Newspeak: H νεογλώσσα των αρίστων

Στο newspeak του Όργουελ η προπαγάνδα περνούσε μέσα από ευφημισμούς, περιφράσεις και την αντιστροφή συνηθισμένων εννοιών.
0



ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΓΚΛΗΜΑ,
υπάρχει εγκληματοφοβία. Ο πόλεμος των μαφιόζων δεν είναι εγκληματικότητα, είναι αυτορρύθμιση. Σκοτώνονται και λιγοστεύουν. Το ξεκαθάρισμα λογαριασμών είναι ένστικτο αρχέγονο και ιερό. Η έκφραση βαθιάς επιθυμίας των μπράβων, το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση των σωμάτων. Η πραγματική εγκληματικότητα διαρκώς μειώνεται.

Πανεπιστήμιο σημαίνει ανομία, φοιτητής σημαίνει ταραξίας, ακαδημαϊκή ελευθερία σημαίνει βαρβαρότητα. Οι φοιτητές περισσεύουν. Χρειάζονται λιγότεροι εισακτέοι στο πανεπιστήμιο που εγκλωβίζει τα όνειρα των νέων. Τα ιδιωτικά κολέγια είναι η ελευθερία. Για ασφάλεια και τάξη δεν αρκούν πανεπιστημιακή αστυνομία και αστυνομικά τμήματα μέσα στα πανεπιστήμια. Η οριστική λύση είναι να λειτουργούν τα πανεπιστήμια στα αστυνομικά τμήματα. Το φτάσιμο εκεί είναι ο προορισμός μας.

Η οθόνη μορφώνει. Το παγουρίνο μορφώνει. Η κοινωνιολογία παραμορφώνει. Ομαδικές δραστηριότητες, πολιτική παιδεία και καλλιτεχνικά φυλακίζουν τη σκέψη. Η μετονομασία αναβαθμίζει: από τα παλιά σχολεία μερικά θα ονομαστούν πρότυπα και πειραματικά. Τα υπόλοιπα θα μείνουν ακατονόμαστα. Λιγότερα σχολεία σημαίνει καλύτερα σχολεία.

Ο κακοποιητής σύζυγος μπορεί να είναι καλός πατέρας. Ο βιαστής σκηνοθέτης μπορεί να είναι καλός σκηνοθέτης. Το σκοτάδι είναι φως, η συγκάλυψη είναι αποκάλυψη. Η επιμέλεια είναι καλή, η συνεπιμέλεια είναι καλύτερη, η υποχρεωτική συνεπιμέλεια είναι θαύμα.

Κάθε ρύθμιση και απορρύθμιση είναι πρόοδος. Κάθε απορία, δισταγμός, αντίρρηση είναι μαύρη συντεχνιακή αντίδραση. Συνδικαλισμός σημαίνει ασυδοσία. Οι διεκδικήσεις ζημιώνουν. Η απεργία παραβιάζει τα δικαιώματα, η εργοδοσία τα προστατεύει. Οι συλλογικές συμβάσεις φυλακίζουν τους εργαζόμενους. Η ατομική διαπραγμάτευση με τον εργοδότη σπάει τα δεσμά. Η απλήρωτη υπερωρία απεγκλωβίζει τον εργαζόμενο από τον κλοιό του ωραρίου. Το χρήμα αλλοτριώνει, κάνει τους ανθρώπους εξαρτημένους από τον μισθό τους. Η πληρωμή σε ρεπό και υποχρεωτικές άδειες οδηγεί στην ανεξαρτησία. Ο χρόνος χωρίς εργασία είναι ελευθερία και η ανεργία είναι το υπέρτατο στάδιο της ελευθερίας.

Ο λαός ο ίδιος είναι η τιμωρία του, η κυβέρνηση είναι η σωτηρία του. Όσα ρητώς δεν επιτρέπονται, απαγορεύονται. Αυτό μπορεί να αλλάζει διαρκώς. Τα όρια της νομιμότητας είναι ρευστά. Οι μη παραβάτες δεν είναι αθώοι, είναι δυνάμει παραβάτες. Ούτε παραβάτες ούτε νόμιμοι. Είναι παραβάτες που δεν τιμωρούνται ακόμα γιατί όσα κάνουν, προς το παρόν, επιτρέπονται. 

Δεν υπάρχει αστυνομική βία και αυθαιρεσία. Καλή αστυνομία είναι η πολλή αστυνομία. Καλή αστυνομία είναι η χακί αστυνομία. Η λογοδοσία σκοτώνει τον αυθορμητισμό της αστυνομίας, της δένει τα χέρια. Το ονοματεπώνυμο, τα διακριτικά και το φανερό πρόσωπο δεσμεύουν τον αστυνομικό. Η ανωνυμία, το full face ελευθερώνει. Αν κάποιος αστυνομικός αυθαιρετεί, η συνείδησή του τον κυνηγάει για πάντα. Αυτή είναι τιμωρία χειρότερη από την ποινική.

