Σμυρναίικα σύκα στον Ταξιάρχη Ευβοίας

Σμυρνέικα σύκα στον Ταξιάρχη Ευβοίας Facebook Twitter
Τα σύκα Figata του Θοδωρή και του Άρη είναι φροντισμένα, ζουμερά, ξερά αλλά όχι σκληρά, νόστιμα μέχρι την καρδιά τους.
0

ΤΟΝ ΘΟΔΩΡΗ ΝΤΕΛΜΠΕΝΤΕΡΗ ΤΟΝ ΓΝΩΡΙΣΑ από τα σύκα του. Έτυχε να μου φέρει ένας φίλος να δοκιμάσω και μου άρεσαν τόσο πολύ που μπήκα στη διαδικασία να τον γνωρίσω. Λόγω καταγωγής μου από τη Μεσσηνία, είμαι εξοικειωμένη με αυτόν τον καρπό.

Θυμάμαι τον πατέρα μου να τα φυλάει σε χαρτονένιο κουτί σ’ ένα ντουλάπι της κουζίνας και τα βράδια να τα απολαμβάνει, σκίζοντας τη σάρκα τους με μαχαιράκι για να βάλει προσεκτικά μέσα καρύδι. Τότε δεν μου άρεσαν. Τα θεωρούσα πολύ σκληρά και δεν μου θύμιζαν καθόλου το πράσινο σύκο με την κατακόκκινη σάρκα που απολάμβανα, φρέσκο, τις μέρες του καλοκαιριού.

Στην πορεία αγάπησα τα ξερά σύκα αλλά προτιμούσα εκείνα της Ευβοίας. Ήξερα καλύτερα τα σύκα Κύμης που αποξηραίνονται το ένα αγκαλιά στο άλλο. Είχε έρθει η στιγμή να γνωρίσω καλύτερα και τα σύκα του Ταξιάρχη. Και οι δύο ποικιλίες είναι ΠΟΠ και με μεγάλη ιστορία πίσω τους. Αυτό ήταν αρκετό για να μου φαίνονται ακόμη πιο γοητευτικά και περιπετειώδη.

Συνάντησα τον Θοδωρή στο Au Revoir, στην Πατησίων. Θα προτιμούσα να είχα επισκεφτεί το χωριό του, τον Ταξιάρχη, που βρίσκεται κοντά στη θάλασσα, δίπλα στην Αιδηψό στην Εύβοια. Εκεί, θα περιπλανιόμουν στα κτήματα και θα προσπαθούσα να αισθανθώ την ιστορία τους και να μυηθώ στον κόσμο της. Τώρα, το βάρος της γνωριμίας μου με έναν τόπο και ένα προϊόν έπεφτε στον συνομιλητή μου, ο οποίος είναι πολύ νέος και πολύ ενθουσιασμένος με την απόφασή του να υποστηρίξει τα κτήματα των προγόνων του.

Είναι ευαίσθητα δέντρα οι συκιές. Μια απαλή βροχή, λίγο πριν τη μεγάλη συγκομιδή τον Αύγουστο, μπορεί να κάνει μεγάλο κακό στον καρπό τους. Όπως κακό έκανε και η μεγάλη φωτιά της Εύβοιας, με τον καπνό να πνίγει τους καρπούς.

«Ο προπάππους μου Σπύρος από το Κιρκιντζέ και η προγιαγιά μου Κατίνα από τη Σμύρνη ήταν ανάμεσα στους ξεριζωμένους της Μικρασίας του 1922. Μετά από μια μικρή περιπλάνηση στην Ελλάδα, στην Κοκκινιά στον Πειραιά και στην Αίγινα, δημιουργήθηκε μια επιτροπή προσφυγών, η οποία όρισε ότι ο τόπος τους θα ήταν εφεξής η Εύβοια και το μικρό χωριό Ταξιάρχης, που δημιουργήθηκε αποκλειστικά από οικογένειες που είχαν έρθει από τη Σμύρνη. Οι συγκεκριμένες οικογένειες ήξεραν ένα πράγμα να κάνουν καλά, να καλλιεργούν σύκα. Μαζί τους δεν είχαν φέρει μόνο την τεχνογνωσία αλλά και τον καρπό για τον καλλιεργήσουν. Και αυτό έκαναν.

