ΤO XΘΕΣΙΝΟ ΨΩΜΙ είναι ένα πολύ χρήσιμο υλικό στην κουζίνα. Και το προχθεσινό. Και της περασμένης εβδομάδας, αν το έχεις βάλει στην κατάψυξη κομμένο σε φέτες. Όσο πιο αγνό το ψωμί τόσες περισσότερες μέρες βαστάει και στεγνώνει όμορφα.
Οι «παλιοί» μάς έμαθαν ότι δεν πετάμε ποτέ μα ποτέ το ψωμί, είναι αμαρτία, «κάν’ το παξιμάδια, φρυγάνισέ το, δώσ' το στα πουλάκια, έστω, δεν ξέρω τι, αλλά ψωμί δεν πετάμε». Και ο κάθε λαός σε κάτι νόστιμο μεταλλάσσει το χθεσινό ψωμί του. Πάρε παράδειγμα τις αυγόφετες (χθεσινό ψωμί μουλιασμένο σε ένα μείγμα αυγών και γάλακτος, τηγανισμένο και σιροπιασμένο με μέλι ή πασπαλισμένο με κανέλα ή ζάχαρη).
Το χθεσινό ψωμί δεν χρησιμεύει μόνο για γρήγορες ταραμοσαλάτες, δροσερές μαϊντανοσαλάτες και τα παρεμφερή, αλλά και σε χίλιες δυο ακόμα συνταγές. Βάλε δυο χούφτες ψίχα από το προχθεσινό ξερό ψωμί στο μπλεντεράκι με λίγο σκόρδο, αλάτι και πιπέρι, μια αποξηραμένη πιπερίτσα τσίλι και λίγο ξύσμα λεμονιού και, αφού τα αλέσεις ίσα να γίνουν ψίχουλα, πέρνα τα μετά γρήγορα από το τηγάνι μέχρι να ξανθύνουν. Σούρωσε τα μακαρόνια σου, πρόσθεσέ τους λίγο ελαιόλαδο και μετά το μίγμα ψωμιού και να, μια πεντανόστιμη μακαρονάδα της στιγμής. (Αν της προσθέσεις και ψιλοκομένες παστές αντζούγιες, ε, καλά, τότε πλέον μιλάμε για σοβαρές τσακ-μπαμ καταστάσεις).
Η πιο συνηθισμένη όμως «συνταγή» με το χθεσινό ψωμί είναι οι μπρουσκέτες, μία ακόμα ιταλική μαγειρική εφεύρεση που αξιοποιεί στο έπακρο όσο ψωμί περίσσεψε. Όσο καλύτερο το ψωμί τόσο πιο πλούσια η γεύση της, όσο πιο οργιώδης η φαντασία του μάγειρα τόσες και οι παραλλαγές της.
Η πιο συνηθισμένη όμως «συνταγή» με το χθεσινό ψωμί είναι οι μπρουσκέτες, μία ακόμα ιταλική μαγειρική εφεύρεση που αξιοποιεί στο έπακρο όσο ψωμί περίσσεψε. Όσο καλύτερο το ψωμί τόσο πιο πλούσια η γεύση της, όσο πιο οργιώδης η φαντασία του μάγειρα τόσες και οι παραλλαγές της.
Η μπρουσκέτα είναι ένα καλοκαιρινό άρμα που πάνω της μπορούν να επιβιβασθούν χίλια δυο αλμυρά αλλά και γλυκά υλικά: τι ψιλοκομμένες ντομάτες με σκορδάκι, βασιλικό και λάδι, τι πάστες ελιάς (πράσινης ή μαύρης) με κατσικίσια τυριά ή αθώα ανθότυρα και μυζήθρες, τι λεπτές φέτες αγγουριού με κατίκι για τις κομψές φίλες μας, τι αντσούγιες με πέστο μαϊντανού, τι και τι και τι…
Η γλυκιά μπρουσκέτα είναι άλλη υπόθεση βέβαια, απαιτεί κάποιες ισορροπίες, όχι βάλε-μια-φέτα-ψωμί-στη-φρυγανιέρα-και-πάνω-της-ό,τι-σκεφθείς. Κάπως πιο εκλεπτυσμένους μας θέλει η γλυκιά εκδοχή της.
Θέλει κατά προτίμηση χθεσινό χονδροκομμένο μπριός ή τσουρέκι ή σταφιδόψωμο. Θα χρειαστούμε ένα αξιέπαινο γλυκό κρασί και λίγα καλοκαιρινά φρούτα όπως νεκταρίνια, βερίκοκα και κατά τον Αύγουστο σταφύλια (χωρίς κουκούτσι) ή ώριμα σύκα. Τι θα τα δέσει όλα αυτά μαζί; Ένα κρεμώδες τυρί.
Θες την αμερικανιά, «plastic is fantastic», του Φιλαδέλφεια, προχώρα και μεις μαζί σου. Είσαι του μασκαρπόνε ή της ρικότας; Ok, κατανοητό, από Ιταλία εξάλλου ορμώνται οι μπρουσκέτες! Προτιμάς κατίκι Δομοκού, γλυκιές φρέσκιες μυζήθρες ή τυροβολιά; Θαυμάσια!