Οι αδιάβλητοι δημόσιοι διαγωνισμοί είναι γραφειοκρατικές, αργοκίνητες διαδικασίες. Οι κανόνες σκοτώνουν τη δημιουργικότητα. Η διαύγεια αναιρεί τη μαγεία, νεκρώνει το μυστήριο. Οι απευθείας αναθέσεις και οι μυστικές συμφωνίες κρύβουν εκπλήξεις. Εκεί κρύβεται η ζωή. Είναι αρμοδιότητα της κυβέρνησης να αναθέτει τις προμήθειες του Δημοσίου ανάλογα με τις ανάγκες. Σε καιρούς κρίσης δεν ισχύουν κανόνες διαφάνειας σε ζώνες δημόσιου συμφέροντος. Πλέον όλοι οι καιροί είναι καιροί κρίσης. Όλες οι ζώνες είναι δημόσιου συμφέροντος. Όλα είναι απόφαση της  κυβέρνησης.

689
To νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

Ο κακοποιητής σύζυγος μπορεί να είναι καλός πατέρας. Ο βιαστής σκηνοθέτης μπορεί να είναι καλός σκηνοθέτης. Το σκοτάδι είναι φως, η συγκάλυψη είναι αποκάλυψη. Η επιμέλεια είναι καλή, η συνεπιμέλεια είναι καλύτερη, η υποχρεωτική συνεπιμέλεια είναι θαύμα. Οι μαμάδες και οι μπαμπάδες είναι ίσοι. Οι πλούσιοι μπαμπάδες είναι πιο ίσοι. Γι’ αυτό λέγονται χρυσοί χορηγοί.

Τεχνοκρατική αριστεία είναι ο αρχηγός της νεολαίας του κόμματος που γίνεται απευθείας ευρωβουλευτής, βουλευτής, υπουργός, αντιπρόεδρος. Δεν είναι παιδί κομματικού σωλήνα. Είναι το αύριο που ανατέλλει, τεχνοκράτης με ευρωπαϊκή πείρα που δεν υπολογίζει πολιτικό κόστος στη μάχη εναντίον οργανωμένων συμφερόντων και συντεχνιών.

Ο Ηγέτης δεν υποτάσσεται στον δήμο. Η λαϊκή βούληση γεννά τέρατα. Απόλυτος εχθρός ο λαϊκισμός. Η αποτελεσματικότητα δεν υπολογίζει κόστος. Αποτελεσματικότητα χαρίζουν η αριστεία και η αριστοκρατική διακυβέρνηση. Η νέα αριστεία είναι δυναστεία. Στην κληρονομική δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα.

Υστερόγραφο: Στο newspeak του Όργουελ η προπαγάνδα περνούσε μέσα από ευφημισμούς, περιφράσεις και την αντιστροφή συνηθισμένων εννοιών. Κάποιες λέξεις απαλείφονταν, όπως και οι ανορθόδοξες σημασίες κάποιων άλλων. Ακούστε ομιλούσες κεφαλές στις οθόνες, διαβάστε πρόθυμες γραφίδες στον ψηφιακό χυλό: ένας νέος κόσμος ανατέλλει.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

To νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

Οπτική Γωνία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μόνο «δυστοπικός» δεν ήταν ο καημένος ο Όργουελ

Βιβλίο / Μόνο «δυστοπικός» δεν ήταν ο καημένος ο Όργουελ

Σπαράγματα από δημοσιογραφικά άρθρα και δοκίμια του Τζορτζ Όργουελ που αντανακλούν πιο καίρια από την δυστοπική μυθοπλασία του «1984» τις κρίσεις και τις διαταραχές που βιώνουμε συλλογικά φέτος.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Όταν οι Μικροί Αδερφοί επιβλήθηκαν του Μεγάλου: Κοινωνικά δίκτυα και η τυραννία της νέας οικειότητας

Στήλες / Όταν οι Μικροί Αδερφοί επιβλήθηκαν του Μεγάλου: Κοινωνικά δίκτυα και η τυραννία της νέας οικειότητας

Μια προσεκτικότερη ανατομία των κοινωνικών δικτύων αναδεικνύει χρήσεις που βασίζονται σε έναν συνδυασμό παραδοσιακών και μοντέρνων πρακτικών του Εαυτού, θυμίζοντας περισσότερο πράγματα από το παρελθόν και λιγότερο προετοιμάζοντας κάτι ριζικά καινούργιο.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Τραμπ έχει μεγαλύτερο πρόβλημα από το Ιράν

Οπτική Γωνία / Ο Τραμπ έχει μεγαλύτερο πρόβλημα από το Ιράν

Εδώ και χρόνια αξιωματούχοι μιλούσαν για τις αρνητικές συνέπειες που θα είχε η αποσταθεροποίηση του Ιράν, και η δύσκολη θέση στην οποία έχει βρεθεί ο Αμερικανός Πρόεδρος τώρα τους επαληθεύει.
ΚΩΣΤΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
«Όταν έκλεισα τα social media, φοβήθηκα ότι θα γίνω αόρατη»

