Η ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ δεν ξαφνιάζει, ιδίως όταν πρόκειται για νεκρούς σε εμφύλιες διαμάχες ή πολέμους. Ανέκαθεν, η προπαγάνδα της μιας πλευράς φούσκωνε τις απώλειες του αντιπάλου της και υποτιμούσε τις δικές της ή το αντίστροφο, αν επρόκειτο για αθώους αμάχους. Αναντίρρητα, επίσης, πάντοτε θα υπάρχουν αρνητές της φάρας του Ντέιβιντ Ίρβινγκ που θα αμφισβητούν και τα πλέον τεκμηριωμένα γεγονότα. Το πρώτο και αναπόφευκτο θύμα του πολέμου είναι η αλήθεια, λέει μια χιλιοειπωμένη ρήση. Το είδαμε στον πόλεμο της Ουκρανίας, όπου οι εκτιμήσεις διαφέρουν ακόμη και κατά εκατοντάδες χιλιάδες, και το ξαναβλέπουμε με τις πρόσφατες διαδηλώσεις στο Ιράν.
Δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι στο Ιράν η βίαιη καταστολή προκάλεσε αδιανόητο μακελειό, το χειρότερο λουτρό αίματος τουλάχιστον τα τελευταία πενήντα χρόνια. «Η Ισλαμική Δημοκρατία επανέλαβε όλα τα εγκλήματα που είχε διαπράξει κατά τη διάρκεια των 47 χρόνων αιματηρής κυριαρχίας της σε σχεδόν δύο εβδομάδες, σε τεράστια και φρικτή κλίμακα» (Ένωση Ιρανών Συγγραφέων). Η απόδειξη είναι αδιάσειστη, αφού προέρχεται από το ίδιο το καθεστώς: ο αριθμός των νεκρών που δημοσίευσε το Ίδρυμα των Μαρτύρων είναι 3.117, συμπεριλαμβανομένων μελών των υπηρεσιών ασφαλείας. Ο αριθμός αυτός, όμως, είναι το πάτωμα. Ουδείς γνωρίζει ποια είναι η οροφή, η δε μεταξύ τους γκρίζα περιοχή είναι γεννήτρια ασύστολου σπεκουλαρίσματος.
Είναι υπεραρκετή η παραδοχή ότι δολοφονήθηκαν «χιλιάδες» διαδηλωτές και «εκατοντάδες» κυβερνητικοί. Το μακελειό καταγράφηκε στις συνειδήσεις ως φρικώδης βαρβαρότητα, και οι προσθαφαιρέσεις θυμάτων δεν το κάνουν περισσότερο ή λιγότερο απεχθές.
Αίφνης, άρχισε να ακούγεται ότι οι νεκροί είναι 15.000, 30.000, έως και 80.000 (LBC News). Αποκορύφωμα αυτής της απίστευτης ανευθυνότητας ήταν ο ισχυρισμός ότι 350.000 άνθρωποι τραυματίστηκαν και όλοι νοσηλεύτηκαν σε νοσοκομεία, στο δε γαλλόφωνο ισραηλινό i24 News ειπώθηκε ότι οι νεκροί στις πρόσφατες διαδηλώσεις στο Ιράν είναι 84.677 – παντελώς ατεκμηρίωτες ποσοτικές εκτιμήσεις βασισμένες σε ανύπαρκτες ή αναξιόπιστες μαρτυρίες.
Σημειωτέον, η σχετικά αξιόπιστη οργάνωση HRANA (Human Rights Activists News Agency) με έδρα τις ΗΠΑ ισχυρίζεται ότι, έως και την 37η ημέρα από την έναρξη των κινητοποιήσεων, έχει επαληθεύσει συνολικά 6.854 θανάτους (διαδηλωτές και κυβερνητικοί) και ερευνώνται άλλες 11.280 περιπτώσεις. Εν πάση περιπτώσει, απαιτούνται περισσότερες από μία ανεξάρτητες έρευνες για να διασφαλιστούν ακριβείς εκτιμήσεις, και αυτό θα πάρει χρόνο.
Έως τότε είναι υπεραρκετή η παραδοχή ότι δολοφονήθηκαν «χιλιάδες» διαδηλωτές και «εκατοντάδες» κυβερνητικοί. Το μακελειό καταγράφηκε στις συνειδήσεις ως φρικώδης βαρβαρότητα, και οι προσθαφαιρέσεις θυμάτων δεν το κάνουν περισσότερο ή λιγότερο απεχθές.
Αξιοσημείωτη η συνηγορία του Μετώπου Μεταρρύθμισης του Ιράν –μιας συμμαχίας μεταρρυθμιστικών ομάδων που βοήθησαν στην εκλογή του προέδρου του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν –, το οποίο είπε ανοιχτά ότι οι δολοφονίες έχουν καταστήσει το status quo αδικαιολόγητο, εκφράζοντας παράλληλα ντροπή και οργή.
Φυσικά, θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες καταγραφής των θυμάτων. Ένα ελάχιστο προαπαιτούμενο για να βγει η χώρα από το ερεβώδες παρόν είναι η δίκαιη δίκη όσων ενεπλάκησαν στην αιματοχυσία, ώστε να υπάρξει δικαιοσύνη για τους νεκρούς, να επέλθει η κάθαρση και να σταθεί στα πόδια του ένα νέο ανθρώπινο σύστημα διακυβέρνησης.
Ωστόσο, δεν είναι ούτε αθώα ούτε αυθόρμητη αυτή η πλειοδοσία των θυμάτων. Οι αριθμοί εξυπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες, ιδίως τη δημιουργία εξτρεμιστικής ατμόσφαιρας προκειμένου να διευκολυνθεί η στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν. Είναι άγνωστο τι θα συμβεί τελικά, παρότι τις τελευταίες μέρες υπάρχει μια κάποια αισιοδοξία ότι τα πράγματα μπορούν να διευθετηθούν μέσω της διπλωματίας.
Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να κατανοήσουμε δύο αποφάσεις του ιρανικού καθεστώτος, την αναβολή των απαγχονισμών και την πρόταση για δημόσια αναγνώριση των νεκρών. Πρώτα, ως κινήσεις καλής θέλησης προς τη διοίκηση Τραμπ· κατόπιν, ως απόπειρες κατευνασμού των εξοργισμένων Ιρανών και μιας ελάχιστης αποκατάστασης της καταρρακωμένης εμπιστοσύνης τους στην ιρανική κυβέρνηση.
Το μείζον είναι η αποφυγή της στρατιωτικής επέμβασης. Δεν μας χωρίζουν αιώνες από το ανθρωποβόρο χάος που προκάλεσαν οι επεμβάσεις στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, και όπως λέει η Ένωση Ιρανών Συγγραφέων: «Αναμφίβολα, όσοι έχουν συνδέσει το όνειρο της ελευθερίας με τη στρατιωτική επέμβαση, θέλουν να χτίσουν τα θεμέλιά του πάνω στα ερείπια αυτής της γης».
