, όπου μια κίτρινη ταινία με την επιγραφή «ART SCENE CRIME SOON» παράφραζε τη γνωστή κορδέλα που τοποθετείται για τον αποκλεισμό των χώρων όπου έχει λάβει χώρα κάποιο έγκλημα.
Περισσότερες πληροφορίες για τον «αυτουργό» του «εγκλήματος» δεν είχαμε μέχρι σήμερα, που το νεοκλασικό κτίριο στη συμβολή των οδών Σκουφά και Πινδάρου στο Κολωνάκι ετοιμάζεται να φιλοξενήσει μια νέα, open air εικαστική έκθεση, η οποία περιλαμβάνει μια in situ φωτογραφική εγκατάσταση και ένα ηχητικό μήνυμα που θα ακούγεται από το εσωτερικό του κτιρίου, του οποίου η πόρτα θα παραμείνει κλειστή σε όλη τη διάρκεια της έκθεσης. Η Έφη Σπύρου στην έκθεση «ΜΥ FINEST FABULOUS AND AMAZING MATH BOOK» σχολιάζει με μία δόση αυτοσαρκασμού και ποιητικού στοχασμού τη σχέση της τέχνης, της αγοράς και του θεάματος.
Μιλώντας μας την ημέρα του στησίματος της εγκατάστασης, η Κύπρια καλλιτέχνις εξηγεί τι συνδέει τις δύο δράσεις, επιχειρεί έναν ενδιαφέροντα παραλληλισμό ανάμεσα στον κόσμο της μόδας (στον οποίο είχε επιτυχημένη θητεία, έχοντας αναδειχθεί Σταρ Κύπρος το 1995 και συνεργαστεί επί σειρά ετών με διεθνείς οίκους) και αυτόν της σύγχρονης τέχνης, στον οποίο αφοσιώθηκε ολοκληρωτικά, έπειτα από τις σπουδές της στην ΑΣΚΤ, ενώ σχολιάζει και μια διαπίστωση που εξέφρασε πρόσφατα και ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Ορέστης Ανδρεαδάκης (το Ολύμπιον, το «σπίτι» του φεστιβάλ, όπως θα δείτε στις εικόνες, είναι ένα από τα σημεία στα οποία «παρενέβη» η Έφη με την κίτρινη ταινία), ότι δηλαδή το επόμενο διάστημα, δεδομένων των νέων συνθηκών, θα δούμε μια επιστροφή της τέχνης από τον ιδιωτικό στον δημόσιο χώρο, στον οποίο η τέχνη ανήκε από την απαρχή του ανθρώπου (τοιχογραφίες σε σπήλαια, αγάλματα) μέχρι τον Μεσαίωνα, όταν και «κλείστηκε» σε ιδιωτικούς χώρους και μουσεία.
Ο κόσμος της μόδας είναι στιγμιαία λαμπερός, σαν πυγολαμπίδα, με πολλά σκοτεινά κενά ανάμεσα. Η τέχνη έχει μια μαύρο-κίτρινη διάσταση, είναι ένα «φωτοπαίγνιον» που επίσης γεννιέται από τη σκιά. Οπότε βρίσκω ότι συνδιαλέγονται άμεσα και οι διαφορές τους είναι ελάχιστες.
— Ποια ανάγκη σε οδήγησε να εμπνευστείς και να σχεδιάσεις τη δράση «ART SCENE CRIME SOON» κατά τη διάρκεια της καραντίνας; Ποιες δυσκολίες αντιμετώπισες στην υλοποίησή της;
Η ιδέα της δράσης γεννήθηκε με την αναβολή της ατομικής μου έκθεσης εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων του Covid-19. Μόλις μία εβδομάδα πριν από τα εγκαίνια αναγκάστηκα να παγώσω την παραγωγή του έργου μου, εφόσον όλοι οι συνεργάτες είχαν κάνει παύση εργασιών. Όσο περνούσαν οι μέρες, παρακολουθώντας τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και την περιθωριοποίηση καλλιτεχνών, χώρων τέχνης και πολιτισμού, ένιωσα την ανάγκη να ανοίξω έναν διάλογο με το κοινό και τους καλλιτέχνες, με ένα ποιητικό δρώμενο στην πόλη.