Η συνταγή που ακολουθεί είναι ένα πάντρεμα, ένας συνδυασμός της κλασικής αυγόφετας (του χθεσινού ψωμιού, δηλαδή, που μουσκεύει στο γάλα με τα αυγά, στη συγκεκριμένη φωτογραφία διάλεξα ένα σκούρο ψωμί από χαρούπι) και της μπρουσκέτας που στολίζεται με διάφορα toppings, εδώ με καραμελωμένα νεκταρίνια και βερίκοκα της εποχής.
Attraversiamo* φίλοι μου, δεν γίνεται και αλλιώς, οι εντελώς προσωπικές μας μαγειρικές νοστιμιές θα μας σώσουν αυτό το καλοκαίρι…
Γλυκιά μπρουσκέτα με συριανό ανθότυρο και καραμελωμένα φρούτα
Δεν είναι ακόμα ιδιαίτερα νόστιμα τα φετινά νεκταρίνια, σκληρά και άγευστα τα βρίσκω μέχρι στιγμής, γι’ αυτό τα καραμελώνω σε αυτή τη συνταγή. Δοκιμάστε όμως εσείς τη συνταγή με βερίκοκα ή έναν συνδυασμό των δύο. Αν πετύχετε εξαιρετικά ωριμασμένα φρούτα, μπορείτε να τα αφήσετε και ωμά!
Υλικά (για μία μπρουσκέτα)
Μία χονδρή φέτα τσουρέκι, μπριός ή ψωμί χαρουπιού ανά άτομο, χωρίς την κόρα (τουλάχιστον 2 δάκτυλα πάχος)
1 κουταλιά της σούπας γλυκό κρασί
1 νεκταρίνι ή 2-3 βερίκοκα κομμένα σε λεπτές φέτες ή κομμάτια
Λίγη καστανή ζάχαρη
Ελάχιστο αλάτι
Κανέλα σε σκόνη
2-3 κουταλιές βούτυρο (αν χρησιμοποιήσετε αλατισμένο, μην προσθέσετε αλάτι)
1/2 φλιτζάνι τσαγιού γάλα χτυπημένο καλά με ένα αυγό για κάθε άτομο
2 κουταλιές της σούπας ανθότυρο για κάθε άτομο
Μέλι (χρησιμοποιήσαμε το μέλι ανθέων «Του μελιού το πανηγύρι» της μικρής παραγωγού Βασιλικής Δεμερτζόγλου από την Κέρκυρα)
Εκτέλεση
Σε ένα μπολ αναμιγνύουμε το γάλα με τα αυγά και το γλυκό κρασί, προσθέτουμε μια πρέζα αλάτι και τα χτυπάμε με αυγοδάρτη.
Σε ένα αντικολλητικό τηγάνι λιώνουμε σε χαμηλή φωτιά το βούτυρο προσέχοντας να μη ροδίσει καθόλου.
Βυθίζουμε το ψωμί στο μίγμα για μισό λεπτό και το γυρίζουμε από την άλλη του πλευρά για 20 δευτερόλεπτα. Το ψωμί πρέπει να μουσκέψει πολύ καλά αλλά να μη διαλυθεί. Με σπάτουλα το βγάζουμε και το βάζουμε στο τηγάνι, προσεκτικά να μη σπάσει.
Τηγανίζουμε υπομονετικά σε χαμηλή φωτιά μέχρι η κάτω πλευρά να ροδίσει όμορφα χωρίς να καεί και τότε με σπάτουλα το γυρίζουμε από την άλλη. Με τη βοήθεια μιας τσιμπίδας, όταν και οι δυο πλευρές έχουν ροδίσει μπορούμε να ροδίσουμε στιγμιαία και τις άλλες πιο λεπτές πλευρές του ψωμιού.
Βγάζουμε το ψωμί από το τηγάνι και το ακουμπάμε πάνω σε ένα πιάτο πασπαλισμένο με κανέλα και με λίγο μέλι.
Στο ίδιο τηγάνι λιώνουμε λίγο ακόμα βούτυρο και γρήγορα, σε δυνατή φωτιά, προσθέτουμε τα φρούτα και τα πασπαλίζουμε με τη ζάχαρη. Τα σοτάρουμε για λίγα δευτερόλεπτα και τα πασπαλίζουμε με κανέλα.
Έτσι όπως είναι καυτά, περιλούζουμε με αυτά και το σιρόπι τους το ψωμί στο πιάτο, προσθέτουμε ελάχιστο ακόμα μέλι και πασπαλίζουμε με λίγη ακόμα κανέλα.
Σερβίρουμε αμέσως με μια κουταλιά ανθότυρο και, όπως μου σύστησε ο περίφημος Nico Manessis (www.greekwineworld.gr) με ένα ποτήρι δροσερό γλυκό λημνιό κρασί Vin Doux από Μοσχάτο Αλεξανδρείας. «"Δεν υπάρχει κρασί καλύτερο να πιεις, από ένα γλυκό της Λήμνου" αναφέρει ο Αθήναιος στους Δειπνοσοφιστές».
Επισκεφθείτε τη σελίδα limnosorganicwines.gr για να ενημερωθείτε για τα φυσικά γλυκά κρασιά της Λήμνου και την ιστορία τους. Ακόμα και ο Αριστοτέλης προτιμούσε τη Λημνία Αμπελο, διαβάζω.
*Attraversiamo θα πει προχωράμε, τραβάμε μπρος, στα ιταλικά (φυσικά).
