Έννοιες και όροι του Κορνήλιου Καστοριάδη

Έννοιες και όροι του Κορνήλιου Καστοριάδη Facebook Twitter
Εικονογράφηση: Ατελιέ LIFO
0

Επιλογή αποσπασμάτων: Τίνα Μανδηλαρά

Το βιβλίο με τις έννοιες του Κορνήλιου Καστοριάδη δεν είναι ένα βιβλίο για τους λίγους. Αφορά τον κάθε δημοκράτη πολίτη, στοχαστή, φοιτητή, άνθρωπο που θέλει να μάθει γιατί η δημοκρατία και συνακόλουθα κι η ίδια η σκέψη του Καστοριάδη θεμελιώθηκαν πρωτίστως σε έννοιες. Η έκδοση θα μπορούσε συνακόλουθα να λειτουργήσει τόσο ως "οδικός χάρτης" στη φιλοσοφία του όσο και ως εισαγωγικός τρόπος στο μεγάλο ταξίδι στην σκέψη του. Όπως επισημαίνει και ο συγγραφέας του βιβλίου Γιώργος Πολίτης ο οποίος συνεργάστηκε για τη σύνταξη του με τις υποψήφιες διδακτορικές φοιτήτριες "κρίθηκε σκόπιμο και περισσότερο 'αντικειμενικό' να αναζητηθούν οι πιο ξεκάθαρες εξηγητικές προσπάθειες του Καστοριάδη και η έκθεση των όρων και των εννοιών να συνοδεύεται από αυτές και όχι από την εκδοχή των μελετητών. Ασφαλώς, ούτε αυτή η λύση διασφαλίζει την πλήρη απουσία του αντικειμενικού στοιχείου, αφού τόσο η ίδια η επιλογή των όρων όσο και των παραθεμάτων που τους εξηγούν είναι στο βάθος υποκειμενική, Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση βρίσκεται πιο κοντά στην αυθεντική πρόθεση του ίδιου του συγγραφέα".

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

Αυτοθέσμιση

"...η αυτοθέσμιση είναι μια δυναμική που δεν σταματά, ο,τι δεν επιδιώκει μια 'τέλεια κοινωνία' (έκφραση χωρίς νόημα) αλλά μαι κοινωνία όσο γίνεται πιο ελεύθερη και δίκαιη. Σε αυτή τη δυναμική αναφέρομαι όταν μιλώ για το πρόταγμα μιας αυτόνομης κοινωνίας, πρόταγμα το οποίο, αν ευοδωθεί, πρέπει να εγκαθιδρύσει μαι δημοκρατική κοινωνία'

Η άνοδος της ασημαντότητας ο.π., σ. 267

"....η αυτοθέσμιση δεν συνίσταται σε μια συγκεκριμένη και τελειωτική πολιτική μορφή η οποία διαμορφώνεται μια για πάντα [...] Η αυτοθέσμιση δεν είναι μια κατάσταση, είναι μια διαδικασία που εκφράζεται σαν δραστηριότητα μεταβολής των "βασικών", "καταστατικών", "συνταγματικών" νόμων (της πολιτείας δηλαδή) και άλλων θεσμών, όχι όλων συλλήβδην και ταυτοχρόνως, αλλά σταδιακά, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις περιστάσεις".

Η αρχαία ελληνική δημοκρατία και η σημασία της για μας σήμερα ο.π., σσ. 27-28

Θεσμίζουσα κοινωνία
"Ως θεσμίζουσα, όπως και ως θεσμισμένη, η κοινωνία είναι εγγενώς ιστορία-δηλαδή αυτό-αλλοίωση. Η θεσμισμένη κοινωνία δεν αντιτάσσεται στη θεσμίζουσα κοινωνία όπως ένα νεκρό προιόν σε μαι δραστηριότητα που το έκανε να υπάρξει"

Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας ο.π., σ. 514

Σκέπτομαι

"Σκέπτομαι: διαυγάζω, όχι "θεωρητικοποιώ". Η θεωρία είναι μόνο πάντοτε χασματική και αποσπασματική στιγμή της διαύγασης, "θεωρία" βέβαιη για τον εαυτό της δεν υπάρχει πουθενά-ούτε στα μαθηματικά. [..] Αλλά λογική και θεωρητικοποίηση, χωρίς να είναι απλά "όργανα", αποκτούν νόημα μόνο όταν βυθίζονται σε μια δραστηριότητα διαύγασης που τις ξεπερνά και που δεν θα μπορούσε να υποτάσσεται απλώς στα κριτήρια τους. Αλλά επίσης: ποιώ/πράττω (κάτι που, θα πρέπει να το υπενθυμίσουμε, δεν σημαίνει "μεταβαίνω στο ενεργεία") και ποιώ/πράττω μαζί με έναν άλλον"

Τα Σταυροδρόμια του λαβυρίνθου, ο.π, σσ 126-127

 

 

________

Η πρόσφατη συλλογική έκδοση "Έννοιες και Όροι του Κορνήλιου Καστοριάδη" αφιερωμένη αποκλειστικά στην ορολογία στο έργο του φιλοσόφου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βιβλιοπέλαγος σε εκλογή Γιώργου Πολίτη, Καλλιόπης Κατσιφαρέα και Μαρίας Κλη.

 

0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Σον Μάθιους: «Υπήρχαν Έλληνες που θεωρούσαν λύση τον Αλή Πασά»

Βιβλίο / Σον Μάθιους: «Υπήρχαν Έλληνες που θεωρούσαν λύση τον Αλή Πασά»

Στο βιβλίο του «Επιστροφή στο Βυζάντιο», ο Ελληνοαμερικανός συγγραφέας αμφισβητεί τον διαχωρισμό της ελληνικής ιστορίας σε αρχαιότητα, Βυζάντιο, Τουρκοκρατία και εξηγεί γιατί για να κατανοήσουμε τη θέση της Ελλάδας σήμερα, πρέπει να στρέψουμε το βλέμμα προς την Ανατολή.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ντον Ντελίλο: «Δεν ξέρω αν μπορεί να ξεφύγει κανείς από τις λέξεις»

Βιβλίο / Ντον Ντελίλο: «Δεν ξέρω αν μπορεί να ξεφύγει κανείς από τις λέξεις»

Ο σπουδαιότερος εν ζωή Αμερικανός συγγραφέας έχει φανατικό κοινό στην Ελλάδα. Πριν από λίγα χρόνια είχε βρεθεί στην Αθήνα και είχε μιλήσει στη LiFO για τους ήρωες των μυθιστορημάτων του, το μέλλον της λογοτεχνίας, το Μπρονξ των εφηβικών του χρόνων και τα σύνορα, που σήμερα μοιάζουν πιο ορθωμένα από ποτέ.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Πώς να διαβάσετε το «Infinite Jest» (και τι να κάνετε με τις 388 υποσημειώσεις του)

Βιβλίο / Πώς να διαβάσετε το «Infinite Jest» (και τι να κάνετε με τις 388 υποσημειώσεις του)

Το θρυλικό μυθιστόρημα του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας κυκλοφορεί επιτέλους στα ελληνικά, με τον τίτλο «Ατέλειωτο αστείο». Και είναι πολύ πιο διασκεδαστικό απ’ όσο νομίζετε.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΗΣ
53' με τον Νίκο Γκάλη/ Νίκος Γκάλης: «Τελικά, έκανα το ύψος μου πλεονέκτημα»

Αποκλειστικό / Νίκος Γκάλης: «Ήθελα να αγωνίζομαι και να νικάω»

Ο κορυφαίος Έλληνας μπασκετμπολίστας όλων των εποχών παραχωρεί στη LiFO την πρώτη του συνέντευξή μετά την κυκλοφορία της αυτοβιογραφίας του «No Gravity». Ξετυλίγει το νήμα της ζωής του και θυμάται τις στιγμές, τις νίκες και τις αποφάσεις που σημάδεψαν τη διαδρομή του, εντός και εκτός παρκέ.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Όσα δεν λέμε ποτέ για την Ελίζαμπεθ Στράουτ

