ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ πεζοδρόμησης της Βασιλίσσης Όλγας θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, με μία δόση υπερβολής ενδεχομένως, έως και καταραμένο. Μελετάται από τα τέλη της δεκαετίας του '90 και ποτέ δεν ολοκληρώθηκε. Αρχικά συμπεριλήφθηκε στο σχέδιο για την ενοποίηση του Ολυμπιείου με το Ζάππειο και τον Εθνικό Κήπο, που είχε γίνει στο πλαίσιο της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων. Τελικά όμως ο σχεδιασμός αυτός δεν προχώρησε. Η δεύτερη απόπειρα που έγινε για την υλοποίηση του έργου ήταν λίγο πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά και πάλι το έργο βάλτωσε.
Οι πληροφορίες που μεταφέρουν στη LiFO άνθρωποι που γνωρίζουν την πορεία των εξελίξεων γύρω από την πολυθρύλητη πεζοδρόμηση λένε ότι το έργο φημολογούνταν ότι κόπηκε από τον Ζάκ Ρογκ, τότε πρόεδρο της Ολυμπιακής Επιτροπής. «Μάθαμε ότι Ζακ Ρογκ ζήτησε να σταματήσει η πεζοδρόμηση της Β. Όλγας προκειμένου να υπάρχει έξοδος διαφυγής από το Ζάππειο, στην περίπτωση που γινόταν κάποια τρομοκρατική επίθεση».
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες τελείωσαν, το έργο ξεχάστηκε και σχεδόν δέκα χρόνια μετά, η πεζοδρόμηση επανήλθε.
Η αρχική επιδίωξη του νέου δημάρχου είναι να παγώσει προσωρινά το έργο μέχρι να γίνει μία νέα συγκοινωνιακή μελέτη η οποία θα δείχνει ποια ήταν η επιβάρυνση της κίνησης από το κλείσιμο του δρόμου.
Η μελέτη της πεζοδρόμησης επικαιροποιήθηκε μεταξύ 2011-2014 για λογαριασμό του τότε οργανισμού Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων από το αρχιτεκτονικό γραφείο του Γιώργου Προβελέγγιου και της Νιόβης Προβελεγγίου. Τα σχέδια όμως για την υλοποίηση του έργου και πάλι ναυάγησαν, καθώς ο οργανισμός αυτός καταργήθηκε με μνημονιακό νόμο και έτσι η Β. Ολγας παρέμεινε αυτοκινητόδρομος.
H πεζοδρόμηση της Β. Ολγας αναβιώνει ξανά το 2020 μετά από πρωτοβουλία του Κώστα Μπακογιάννη που βλέπει τη Β. Ολγας ως «τον πνεύμονα του Μεγάλου Περιπάτου». Η πεζοδρόμηση ξεκινά τότε και εντάσσεται στις πιλοτικές εφαρμογές του Μεγάλου Περιπάτου.
Η ανακοίνωση της έναρξης των κατασκευαστικών εργασιών για την τελική μορφή του έργου πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 2023, οπότε υπογράφηκε και η σύμβαση με τον ανάδοχο, ενώ η μελέτη του έργου αποτελεί επικαιροποίηση της προηγούμενης που είχε εκπονήσει το αρχιτεκτονικό γραφείο του Γ. Προβελέγγιου.
Και ενώ για πρώτη φορά μετά από τόσα χρόνια η πεζοδρόμηση παίρνει μπρος, ο Χάρης Δούκας, ο νεοεκλεγείς δήμαρχος της Αθήνας έχει άλλα σχέδια. Προεκλογικά δεσμεύεται ότι θα παραδώσει τη Βασιλίσσης Όλγας στην κυκλοφορία. Υποστηρίζει ότι «το κλείσιμό της εδώ και τρία χρόνια χώρισε το κέντρο της Αθήνας στα δύο, έχει προκαλέσει μεγάλη κυκλοφοριακή συμφόρηση, δεν απομάκρυνε τα αυτοκίνητα από το κέντρο, αύξησε την ατμοσφαιρική ρύπανση και συνεχίζει να ταλαιπωρεί καθημερινά χιλιάδες οδηγούς».