Οπτική Γωνία / «Όταν έκλεισα τα social media, φοβήθηκα ότι θα γίνω αόρατη»

Η Μαρία Πετροπούλου πίστευε ότι θα χάσει τους φίλους της. Έναν χρόνο αργότερα, μιλά για λιγότερο άγχος και πιο ουσιαστικές σχέσεις. Ειδικοί ψυχικής υγείας εξηγούν γιατί όλο και περισσότεροι νέοι επιλέγουν την αποσύνδεση, επανεξετάζοντας τον ρόλο των social media στη ζωή τους.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μπορούμε να αντισταθούμε στον ολοκληρωτικό πόλεμο;

Οπτική Γωνία / Μπορούμε να αντισταθούμε στον ολοκληρωτικό πόλεμο;

Οι πολεμικές επιχειρήσεις σε Ουκρανία και Ιράν και ο τρόπος που διεξάγονται παρασύρουν εμπλεκόμενους και μη σε μια λογική που βλέπει παντού γκρίζες ζώνες, κάνοντας την προστασία των αμάχων όλο και πιο δύσκολη.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ
Η δηλητηριώδης πολιτική του Τραμπ

Οπτική Γωνία / Η δηλητηριώδης πολιτική του Τραμπ

Σε έναν κόσμο στον οποίο βασιλεύει η προπαγάνδα του Αμερικανού Προέδρου και του Ίλον Μασκ, η έννοια της ενσυναίσθησης υπονομεύεται πια συστηματικά, δίνοντας τη θέση της στην απανθρωποποίηση και τη μισαλλοδοξία.
ΚΩΣΤΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
H ριζοσπαστική καλοσύνη της Τζέιν Φόντα

Οπτική Γωνία / H ριζοσπαστική καλοσύνη της Τζέιν Φόντα

Δύο λέξεις που χρησιμοποίησε η ακτιβίστρια ηθοποιός, μιλώντας στο συγκεντρωμένο πλήθος, και συνοψίζουν την αντίσταση στη μυθοποίηση του κακού, σε όσους αντλούν απόλαυση καταναλώνοντας φασιστικές ιδέες και αισθήματα.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Μαντρί στον 16ο όροφο: Τι επιτρέπει και τι απαγορεύει ο νόμος

Ρεπορτάζ / Μαντρί στην Αθήνα: Τι επιτρέπει και τι απαγορεύει ο νόμος

Ένα αυτοσχέδιο αγρόκτημα σε ταράτσα πολυκατοικίας στους Αμπελόκηπους ανοίγει ξανά τη συζήτηση για τα όρια της αστικής γεωργίας. Πόσο εφικτή είναι η αυτάρκεια μέσα στην πόλη και πού σταματά, όταν τίθενται ζητήματα υγείας, νομιμότητας και ευζωίας των ζώων;
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Πώς η κρίση με το Ιράν απειλεί ενέργεια, τρόφιμα και τιμές;

Οπτική Γωνία / Πώς η κρίση με το Ιράν απειλεί ενέργεια, τρόφιμα και τιμές;

Είναι ρεαλιστικό ένα διπλωματικό φρένο αυτήν τη στιγμή ή η κλιμάκωση θεωρείται πιθανή; Η καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ και μέλος του Κέντρου Ερευνών για το Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο, Μαρία Γαβουνέλη, απαντά.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πίτερ Φράνκοπαν: «Ποιος νοιάζεται για την Ευρώπη;»

Οπτική Γωνία / Πίτερ Φράνκοπαν: «Ποιος νοιάζεται για την Ευρώπη;»

Ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς της εποχής μας, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και βραβευμένος συγγραφέας, μιλά για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και εξηγεί γιατί επιβιώνουν ακόμη οι θεοκρατίες.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πογκρόμ εναντίον Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη

Νέος Άγνωστος Κόσμος / Πογκρόμ εναντίον Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη

Oι επιθέσεις σε παλαιστινιακές κοινότητες της Δυτικής Όχθης, χριστιανικές και μη, προκαλούν τις αντιδράσεις, ακόμα και την κατακραυγή επιφανών Ισραηλινών, ωστόσο οποιαδήποτε προσπάθεια μένει χωρίς αποτέλεσμα.
ΚΩΣΤΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
Η γεωλογική αποθήκη CO2 του Πρίνου και μια κοινωνία που βράζει

Ρεπορτάζ / «Πρίνος CO2»: Αναγκαία πράσινη επένδυση ή έργο υψηλού ρίσκου;

Το έργο αποθήκευσης άνθρακα προωθείται ως κρίσιμη υποδομή για την κλιματική μετάβαση, με τη στήριξη της πολιτείας και της Ε.Ε. Γιατί προκαλεί, όμως, αντιδράσεις και επιστημονικές επιφυλάξεις για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά του;
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