ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΚΑΛΕΙ η απόφαση της κυβέρνησης να καταβάλλεται το επίδομα ανεργίας και άλλων 18 κοινωνικών επιδομάτων σε προπληρωμένη κάρτα, μέσω της οποίας θα είναι διαθέσιμο για ανάληψη μετρητών μόνο το 50% του ποσού. Πολλοί δικαιούχοι υποστηρίζουν ότι το νέο μέτρο τούς αφαίρεσε το δικαίωμα να διαχειρίζονται το ποσό των επιδομάτων βάσει των προσωπικών τους αναγκών. Ειδικά για τους εποχικούς υπαλλήλους του τουρισμού, τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς και τους καλλιτέχνες, που η ένταξή τους στο ταμείο ανεργίας αποτελεί «ετήσια κανονικότητα», το νέο μέτρο είναι ακόμη πιο προβληματικό.
«Οι άνεργοι δεν θέλουν τα μισά χρήματα σε προπληρωμένη κάρτα, θέλουν το εξευτελιστικό έτσι κι αλλιώς ποσό που τους δίνεται σε μετρητά, μήπως και καταφέρουν έτσι να πληρώσουν το νοίκι του σπιτιού που μένουν, για να μην τους πετάξουν έξω, στον δρόμο, κι ας τρώνε σκέτο ψωμί κάθε μέρα».
Η Χ. είναι 59 χρονών. Βγήκε στην ανεργία πριν από μερικούς μήνες. Ήταν από τους ανθρώπους που επικοινώνησαν μαζί μας, ζητώντας να αναδειχθεί «το νέο πρόβλημα των αδύναμων» μέσα από κάποιο ρεπορτάζ. Η Χ. είναι αγανακτισμένη από το νέο μέτρο της κυβέρνησης, που βάζει όριο στην ανάληψη μετρητών από το επίδομα ανεργίας που λαμβάνει: «Από την τράπεζα μπορώ να κάνω ανάληψη μετρητών μόνο το 50% του ποσού από το επίδομα ανεργίας», λέει. Υποστηρίζει ότι το νέο μέτρο έχει τινάξει στον αέρα τον προγραμματισμό της και δημιουργεί προβλήματα αντί να λύνει τα ήδη υπάρχοντα. «Μ’ αυτό το ποσό κάλυπτα το ενοίκιο του γιου μου που κάνει ένα μεταπτυχιακό, ταυτόχρονα δουλεύει και τα βγάζει κι αυτός πέρα δύσκολα. Τώρα πια δεν μπορώ να το κάνω. Όσες φορές κι αν ρώτησα στη ΔΥΠΑ γιατί συμβαίνει αυτό, γιατί δεν μπορώ έστω να μεταφέρω μέρος του ποσού σε άλλο λογαριασμό χωρίς να πάρω μετρητά στο χέρι, δηλαδή να κατατεθούν στον τραπεζικό λογαριασμό του γιου μου, οι υπάλληλοι μού απαντούσαν με αυτοματοποιημένο τρόπο: “Μπορείτε να κάνετε ανάληψη μόνο το 50% του ποσού”. Την ίδια φράση, ξανά και ξανά. Χωρίς καμία εξήγηση. Δουλεύω τόσα χρόνια, έχω πληρώσει τόσα λεφτά σε εισφορές και δικαιούμαι να αποφασίσω εγώ πώς θα ξοδέψω τα λιγοστά χρήματα του επιδόματος. Δυστυχώς, όμως, πλέον τίποτα δεν είναι αυτονόητο», λέει.
Για τον Νίκο Φωτόπουλο, γενικό γραμματέα της ΓΣΕΕ, η απόφαση να δοθεί το 50% του επιδόματος ανεργίας σε προπληρωμένη κάρτα και όχι σε μετρητά «είναι η χαριστική βολή» για τους ανέργους: «Οι άνεργοι δεν θέλουν τα μισά χρήματα σε προπληρωμένη κάρτα, θέλουν το εξευτελιστικό έτσι κι αλλιώς ποσό που τους δίνεται σε μετρητά, μήπως και καταφέρουν έτσι να πληρώσουν το νοίκι του σπιτιού που μένουν, για να μην τους πετάξουν έξω, στον δρόμο, κι ας τρώνε σκέτο ψωμί κάθε μέρα», λέει στη LiFO. Αλλά αυτό δεν μπορούν να το καταλάβουν οι ιθύνοντες, όπως λέει, «που παντελονιάζουν 8.000 και 10.000 ευρώ κάθε μήνα σε ρευστό!».