Στα σχέδια του νέου δημάρχου φαίνεται όμως ότι δεν είναι διατεθειμένος να συνδράμει ο απερχόμενος δήμαρχος Κώστας Μπακογιάννης. Ο Κώστας Μπακογιάννης που θα έχει τη διοίκηση του δήμου μέχρι το τέλος του χρόνου, επικαλείται τις ρήτρες που προβλέπουν αποζημιώσεις για τον εργολάβο στην περίπτωση που διακοπεί το έργο. Το επιχείρημα του Μπακογιάννη δεν είναι βέβαια έωλο και, όπως επισημαίνουν στη LiFO παράγοντες της αγοράς με εμπειρία στα τεχνικά έργα, είναι σίγουρο ότι η διακοπή του έργου θα εγείρει από πλευράς εργολάβου αξιώσεις αποζημιώσεων.
Το κλίμα για την εξέλιξη του έργου δυναμιτίστηκε στις αρχές της εβδομάδας, μετά τη συνάντηση που είχε ο Χάρης Δούκας με τον απερχόμενο δήμαρχο. Ο Χάρης Δούκας ζήτησε να παγώσουν τα έργα στη Βασιλίσσης Σοφίας, κάτι που δεν έγινε αποδεκτό από την άλλη πλευρά. Ο Χάρης Δούκας κατηγόρησε την πλευρά Μπακογιάννη «για τετελεσμένα σε μια βασική προγραμματική εξαγγελία, η οποία πήρε ψήφο εμπιστοσύνης από τους πολίτες».
Η αρχική επιδίωξη του νέου δημάρχου είναι να παγώσει προσωρινά το έργο μέχρι να γίνει μία νέα συγκοινωνιακή μελέτη η οποία θα δείχνει ποια ήταν η επιβάρυνση της κίνησης από το κλείσιμο του δρόμου. «Παράλληλα θα επιδιώξει να γίνει και διαβούλευση με τους κατοίκους των περιοχών του Παγκρατίου και της Πλάκας που διαμαρτύρονται και στη συνέχεια θα επιδιωχθεί να βρεθεί μία αποδεκτή λύση για το ζήτημα».
Τα σχέδια του Χάρη Δούκα όμως φαίνεται να μπλοκάρονται και από το υπουργείο Πολιτισμού. Η υπουργός Λίνα Μενδώνη δήλωσε ότι το έργο δεν μπορεί να σταματήσει και πως κάτι τέτοιο θα γινόταν μόνο αν δινόταν έγκριση από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Οι δηλώσεις της Λίνας Μενδώνη έγιναν ένα 24ωρο μετά τη δημόσια δυσφορία του Χάρη Δούκα από την άρνηση Μπακογιάννη να δοθεί στην κυκλοφορία η Βασιλίσσης Όλγας.
Η Λίνα Μενδώνη όμως ανακοίνωσε παράλληλα ότι υπάρχουν καινούργια αρχαιολογικά ευρήματα και αναφέρθηκε «σε μια εντυπωσιακών διαστάσεων ρωμαϊκή βίλα. Αυτά δεν μπορούμε να τα παραβλέψουμε», είπε. Η υπουργός υποστήριξε ότι η ύπαρξη των ρωμαϊκών μνημείων ήταν γνωστή και είχε μελετηθεί. Υποστήριξε ότι στη Βασιλίσσης Όλγας «ο αρχαιολογικός ορίζοντας είναι πάρα πολύ ψηλά, δηλαδή αφαιρώντας τον ασφαλτοτάπητα πέφτεις κατευθείαν σε μνημεία». Επειδή, όπως ανέφερε, το γεγονός αυτό «θα σήμαινε εκτεταμένες ανασκαφές προκειμένου να υλοποιηθεί το έργο του πεζοδρόμου», το έργο έμεινε πίσω στις αρχές του 2000 γιατί «δεν υπήρχε τότε το χρονικό περιθώριο να γίνει μέχρι τους Ολυμπιακούς Αγώνες».