Δεν υπάρχει οικογένεια στον Ταξιάρχη που να μην ασχολείται με τα σύκα. Φυσικά, εγώ δεν θυμάμαι τους προπαππούδες μου αλλά τον Βαγγέλη και την Ελένη, τους γονείς της μητέρας μου Κατερίνας. Όλη μου η παιδική ηλικία είναι γεμάτη από μνήμες μαζί τους. Το καλοκαίρι το περνούσα στον Ταξιάρχη. Κάθε πρωί, πήγαινα με τον παππού μου στα κτήματα. Μαζί και η γιαγιά Ελένη, πάνω στο τρακτέρ. Εκεί περνούσα τις ώρες μου.

Θυμάμαι να τρώμε τα φρέσκα σύκα από το δέντρο. Μερικά τα πηγαίναμε προσεκτικά στο σπίτι, μεταφέροντάς μέσα σε ξύλινα καφάσια, αφού στρώναμε κάτω φύλλα συκιάς. Είναι λεπτόφλουδα τα δικά μας σύκα. Δύσκολα αντέχουν τις μεταφορές και τις αποστάσεις, γι’ αυτό και όλοι προτιμούμε να τα ξεραίνουμε», μου λέει ο Θοδωρής, εξηγώντας μου τους στενούς δεσμούς του με το χωριό, παρόλο που μεγάλωσε στην Αθήνα.

Σμυρνέικα σύκα στον Ταξιάρχη Ευβοίας Facebook Twitter
Ο Θοδωρής Ντελμπερντέρης.

Τα κτήματα του παππού Βαγγέλη είναι περίπου δεκαεπτά στρέμματα και όλα αφορούν την καλλιέργεια σύκων. Οι περισσότερες συκιές χρονολογούνται από το 1927, το έτος που εγκαταστάθηκαν στην Εύβοια. Μέχρι το 2008 που έφυγε από τη ζωή, ο παππούς δεν αποχωριζόταν τα κτήματά του και από αυτά ζούσε την οικογένεια. Μάζευε τα σύκα και τα έδινε στον Αγροτικό Συνεταιρισμό, στον οποίο ήταν και μέλος. Προς το τέλος της ζωής του, η οικογένεια αποφάσισε να νοικιάσει τα κτήματα στον συντοπίτη και συγγενή τους Άρη Σάμιο.

Πριν δύο χρόνια, ο Θοδωρής ένιωσε ότι έφτασε η στιγμή να ασχοληθεί και ο ίδιος με τα κτήματα της οικογένειας και να εμπλακεί πιο ενεργά σε όλη τη διαδικασία. Ο Θοδωρής νιώθει στα χωράφια και τη φύση μια απίστευτη αίσθηση ελευθερίας. Αισθάνεται ότι ανήκει εκεί και προσπαθεί να φτιάξει τις συνθήκες για να καταφέρει κάποια στιγμή, στο άμεσο μέλλον, να μείνει στην επαρχία και να συνδεθεί καλύτερα μαζί της. Έτσι, ζήτησε από τον Άρη να εργαστούν στα χωράφια μαζί. Να τα έχουν «μισακά», όπως λένε.

Εκείνος να συνεχίσει να ασχολείται με το κλάδεμα, το πότισμα και τη συγκομιδή και ο Θοδωρής να αναλάβει την προώθηση των προϊόντων σε μαγαζιά και όχι μόνο. Εξάλλου, μόνος του ο Θοδωρής δύσκολα θα τα κατάφερνε. Οι καλλιέργειες έχουν κόπο και απαιτούν καθημερινή, επίμονη δουλειά.

Για τις συκιές, η σκληρή δουλειά ξεκινά τον Μάιο με την επικονίαση, που γίνεται μέσω ενός μικρού εντόμου, του ψήνα, το οποίο μεταφέρει τη γύρη σε όλα τα άνθη του δέντρου για να γίνει αργότερα ο καρπός. Στη συνέχεια, και αν ο καιρός το ευνοήσει, η καρποφορία θα είναι μεγάλη και οι καρποί εύρωστοι και νόστιμοι. Είναι ευαίσθητα δέντρα οι συκιές. Μια απαλή βροχή, λίγο πριν τη μεγάλη συγκομιδή τον Αύγουστο, μπορεί να κάνει μεγάλο κακό στον καρπό τους. Όπως κακό έκανε και η μεγάλη φωτιά της Εύβοιας, με τον καπνό να πνίγει τους καρπούς.

