ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ορκωμοσίας, ο Χάρης Δούκας αναλαμβάνει το τιμόνι του πρώτου δήμου της χώρας. Με το πρόγραμμα των 100 ημερών που θα εφαρμόσει θα πρέπει να δώσει το πρώτο δείγμα γραφής για το πώς θα μετατρέψει την Αθήνα σε «πράσινη, καθαρή, ασφαλή και δημιουργική πόλη», όπως έχει υποσχεθεί ότι θα κάνει, βάζοντας μάλιστα στο παιχνίδι των αλλαγών αυτών και τους πολίτες. Ο νέος δήμαρχος δεσμεύτηκε ότι όλες οι σημαντικές αποφάσεις θα λαμβάνονται μετά από δημόσια διαβούλευση με τους Αθηναίους.
Μπορεί ο Χάρης Δούκας να ισχυρίζεται ότι δεν είναι «ο μάγος με το μαγικό ραβδί για να κάνει το θαύμα» για την Αθήνα, όμως οι πρώτες του παρεμβάσεις αφορούν, αν όχι θαύματα, σίγουρα δύσκολα στοιχήματα για την πόλη. Μία από τις βασικές κατευθύνσεις των 100 πρώτων ημερών είναι το «πρασίνισμα της Αθήνας». Εφόσον προχωρήσει στην υλοποίηση των δεσμεύσεών του, το «πρασίνισμα» θα ξεκινήσει με τη φύτευση εκατοντάδων δέντρων το πρώτο τρίμηνο, αφού ο προγραμματισμός που υπάρχει είναι να φυτευτούν 5.000 νέα δέντρα μέσα στην Αθήνα μέχρι το τέλος του χρόνου.
Η διάνοιξη της Βασιλίσσης Όλγας εξελίχθηκε σε μπρα ντε φερ μεταξύ του νέου δημάρχου και της κυβέρνησης, αλλά ο Χ. Δούκας δεν φαίνεται διατεθειμένος να υποχωρήσει: «Μόλις αναλάβω τα καθήκοντά μου, η πρώτη μου απόφαση θα είναι να μου παραδοθεί η Όλγας για να την ανοίξω», ανέφερε.
Ο στόχος είναι να υπάρχουν 25.000 νέα δέντρα μέσα στην επόμενη πενταετία και να δημιουργηθούν μέσα στην πόλη «συμπαγείς χώροι πρασίνου». Πολλές φορές έχει πει ότι η Αθήνα είναι μέσα στις πέντε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες με τα λιγότερα δέντρα, τα οποία καλύπτουν μόλις το 11% του δημόσιου χώρου, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 30%. Ισχυρίζεται ότι η πενταετία θα κλείσει με τη φύτευση 25.000 νέων δέντρων.
Ένα τέτοιο «πρασίνισμα» θα βελτίωνε σημαντικά την ποιότητα του αέρα στην πόλη, θα μείωνε τη θερμοκρασία του αέρα, ειδικά τις δύσκολες καλοκαιρινές ημέρες με καύσωνα, και θα βελτίωνε την ψυχική υγεία των Αθηναίων, έχει πει, δημιουργώντας πολλές προσδοκίες. Τώρα, όμως, ξεκινάει η αντίστροφη μέτρηση για να αποδείξει αν όλα τα παραπάνω είναι εφικτά και υλοποιήσιμα ή αν θα παραμείνουν απλώς υποσχέσεις και φωτογραφίες στο προεκλογικό του πρόγραμμα.
Το εγχείρημα φαντάζει ακόμη πιο φιλόδοξο, καθώς η αύξηση πρασίνου θα συνδυαστεί «με ενεργειακές παρεμβάσεις και περιορισμούς στη χρήση του αυτοκινήτου, προσφέροντας εναλλακτικές λύσεις μετακίνησης». Η αλήθεια είναι ότι το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας του δήμου Αθηναίων (ΣΒΑΚ) προβλέπει ότι μέχρι το 2026 θα πρέπει να ανακηρυχθεί όλο το ιστορικό κέντρο περιοχή περιορισμένης πρόσβασης για τα Ι.Χ., αλλά μέχρι στιγμής λίγα πράγματα έχουν γίνει που θα επέτρεπαν να προχωρήσει κάτι τέτοιο.
Η ενεργειακή φτώχεια
Μία από τις βασικές δεσμεύσεις του Χάρη Δούκα είναι η αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, με την παροχή φθηνής ηλεκτρικής ενέργειας σε χιλιάδες ευάλωτα νοικοκυριά που ζουν στον κεντρικό δήμο. Το φθηνό ρεύμα μπορεί να φτάσει στα νοικοκυριά αυτά με την ίδρυση ενεργειακής κοινότητας που θα επιτρέψει την κατασκευή φωτοβολταϊκού πάρκου. Μέσω εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού θα παρέχεται η φθηνή αυτή ενέργεια.