Αφού είναι τόσο μεγάλο το εύρος των υπό αποκάλυψη μνημείων, και με δεδομένο ότι υπήρχε γνώση για την ύπαρξη αυτών, καθώς «αφαιρώντας τον ασφαλτοτάπητα πέφτεις κατευθείαν σε μνημεία», όπως είπε η υπουργός, ερώτημα παραμένει γιατί στην τελική παρουσίαση του έργου που έγινε από τον δήμο Αθηναίων τον περασμένο Φεβρουάριο καταγράφεται μόνο η ανάδειξη των καταλοίπων ρωμαϊκού λουτρού, στο νότιο πεζοδρόμιο της λεωφόρου βασιλίσσης Όλγας, και δεν καταγράφεται πουθενά ότι η ανάδειξη των αρχαιοτήτων θα εξελιχθεί ανάλογα με την πορεία και τα αποτελέσματα των ανασκαφών.
Πάντως και στη μελέτη του έργου, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες που μεταφέρονται στη LiFO, προβλέπεται μόνο αυτή η κατασκευή για την ανάδειξη του συγκεκριμένου μνημείου. Ωστόσο «στην τεχνική έκθεση καταγράφεται ότι αυτή μπορεί να επεκταθεί, ανάλογα με το τι θα πουν οι αρχαιολόγοι».
Μετά τις δηλώσεις πάντως της Λίνας Μενδώνη για την ύπαρξη σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων τα πνεύματα οξύνθηκαν ακόμη περισσότερο. Ο Χάρης Δούκας δημοσιοποίησε ανακοίνωση έξι ερωτημάτων, ζητώντας απαντήσεις σε εύλογα ερωτήματα που προκύπτουν μετά τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από τη διαδικασία προόδου του έργου. Ρωτάει λοιπόν:
• Γιατί ενώ επί τρία χρόνια η Βασιλίσσης Όλγας παραμένει κλειστή, μόλις χθες έγινε ενημέρωση για την αξία των αρχαιολογικών ανασκαφών;
• Έχουν ληφθεί υπόψη αυτά τα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα στις ήδη ανατεθειμένες μελέτες και εργολαβίες της απερχόμενης δημοτικής αρχής;
• Πόσο καιρό θα χρειαστεί να μείνει κλειστή η Βασιλίσσης Όλγας για την ανάδειξη των ευρημάτων;
• Πώς θα προχωρήσουν υπό αυτές τις συνθήκες τα σχέδια για την πεζοδρόμηση της Βασιλίσσης Όλγας;
• Ποιο είναι το κόστος του έργου έως τώρα;
• Γνώριζε για την ύπαρξη των αρχαιολογικών ευρημάτων ο διευθύνων σύμβουλος της «Ανάπλαση Αθήνας Α.Ε.», ο οποίος σε δήλωσή του ισχυρίζεται ότι «το έργο της ανάπλασης της Βασ. Όλγας υπολογίζεται ότι θα ολοκληρωθεί έως τις αρχές του 2024»;
Το θέμα της βασιλίσσης Όλγας παραμένει ανοιχτό και φαίνεται να εξελίσσεται σε μπρα ντε φερ των δύο πλευρών. Οι πολιτικοί αντίπαλοι του Χάρη Δούκα αντεπιτίθενται ήδη στην επιδίωξή του, θεωρώντας αδιανόητο «ένας πράσινος δήμαρχος να θέλει να καταργήσει μία πεζοδρόμηση». Τις επόμενες ημέρες και αφού η νέα δημοτική αρχή μελετήσει τον φάκελο του έργου που παρέλαβε τα προηγούμενα 24ωρα θα ανακοινώσει τις αποφάσεις της.
Από την πλευρά του Χάρη Δούκα σημειώνεται ότι η θέση του νέου δημάρχου είναι «η δημιουργία συνθηκών ήπιας κυκλοφορίας στη Βασιλίσσης Όλγας, χωρίς σε καμία περίπτωση να απεμπολούμε το όραμά μας για τη βιώσιμη κινητικότητα στην Αθήνα και την ενοποίηση των δημόσιων και πράσινων χώρων».
Η υπόθεση άρα έχει συνέχεια, παρά το απαγορευτικό που έβγαλε το υπουργείο Πολιτισμού και το μπλόκο που έβαλε ο απερχόμενος δήμαρχος.