Σμυρνέικα σύκα στον Ταξιάρχη Ευβοίας Facebook Twitter
Είναι ευαίσθητα δέντρα οι συκιές. Μια απαλή βροχή, λίγο πριν τη μεγάλη συγκομιδή τον Αύγουστο, μπορεί να κάνει μεγάλο κακό στον καρπό τους.

«Τα σύκα τα μαζεύουμε αφού ωριμάσουν πολύ και πέσουν από το δέντρο στο χώμα. Είναι ανώφελο να βάλουμε από κάτω δίχτυα ή πανιά γιατί μπορεί να τα πληγώσουμε. Η καρποφορία κρατά μεγάλο διάστημα. Άλλα σύκα ωριμάζουν νωρίς και άλλα αργότερα. Κάθε φορά που πηγαίνουμε στο χωράφι, όσα σύκα συλλέξουμε τα τοποθετούμε σε ξύλινα τελάρα, τα οποία βάζουμε αργότερα πάνω σε δίχτυα κάτω από τον ήλιο για να ξεραθούν.

Αφού περάσει μία μέρα, επιστρέφουμε και αναποδογυρίζουμε τα τελάρα για να ξεραθούν και από την άλλη πλευρά. Στη συνέχεια, τα βάζουμε σε κλούβες και τα κλείνουμε σε καθαρό, κλειστό χώρο μέχρι να ολοκληρωθεί η συγκομιδή. Μετά, τα ξεχωρίζουμε σε κατηγορίες. Στην πρώτη φάση, η διαδικασία γίνεται με τα χέρια και στη δεύτερη με το μηχάνημα. Σειρά έχει το πλύσιμο με καυτό νερό και η απεντόμωση. Μετά, τα σύκα στεγνώνουν και συσκευάζονται. Αν ο πελάτης θέλει τα σύκα του να είναι λευκά, κάνουμε το λεγόμενο θειάφισμα, καίμε δηλαδή θειάφι τριγύρω τους, αφού τα φέρουμε από το χωράφι, και μετά τα βάζουμε κάτω από τον ήλιο».

Σμυρνέικα σύκα στον Ταξιάρχη Ευβοίας Facebook Twitter
Οι τρόποι για να απολαύσεις τα σύκα δεν τελειώνουν ποτέ.

Καταλαβαίνω ότι η διαδικασία είναι χρονοβόρα και απαιτεί εμπειρία, υπομονή και αφοσίωση. Αλλά έτσι είναι οι δουλειές της γης. Για να σου δώσει το χωράφι, πρέπει πρώτα να του δώσεις. Το αποτέλεσμα, όμως, σε ανταμείβει.

Τα σύκα Figata του Θοδωρή και του Άρη είναι φροντισμένα, ζουμερά, ξερά αλλά όχι σκληρά, νόστιμα μέχρι την καρδιά τους. Αφού έφυγα από τη συνάντησή μας με μερικά ακόμη στην τσάντα μου, πήγα σπίτι και τα δοκίμασα με διάφορους τρόπους. Με καρύδι, κομμένα σε κομματάκια στο γιαούρτι μου, με κατσικίσιο τυρί και μέλι. Και, φυσικά, οι τρόποι για να απολαύσεις τα σύκα δεν τελειώνουν ποτέ. «Θυμάμαι τη γιαγιά μου να φτιάχνει γλυκό κουταλιού με τα πρώιμα σύκα και μαρμελάδα με τα ώριμα.