Στο πρόγραμμα των 100 ημερών προβλέπεται να ιδρυθεί αυτή η ενεργειακή κοινότητα, ωστόσο το φθηνό ρεύμα στα νοικοκυριά θα φτάσει μετά από δύο χρόνια, εάν και εφόσον ολοκληρωθεί το εγχείρημα. Στο πρώτο τρίμηνο της νέας διοίκησης θα προχωρήσει αρχικά και η ίδρυση Γραφείου Ενεργειακής Φτώχειας, το οποίο θα καταγράψει όλα τα ευάλωτα νοικοκυριά της Αθήνας.
Στις πρώτες 100 ημέρες θα ξεκινήσει και η ενεργειακή αναβάθμιση του οδοφωτισμού και στο διάστημα αυτό θα πρέπει να περιμένουμε να φωτιστούν περιοχές και πλατείες που παρουσιάζουν αυξημένη εγκληματικότητα και παραβατικότητα. Περιοχές που θα φωτιστούν άμεσα είναι οι πλατείες Αμερικής, Αγίου Παντελεήμονα και Αττικής.
Η Πανεπιστημίου, η Βασιλίσσης Όλγας και τα συμβούλια γειτονιάς
Η ορκωμοσία του νέου δημάρχου έγινε στη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης, έναν αυτοδιαχειριζόμενο χώρο πολιτισμού και οικονομίας. Ο συμβολισμός είναι προφανής. Ο Χάρης Δούκας θέλησε να αναδείξει ότι οι πολίτες θα είναι κοινωνοί των αλλαγών που θέλει να φέρει στην πόλη. Δεσμεύεται ότι οι πολίτες «θα είναι παρόντες στο νέο γίγνεσθαι της Αθήνας». Σε πολλά όμως από τα έργα για τα οποία υπάρχουν αντιδράσεις από ομάδες πολιτών ή στα οποία η νέα δημοτική αρχή θέλει να δώσει έναν διαφορετικό προσανατολισμό, δεν θα έχει αυτήν τη δυνατότητα.
Κι αυτό γιατί αρκετά από αυτά τα έργα σχεδιάζονται και εκτελούνται μέσα από την Ανάπλαση Α.Ε., την ανώνυμη εταιρεία στην οποία ο νέος δήμαρχος έχασε κάθε έλεγχο μετά την ψήφιση της πρόσφατης τροπολογίας, η οποία τον βγάζει από τη διοίκηση του φορέα, όπως και τους δημοτικούς συμβούλους που συμμετείχαν στο ενδεκαμελές διοικητικό συμβούλιό της. Ένα από τα έργα αυτά είναι και η Βασιλίσσης Όλγας, την οποία ο Χάρης Δούκας ήθελε να δώσει στην κυκλοφορία.
Η αρχική επιδίωξη Δούκα ήταν να παγώσει προσωρινά το έργο της πεζοδρόμησης, μέχρι να γίνει μια νέα συγκοινωνιακή μελέτη, η οποία θα δείχνει ποια ήταν η επιβάρυνση της κίνησης από το κλείσιμο του δρόμου. Παράλληλα, σχεδίαζε να γίνει και διαβούλευση με τους κατοίκους των περιοχών του Παγκρατίου και της Πλάκας που διαμαρτύρονται και στη συνέχεια θα γινόταν προσπάθεια να βρεθεί μια αποδεκτή λύση για το ζήτημα. Το θέμα εξελίχθηκε σε μπρα ντε φερ μεταξύ του νέου δημάρχου και της κυβέρνησης, αλλά ο Χ. Δούκας δεν φαίνεται διατεθειμένος να υποχωρήσει: «Μόλις αναλάβω τα καθήκοντά μου, η πρώτη μου απόφαση θα είναι να μου παραδοθεί η Όλγας για να την ανοίξω», ανέφερε.
Το ίδιο ισχύει και για τις πλατείες όπου κατασκευάζονται οι σταθμοί του μετρό. Οι αρχιτεκτονικές μελέτες για τη μορφή που θα έχουν οι πλατείες τρέχουν μέσα από την Ανάπλαση Α.Ε. και απ' ό,τι φαίνεται θα είναι δύσκολο να αλλάξει τον σχεδιασμό που υπάρχει, όσον αφορά τη διαχείριση των δέντρων τόσο στο Πάρκο Ριζάρη όσο και στα Εξάρχεια.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο Χάρης Δούκας θέλει να βάλει στο παιχνίδι τους πολίτες, με τη δημιουργία συμβουλίων γειτονιάς, τα οποία θα τρέξουν ως παρέμβαση στο πρόγραμμα των 100 ημερών. Κατά τα λεγόμενά του, για τα συμβούλια αυτά θα τρέξει ένας συμμετοχικός προϋπολογισμός. Υποστηρίζει ότι όσοι πολίτες έχουν ώριμες προτάσεις θα μπορούν να απορροφούν αυτά τα χρήματα για έργα και δράσεις στις γειτονιές τους.
