ΣΤΟΝ ΟΙΚΙΣΜΟ ΤΗΣ Πελαγίας στην Αλεξανδρούπολη, λίγα χιλιόμετρα μακριά από το σημείο όπου βρέθηκαν απανθρακωμένοι άνθρωποι, καθ' όλη την διάρκεια της χθεσινής βραδιάς έβρεχε στάχτες. Στον καμένο οικισμό υπήρχαν ακόμα διάφορα διάσπαρτα μέτωπα της φωτιάς που ανά καιρούς αναζωπυρώνονταν, ωστόσο παρά την επικινδυνότητα, ένας δυνατός όχλος έσπαγε την εκκωφαντική ησυχία του καμένου τόπου. Κραδαίνοντας ρόπαλα και καβαλώντας μηχανές, ένα πλήθος ανθρώπων όργωνε την περιοχή του οικισμού, αναζητώντας μετανάστες για λιντσάρισμα μέσα στη σκοτεινιά της νύχτας.
Το προηγούμενο βράδυ, μαζί με τα επείγοντα μηνύματα των αρχών για εκκένωση της περιοχής, στα κινητά πολλών κατοίκων της Αλεξανδρούπολης έφτασε ακόμα μια ειδοποίηση. Διάφορες ομάδες ανταλλαγής μηνυμάτων δημιουργήθηκαν σε εφαρμογές, όπως το Viber και το Whatsapp, στέλνοντας προσκλήσεις σε δεκάδες κατοίκους, και προτρέποντας τους «να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους».
Το τρίγωνο της αναποτελεσματικότητας του κράτους απέναντι στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των πύρινων μετώπων, της αδικαιολόγητης έλλειψης πληροφόρησης και έγκαιρης ενασχόλησης των ΜΜΕ με την πυρκαγιά στην Βόρεια Ελλάδα, αλλά και της έντονης συνωμοσιολογίας της εποχής των social media έχει δημιουργήσει ένα τοξικό κοκτέιλ στην κοινωνία μας
Κάτω από την τραγική είδηση για τους 18 απανθρακωμένους που βρέθηκαν στο δάσος της Δαδιάς επικρατεί ένας οχετός τοξικότητας και ρητορικής μίσους. Το ίδιο και στο σοκαριστικό βίντεο που απεικονίζει ένα τρέιλερ, εντός του οποίου κρατούνταν παράνομα 13 μετανάστες, συριακής και πακιστανικής καταγωγής, με τον οδηγό του να φωνάζει «οργανωθείτε, βγείτε όλοι να τους μαζέψουμε, θα μας κάψουνε, αυτό σας λέω μόνο», και το οποίο οδήγησε σε τρείς προσαγωγές από την ΕΛ.ΑΣ..
«Μην τους δείχνεις, καψ’ τους!» σχολιάζει οργισμένος ένας χρήστης του Facebook κάτω από το βίντεο της ντροπής. «Επάνω τους όλοι μας, ριξ΄ τους μέσα στη φωτιά», συμφωνεί από κάτω μια ομοβροντία σχολίων.
Το τρίγωνο της αναποτελεσματικότητας του κράτους απέναντι στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των πύρινων μετώπων, της αδικαιολόγητης έλλειψης πληροφόρησης και έγκαιρης ενασχόλησης των ΜΜΕ με την πυρκαγιά στην Βόρεια Ελλάδα, αλλά και της έντονης συνωμοσιολογίας της εποχής των social media έχει δημιουργήσει ένα τοξικό κοκτέιλ στην κοινωνία μας. Θρέφει θηριώδεις συμπεριφορές που εύκολα γίνονται ανεξέλεγκτες, και το μίσος περνάει πια εύκολα από τα λόγια στην πράξη.
Ήδη η κατάσταση έχει βγει εκτός ορίου. Δεκάδες άνθρωποι έχουν ήδη αποφασίσει να πάρουν τον νόμο στα χέρια τους, προαποφασίζοντας για τους υπαίτιους της φωτιάς δίχως τεκμήρια, και σχηματίζοντας πολιτοφυλακές για να σπείρουν τυφλά την δική τους βίαιη εκδοχή της Δικαιοσύνης μέσω πογκρόμ. «Πρώτη φορά βλέπω την πόλη μου να είναι τόσο εχθρική» δηλώνουν σοκαρισμένοι κάτοικοι της περιοχής στη LiFO, περιγράφοντας την κατάσταση των τελευταίων ωρών. Φοβούνται τόσο για τις εικόνες που περνούν μπροστά από τα μάτια τους, όσο και για τις συνέπειες που θα υποστούν οι ίδιοι αν τολμήσουν να υψώσουν την φωνή τους απέναντι στο τυφλό μίσος.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η παραπληροφόρηση καλπάζει ανενόχλητη. Δεκάδες ψευδή και νεφελώδη αφηγήματα υφαίνονται ασταμάτητα και στρέφουν την οργή του κόσμου προς αποδιοπομπαίους τράγους. «Τρείς μετανάστες εντοπίστηκαν στο βουνό, ζήτησαν μουσουλμάνο διερμηνέα, και είπαν ότι θα βάλετε εμάς τους 3 στη φυλακή αλλά άλλοι 600 είναι έτοιμοι να σας κάψουν» αναφέρει μια ανάρτηση που κυκλοφορεί στην περιοχή της Ροδόπης και κοινοποιείται από δεκάδες λογαριασμούς - παρότι ακόμα και σε πρώτη ανάγνωση, είναι εμφανώς αντιφατική και εντελώς απίθανη.
Δεν βοηθά και το γεγονός πως ο ρατσιστικός λόγος έχει πλέον κανονικοποιηθεί πλήρως στον ελληνικό δημόσιο διάλογο, τον διαδικτυακό αλλά και τον πολιτικό. «Να είστε σε εγρήγορση για να κάνουμε αυτό που ξέρουμε καλά! Έχουμε πόλεμο κύριοι» έγραψε οργισμένος στο Facebook ο βουλευτής Έβρου της «Ελληνικής Λύσης», Πάρης Παπαδάκης, σε μια ανάρτηση που δύσκολα μπορεί να ερμηνευτεί ως κάτι άλλο πέρα από προτροπή στην βία και την αυτοδικία κατά των μεταναστών της περιοχής, δίχως το παραμικρό τεκμήριο.
Μαζί με τα δάση, τα σπίτια και τις περιουσίες μας, στο πλάι των απανθρακωμένων σωμάτων που βρέθηκαν στην καρδιά του δάσους της Δαδιάς, κινδυνεύει να καεί και η ίδια η ανθρωπιά μας. Δεν χρειαζόταν να βγουν άνθρωποι με ρόπαλα στα δάση ενός καμένου τόπου, αναζητώντας μετανάστες για λιντσάρισμα, για να συνειδητοποιήσουμε πως η ανεξέλεγκτη ρητορική μίσους οδηγεί –σε τι άλλο άραγε– στο μίσος. Αλλά έστω και τώρα, πριν θρηνήσουμε και άλλα θύματα, προτού καταρρεύσει πλήρως η έννοια του κράτους, δεν είναι αργά για να υψώσουμε ένα ανάχωμα απέναντι στην παραπληροφόρηση και την προτροπή στη βία.