Γυρίζαμε στην Αθήνα φορτωμένοι με πολλά μικρά βάζα. Με αυτές τις εικόνες και με πραγματική αγάπη για τη σμυρναίικη ποικιλία των σύκων μας σκέφτομαι να προχωρήσω στην παραγωγή διαφόρων προϊόντων, όπως μπάρες, παστέλια, μπουκιές σύκου αλλά και μαρμελάδες ή chutney. Πάνω από όλα θα ήθελα να τα καταφέρω όλα αυτά ζώντας στον τόπο που παράγονται. Αυτήν τη στιγμή, η ζωή μου στην Αθήνα και η συνεργασία μου με τη διαφημιστική με βοηθούν στο να στηρίξω την παραγωγή μας, αλλά ευσεβής πόθος μου είναι να σταματήσω να πηγαινοέρχομαι και να έχω στον Ταξιάρχη τη βάση μου», μου είπε όταν με αποχαιρετούσε.

Δεν είναι πολλοί όσοι έχουν αφήσει τη ζωή τους στην πόλη για να πάνε στο χωριό τους και να αρχίσουν μια νέα, αγροτική ζωή. Είναι, όμως, μια μικρή, δυναμική ομάδα που μπορεί να παρακινήσει και άλλους. Κάθε φορά που γνωρίζω έναν εκπρόσωπό της, γεμίζω χαρά. Μπορεί και ελπίδα.

Γεύση
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Σύκα Κύμη

Γεύση / Τα σύκα της Κύμης είναι ιδιαίτερα, ξερά και ΠΟΠ

Πριν από μερικά χρόνια, τα δίδυμα πίσω από την Askada farm και το Kumilio αποφάσισαν να ασχοληθούν με τον πρωτογενή τομέα και να αναδείξουν το φρούτο που απαιτεί μια διαδικασία χειρωνακτική και παραδοσιακή μέχρι σήμερα για να φτάσει στο τραπέζι μας.
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ
ΤΡΙΤΗ ΤΣΕΚ Το ΠΟΠ κελυφωτό φιστίκι Μεγάρων και δύο συνταγές για να το γνωρίσετε καλύτερα

Γεύση / Το ΠΟΠ κελυφωτό φιστίκι Μεγάρων και δυο συνταγές που το αναδεικνύουν

Ο Μεγαρίτης Πάνος Κόλλιαλης καλλιεργεί κελυφωτό φιστίκι υψηλής ποιότητας και δημιουργεί προϊόντα για να το εντάξουμε στην καθημερινή μας διατροφή και να κάνουμε ακόμα πιο νόστιμη τη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική μας.
ΔΩΡΑ ΜΑΣΤΟΡΑ
Chrisopigi: Το πολυβραβευμένο λάδι της Σητείας που χρησιμοποιούν κορυφαία αθηναϊκά εστιατόρια

Γεύση / Chrisopigi: Το πολυβραβευμένο λάδι της Σητείας που χρησιμοποιούν κορυφαία αθηναϊκά εστιατόρια

Ο Βιτσέντζος Κορνάρος άφησε τη δουλειά στην τράπεζα για να αξιοποιήσει τους καρπούς μιας προνομιούχας γης. Κέρδισε αμέσως βραβείο για το λάδι του, έστειλε δείγμα σε ένα μισελενάτο εστιατόριο και έπειτα βρέθηκε να συνεργάζεται με πολλούς κορυφαίους σεφ. Ο Χρυσοβαλάντης Λασιθιωτάκης τον ακολούθησε και μαζί έχουν πάρει έναν δύσκολο δρόμο που τους οδηγεί στην ποιότητα.
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Αχ, τα φασολάκια»: Όσα ανυπομονούν να μας ταΐσουν οι σεφ

Γεύση / «Αχ, τα φασολάκια»: Όσα ανυπομονούμε να μας ταΐσουν οι σεφ

Πήραμε τηλέφωνο τις αγαπημένες μας μαγείρισσες και τους μάγειρες της Αθήνας (και όχι μόνο), τους πετύχαμε στη λαϊκή, τους ρωτήσαμε τι βρήκαν ωραίο, τι ήταν μάπα και τι καλό θα μας μαγειρέψουν τους επόμενους μήνες.
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ
Μοsel: Γιατί βγαίνουν εκεί τα καλύτερα Riesling στον κόσμο;

Το κρασί με απλά λόγια / Μοsel: Γιατί βγαίνουν εκεί τα καλύτερα Riesling στον κόσμο;