Στην Πανεπιστημίου ο Χάρης Δούκας δεν πρόκειται να αλλάξει κάτι. Όπως είπε, θα την αφήσει στην ησυχία της: «Έχω ζητήσει από τον εργολάβο να τελειώσουν επιτέλους τα έργα κοντά στην Ομόνοια μέχρι το τέλος Ιανουαρίου για να μπορέσουμε επιτέλους να απελευθερώσουμε χώρο και να αποσυμπιεστεί η περιοχή εκεί και οι εργαζόμενοι στα μαγαζιά και συνολικά η Αθήνα, γιατί είναι ένας πολύ κομβικός δρόμος».
Μέσα στις αλλαγές που θα αναδείξουν μια διαφορετική νοοτροπία και προσέγγιση στη διοίκηση της πόλης είναι και το νέο μοντέλο διοίκησης. Για τον Χ. Δούκα το πρώτο δείγμα γραφής δόθηκε με την ανάθεση και στους 26 δημοτικούς συμβούλους της παράταξής του συγκεκριμένης ατζέντας αρμοδιοτήτων. «Όλοι οι τομείς δράσης του δήμου έχουν ονοματεπώνυμο. Ένας αιρετός θα έχει καθήκον σε καθημερινή βάση να έχει μια πλήρη καταγραφή των προβλημάτων, να αντιμετωπίζει άμεσα τα προβλήματα της καθημερινότητας σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες και βεβαίως να σχεδιάζει και να δρομολογεί παρεμβάσεις μεγαλύτερης εμβέλειας», ανέφερε κατά την τελετή ορκωμοσίας.
Budget 850 εκατομμυρίων από λεφτά «που πετιούνται στα σκουπίδια»
Για να μπορέσει να υλοποιήσει τις δεσμεύσεις του ο νέος δήμαρχος θα χρειαστεί ένα budget 850 εκατ. ευρώ για την επόμενη πενταετία. Τόσα περίπου χρειάζονται για όλες τις δράσεις που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμά του, όπως έχει πει. Υποστηρίζει ότι θα βρει τα χρήματα αυτά μέσα από ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα, τα οποία έχει αναφέρει ότι μπορεί να εκμεταλλευτεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ώστε οι διαθέσιμοι πόροι να μη μένουν ανεκμετάλλευτοι λόγω κακής απορρόφησης. Ο Χάρης Δούκας λέει ότι θα αναζητήσει τα χρήματα που «πετιούνται στα σκουπίδια».
Όσο πιο πολλά σκουπίδια πηγαίνουν για θάψιμο και δεν ανακυκλώνονται τόσο πιο μεγάλο είναι το ποσό που πληρώνουν οι δήμοι μέσω του τέλους ταφής και, ταυτόχρονα, τόσο πιο βαθιά βάζουν το χέρι στην τσέπη τους οι δημότες, για να πληρώσουν τα ποσά αυτά μέσω ανταποδοτικών τελών. Σε μια πόλη σαν την Αθήνα, που έχει από τις χειρότερες επιδόσεις στην ανακύκλωση, ο Χάρης Δούκας βάζει ως στόχο τη μείωση κατά 50% της ποσότητας των απορριμμάτων στη νέα πενταετία: «Για εμάς τα σκουπίδια δεν είναι για πέταμα», λένε από τον δήμο. «Θα επεκτείνουμε τον καφέ κάδο ανακύκλωσης οργανικών υπολειμμάτων γλιτώνοντας 50.000 τόνους απορριμμάτων και εξοικονομώντας 2,5 εκατ. ευρώ τον χρόνο από το τέλος ταφής».
Στον σχεδιασμό είναι η εφαρμογή προγράμματος ανακύκλωσης 4 ροών (χαρτί, γυαλί, πλαστικό, μέταλλο) και καφέ κάδου για τρόφιμα σε όλα τα σχολεία, τα δημοτικά κτίρια και τις αθλητικές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, ο δήμος λέει ότι θα ξεκινήσει και πιλοτικά προγράμματα ανακύκλωσης 4 ροών στα νοικοκυριά της Αθήνας.
Χθες στην τελετή της ορκωμοσίας του ο Χ. Δούκας ανέφερε πόσο πολύ τον ενοχλεί να περπατάει σε ακάθαρτους δρόμους και πλατείες, ανάμεσα σε πλημμυρισμένους κάδους απορριμμάτων στις γειτονιές, σε σκοτεινές συνοικίες. Και πόσο επίσης τον ενοχλεί ότι «χρειάζεται να διανύσουμε αποστάσεις για να συναντήσουμε ένα δέντρο και πολύ περισσότερο έναν συμπαγή χώρο πρασίνου». Μένει να φανεί αν είναι διατεθειμένος και κατά πόσο μπορεί να αλλάξει όλα όσα τον ενοχλούν. Το πρόγραμμα των 100 ημερών θα είναι το πρώτο crash test.