Άρχισα τον σχεδιασμό των ταινιών συσκευασίας «ART SCENE CRIME SOON» και δρομολόγησα την εκτύπωσή τους σε συνεργασία με μία εταιρεία στην Ιταλία. Κάποιες εβδομάδες μετά τις είχα στα χέρια μου και οργάνωσα την πρώτη δράση «έγκλημα» με τον Παύλο Μαυρικίδη, φίλο και κινηματογραφιστή. Ξεκινήσαμε αργά το βράδυ του Σαββάτου 25 Απριλίου και με ανεβασμένη την αδρεναλίνη –η αστυνόμευση ήταν υπερβολικά πιεστική με πολλούς ελέγχους– έγινε η πρώτη κάλυψη, ντύσιμο των εισόδων ή ολόκληρων κτιρίων που έχουν σχέση με τον πολιτισμό, στο κέντρο της Αθήνας: Μουσείο Μπενάκη, Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, Kalfayan Gallery, CAN Gallery, Zoumboulakis Galleries, Cine Paris κ.ά. Οι δράσεις συνεχίστηκαν εντός της πόλης, σε αρχαιολογικούς χώρους όπως το Ηρώδειο, το Επτάθρονον, το μνημείο Φιλοπάππου, σε άλλους εμβληματικούς χώρους, όπως το Παλαιό Χρηματιστήριο Αθηνών, αλλά και εκτός πόλης-συνόρων, στη Θεσσαλονίκη και στην Κύπρο.
Η δράση αναπτύσσεται μέσα από δύο άξονες: το μήνυμα και την εγκατάσταση. Το μήνυμα «ARΤ SCENE CRIME SOON», προερχόμενο από τη στρέβλωση του «crime scene do not cross», μετατρέπει μια ταινία απαγόρευσης σε ένα όριο που ενθαρρύνει. Εκφράζει ένα σαρκαστικό σχόλιο για ένα «έγκλημα» που δεν έγινε αλλά που θα γίνει, δίνοντας μια υπόσχεση. Η τοποθέτηση των ταινιών γίνεται κυρίως περιμετρικά των κτιρίων εμφανίζοντας αυτό το λεπτό φιλμ ως το όριο που προτείνεται να εγγραφεί το κάθε νέο έργο τέχνης.
— Με ποιον τρόπο συνδέεται η δράση με την ατομική σου έκθεση «MY FINEST FABULOUS AND AMAZING MATH BOOK»;
Η δράση «ART SCENE CRIME SOON» εγκαινιάζεται στο περίβλημα του νεοκλασικού κτιρίου στη γωνία Σκουφά και Πινδάρου και ενώ αναπτύσσεται εντός και εκτός πόλης, εντός και εκτός συνόρων, τελικά καταλήγει στο ίδιο κτίριο. Και οι δύο δράσεις εμφανίζουν ένα λεπτό φιλμ όπου γεννιέται το έργο-μήνυμα. Στην περίπτωση του «ART SCENE CRIME SOON» η ταινία προαναγγέλλει τη γέννηση ενός νέου «εγκλήματος» έργου, ενώ ταυτόχρονα είναι η ίδια ένα έργο αυτόνομο που αναδιπλώνεται και εξελίσσεται έξω από τις παραδοσιακές σχέσεις θεατή-έργου-καλλιτέχνη. Αντίστοιχα το «MY FINEST FABULOUS AND AMAZING MATH BOOK» είναι μια εγκατάσταση κυρίως από εικόνες-φιλμ τοποθετημένες στις βιτρίνες του κτιρίου, όπου το έργο γεννάει διαδράσεις, σε μια ελικοειδή πορεία, ανάμεσα στον θεατή-το έργο-τον καλλιτέχνη-το μοντέλο-το έργο-τον θεατή...
— Περίγραψέ μου με συντομία τι θα δούμε στην Πινδάρου και πόσο διαφορετική είναι αυτή η έκθεση από εκείνη που είχες σχεδιάσει αρχικά, πριν από την πανδημία.