Η Υρώ Κολιακουδάκη Dip WSET «ταξιδεύει» τον Παναγιώτη Ορφανίδη σε μια από τις πιο αγαπημένες της οινοπαραγωγικές περιοχές, μοιράζεται ιστορίες από το τελευταίο της ταξίδι εκεί και εξηγεί με απλά λόγια τις ιδιαιτερότητες της περιοχής.
THE LIFO TEAM
Με το λούπινο από τις μοβ ισλανδικές πεδιάδες μέχρι τα χωράφια της Μεσσηνίας

Nothing Days / Το λούπινο που άλλαξε το τοπίο της Ισλανδίας και σχεδόν εξαφανίστηκε από τα χωράφια της Μεσσηνίας

Το όσπριο που οι Νοτιοαμερικανοί κάνουν vegan σεβίτσε και έθρεψε γενιές Ελλήνων έχει βγει πια από τη διατροφή μας. Οι πεδιάδες της Ισλανδίας γίνονται ένα απέραντο μοβ από αυτό, είναι η μόνη χώρα που το έχει σε αφθονία και δεν το τρώει.
M. HULOT
Η αναβίωση της Παλιάς Αγοράς της Ερμούπολης

Γεύση / Η αναβίωση της Παλιάς Αγοράς της Ερμούπολης

Ο εξωτερικός χώρος του Μουσείο Κλωστοϋφαντουργίας Ερμούπολης μετατράπηκε σε ένα «σκηνικό θεάτρου», όπου οι σημερινοί επαγγελματίες της αγοράς και της γαστρονομίας αναπαρήγαγαν την αγορά των προγόνων τους.
ΜΙΝΑ ΚΑΚΑΝΙΑ
Τα παραδοσιακά παριανά γλυκά του Πάσχα

Γεύση / Τα πασχαλινά και τυρένια γλυκά της Πάρου

Τρεις Παριανές μπήκαν στην κουζίνα και μας ετοίμασαν παραδοσιακά γλυκά με μυζήθρα που κρατούν ακόμα τα σκήπτρα στα τραπέζια του νησιού, μας έδωσαν τις συνταγές για τα ραφιόλια, τα μελιτίνια και μια γλυκιά μυζηθρόπιτα.
ΝΙΚΗ ΜΗΤΑΡΕΑ
Τα καλύτερα σοκολατένια αυγά από τα ζαχαροπλαστεία της Αθήνας

Γεύση / Τα καλύτερα σοκολατένια αυγά από τα ζαχαροπλαστεία της Αθήνας

Το καθιερωμένο πασχαλινό αφιέρωμα της LiFO επιστρέφει. Οι κορυφαίοι ζαχαροπλάστες της Αθήνας φτιάχνουν αυγά που ντρεπόμαστε να σπάσουμε, αν και ο ένας από αυτούς σκέφτηκε ήδη να το προσφέρει σπασμένο.
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ
Από πότε τρεντάρει το ελληνικό κρασί στο Λονδίνο;

Γεύση / Από πότε τρεντάρει το ελληνικό κρασί στο Λονδίνο;

Εστιατόρια στη Βρετανία εμπλουτίζουν τις λίστες τους με ελληνικές ποικιλίες, κάβες και σούπερ μάρκετ τα βάζουν στα ράφια τους. Γι’ αυτό πριν από μερικές μέρες 44 οινοποιεία που έπιασαν αυτή την τάση άνοιξαν και παρουσίασαν τα κρασιά τους στο Λονδίνο - και όλο αυτό είχε επιτυχία.
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ
«Θα ενοχληθούν κάποιοι τουρίστες που θα αρμέγω, πού να πάμε όμως κι εμείς;»

Γεύση / «Θα ενοχληθούν κάποιοι τουρίστες που θα αρμέγω, πού να πάμε όμως κι εμείς;»

Η Κατερίνα Μόσχου αποφάσισε πριν από μερικά χρόνια να μετακομίσει από την Αθήνα στην Πάρο για να φτιάξει ένα τυροκομείο και μια φάρμα, και αυτήν τη στιγμή βλέπει τις Κυκλάδες να χτίζονται με ρυθμό που απειλεί τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
M. HULOT