The Review / Όσα δεν λέμε ποτέ για την Ελίζαμπεθ Στράουτ

Η βραβευμένη με Πούλιτζερ Αμερικανίδα συγγραφέας αποτελεί παγκόσμιο εκδοτικό φαινόμενο – και δικαίως. Η αποκλειστική μεταφράστριά της στα ελληνικά, Mαργαρίτα Ζαχαριάδου, συζητά με τη Βένα Γεωργακοπούλου για το νέο μυθιστόρημά της «Όσα δεν λέμε ποτέ», μια πικρή, σπαρακτική εικόνα της Αμερικής του Τραμπ.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Μέγας Αλέξανδρος: Ο Θεός, ο βασιλιάς, ο άνθρωπος

Βιβλίο / Μέγας Αλέξανδρος: Ο Θεός, ο βασιλιάς, ο άνθρωπος

Η νέα, πολυβραβευμένη βιογραφία του Έντμουντ Ρίτσαρντσον «Alexander: God, King, Man» αναδεικνύει τον άνθρωπο πίσω από τον μύθο, εξετάζοντας τις πολιτικές αντιφάσεις και το κόστος των κατακτήσεών του, πέρα από εξιδανικεύσεις και εύκολες βεβαιότητες.
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΚΗΣ
«Λέγαμε δημοκρατία και ελευθερία και συγκλονιζόμασταν»

Βιβλίο / «Λέγαμε δημοκρατία και συγκλονιζόμασταν»

Στον συλλογικό τόμο των εκδόσεων Τόπος, που μόλις κυκλοφόρησε με τίτλο «Τότε και τώρα», 34 άνθρωποι που αντιστάθηκαν στη δικτατορία ανατρέχουν στις μνήμες του Πολυτεχνείου, με το βλέμμα στραμμένο στο σήμερα. Η LiFO αναδημοσιεύει χαρακτηριστικά αποσπάσματα του βιβλίου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Εκατέρωθεν του φακού»: Η άγνωστη ζωή του Παύλου Μελά και της Ναταλίας Δραγούμη μέσα από το οικογενειακό τους αρχείο

Βιβλίο / Πριν από τον ήρωα, ήταν μια οικογένεια: Οι άγνωστες φωτογραφίες του Παύλου Μελά και της Ναταλίας Δραγούμη

Η έκδοση του ΜΙΕΤ «Εκατέρωθεν του φακού» φέρνει στο φως το άγνωστο οικογενειακό άλμπουμ του μακεδονομάχου και της συζύγου του, αποτυπώνοντας ανέμελες στιγμές μιας ζωής που έμελλε να διακοπεί βίαια από την Ιστορία.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Λυδία Ξυνογαλά: «Οι ιαματικές πηγές δεν χρειάζεται να ρημάξουν αλλά ούτε και να γίνουν spa»

Radio Lifo / Λυδία Ξυνογαλά: «Οι ιαματικές πηγές δεν χρειάζεται να ρημάξουν αλλά ούτε και να γίνουν spa»

Η αρχιτέκτονας και ερευνήτρια Λυδία Ξυνογαλά μελετά τον ξεχασμένο, φυσικό και πολιτιστικό πλούτο των ιαματικών πηγών της χώρας και αναζητά τρόπους να αποκτήσουν ξανά ζωή οι ιστορικές λουτροπόλεις και να γίνουν προσβάσιμες σε όλους.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ
Νέλιο Μπίντερμαν: Γιατί όλος ο κόσμος μιλάει για έναν 23χρονο συγγραφέα

Βιβλίο / Νέλιο Μπίντερμαν: Γιατί όλος ο κόσμος μιλάει για έναν 23χρονο συγγραφέα

Η Πάτι Σμιθ τον αποθεώνει, η Ντούα Λίπα διαβάζει το βιβλίο του, ο Τύπος τον συγκρίνει με τον Τόμας Μαν. Ο Νέλιο Μπίντερμαν είναι ο νεαρός Ελβετός συγγραφέας που κατάφερε να κάνει διεθνές εκδοτικό γεγονός ένα μυθιστόρημα για την παρακμή μιας ουγγρικής αριστοκρατικής οικογένειας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