Η εγκατάσταση «MY FINEST FABULOUS AND AMAZING MATH BOOK» αποτελείται από εφτά μεγάλες εκτυπώσεις οι οποίες τοποθετούνται στις βιτρίνες του κτιρίου και ένα ηχητικό ποίημα το οποίο θα ακούγεται από το εσωτερικό του. Στις τρεις βιτρίνες της Σκουφά τοποθετούνται δύο φωτο-περφόρμανς και ένα υφαντό πλεγμένο από μεζούρες-μανιφέστο, στην πόρτα βρίσκονται δύο εκτυπώσεις με κοντινά πλάνα χεριών που απεικονίζουν αριθμούς στη νοηματική γλώσσα των auction houses. Στις βιτρίνες της Πινδάρου τοποθετούνται δύο επιπλέον υφαντά-μανιφέστο, με φράσεις εμπνευσμένες από τη γλώσσα που χρησιμοποιείται σε άρθρα και διαφημίσεις περί τέχνης και art investments, διαλέξεις art marketers και σε παλιά μανιφέστο καλλιτεχνών, πάντα με έναν αέρα αυτοσαρκασμού (επηρεασμένη και από τη μόδα, στην οποία υπήρξα για πολλά χρόνια).
Αυτή η εγκατάσταση διαφέρει από αυτήν που σχεδίασα αρχικά στο ότι δεν υπάρχει πρόσβαση στο εσωτερικό του κτιρίου. Αυτό, βέβαια, στη διάρκεια του αυτοπεριορισμού λειτούργησε θετικά για το έργο, απαλλάσσοντάς το από περιττά στοιχεία και δίνοντάς του έναν πιο παιγνιώδη και αεικίνητο χαρακτήρα.
— Επί της ουσίας πρόκειται για μια open air εικαστική έκθεση, ενώ είναι σίγουρο ότι το προσεχές διάστημα θα ακολουθήσουν κι άλλες, δεδομένων των συνθηκών και της ανάγκης εκμετάλλευσης του δημόσιου χώρου. Πώς βλέπεις εσύ αυτήν τη μετακίνηση από το ιδιωτικό στο δημόσιο και πώς σκοπεύεις να την ενσωματώσεις στην τέχνη σου;
Αυτό που είναι αναγκαίο είναι να επαναπροσδιορίσουμε την ίδια τη φύση του έργου τέχνης – είτε δημόσιου είτε ιδιωτικού. Η εγκατάστασή μου σε έναν ανοιχτό χώρο έγινε συνειδητά και πριν από τα περιοριστικά μέτρα για να αναδείξω και να επιδείξω αυτή την πολύ λεπτή γραμμή, αυτό τον λεπτό, σχεδόν ανεπαίσθητο χώρο όπου γεννιέται το έργο τέχνης.
— Πόσο εύκολο ή δύσκολο ήταν να μεταπηδήσεις από τον λαμπερό, αλλά συχνά εφήμερο, κόσμο της μόδας στην εσωτερικότητα και το άχρονο της τέχνης; Υπάρχουν συνδετικοί κρίκοι ανάμεσα στους δύο χώρους;
Ο κόσμος της μόδας είναι στιγμιαία λαμπερός, σαν πυγολαμπίδα, με πολλά σκοτεινά κενά ανάμεσα. Η τέχνη έχει μια μαύρο-κίτρινη διάσταση, είναι ένα «φωτοπαίγνιον» που επίσης γεννιέται από τη σκιά. Οπότε βρίσκω ότι συνδιαλέγονται άμεσα και οι διαφορές τους είναι ελάχιστες. Η πραγματική δημιουργία, όταν βρίσκεται σε διάλογο με την ουσία των πραγμάτων, είναι σε όλους τους τομείς ίδια. Σε τι διαφέρει ο Alexander McQueen από τον Edgar Alla Poe, τον Hitchcock και τον Anselm Kiefer;
Έφη Σπύρου - MY FINEST FABULOUS AND AMAZING MATH BOOK
Σκουφά και Πινδάρου, Κολωνάκι
12 Ιουνίου-12 Ιουλίου 2020
Φωτογραφία-editing: Μαρία Σιόρμπα
Make up-hair: Γιάννης Σίσκος
Ήχος-video editing: Μάνος Γεωργακόπουλος
Video camera: Αναστασία Παπαδάκη
Φωτογραφίες εγκατάστασης: Χρήστος Φουσέκης
Ευγενική υποστήριξη: Γιάννης Περρωτής, Ορέστης Ανδρεαδάκης