Διερωτάται αν έχουν καταλάβει ότι «αφήνουν τον άνεργο με 255 ευρώ και τον μακροχρόνια άνεργο με 100 ευρώ τον μήνα». Και τώρα «τους στερούν τη δυνατότητα έστω και αυτά τα λίγα ψίχουλα που τους πετάνε να μπορούν να τα διαχειριστούν όπως κρίνουν», προσθέτει.
Όταν το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον νέο τρόπο πληρωμής με την προπληρωμένη κάρτα, στην οποία θα πιστώνονται τα ποσά για τα επιδόματα ανεργίας, μητρότητας, τα εποχικά βοηθήματα και τις ειδικές παροχές για ευάλωτες ομάδες της ΔΥΠΑ, δίνοντας το δικαίωμα ανάληψης μόνο για το 50% του ποσού, πολλοί δικαιούχοι αντέδρασαν. Οι αντιδράσεις πυροδοτήθηκαν και από το επιχείρημα του αρμόδιου υπουργείου ότι η προπληρωμένη κάρτα θεσμοθετήθηκε έχοντας «ως στόχο την απλοποίηση και τον εκσυγχρονισμό της καταβολής των δικαιούμενων ποσών στους δικαιούχους, αλλά και την ενίσχυση της διαφάνειας των συναλλαγών μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών». Για τους πολίτες που είναι δικαιούχοι των επιδομάτων, τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι: «Απαράδεκτο και τιμωρητικό να καταβάλλεται ειδικά το επίδομα μητρότητας σε προπληρωμένη κάρτα. Άμα θέλετε διαφάνεια, εφαρμόστε το ίδιο μέτρο και στους μισθούς των υπουργών, να δούμε ποιος φοροδιαφεύγει και ποιος όχι, που όλοι έχουν καταλήξει με 50 ακίνητα και αμέτρητες καταθέσεις», σχολίασε μια άνεργη μητέρα.
Το υπουργείο «χρυσώνει το χάπι», όπως λένε οι πολίτες, προβάλλοντας τα κίνητρα για τη χρήση της κάρτας. «Η χρήση της προπληρωμένης κάρτας δεν είναι μόνο μια τεχνική αλλαγή, αλλά προσφέρει επιπλέον κίνητρα, όπως ένα ειδικό πρόγραμμα δημόσιας κλήρωσης (λοταρία). Μέσω του προγράμματος, θα αναδειχθούν συνολικά 8.500 τυχεροί, καθένας εκ των οποίων θα κερδίσει από 1.000 ευρώ. Όσο περισσότερο χρησιμοποιεί ένας δικαιούχος την προπληρωμένη κάρτα για αγορές –πέρα από το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό του 50%– τόσο περισσότεροι θα είναι οι λαχνοί που θα συγκεντρώνει, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες να κερδίσει», αναφέρει στις ανακοινώσεις του.
Όσο κι αν το υπουργείο Εργασίας υποστηρίζει ότι «η εισαγωγή του νέου τρόπου πληρωμής σηματοδοτεί μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού του συστήματος κοινωνικών παροχών, με έμφαση στην ασφάλεια, τη διαφάνεια και τη διευκόλυνση των συναλλαγών», η άλλη πλευρά έχει τις δικές της απόψεις. Οι αντιδράσεις που έχει προκαλέσει η απόφαση της κυβέρνησης να καταβάλλεται το 50% του επιδόματος ανεργίας και άλλων 18 κοινωνικών επιδομάτων σε προπληρωμένη κάρτα έρχονται με εμφατικό τρόπο από τις ομάδες των εργαζομένων που βρίσκονται σε καθεστώς διαρκούς εργασιακής αστάθειας και βρίσκονται, εκόντες άκοντες, συχνά στο ταμείο ανεργίας.
Πρόκειται για αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, καλλιτέχνες και εποχικούς υπαλλήλους του τουρισμού, που μπαινοβγαίνουν στην ανεργία λόγω εποχικότητας και γνωρίζουν πολύ καλά τι σημαίνει το άγχος και η ανασφάλεια της διαρκούς εργασιακής αστάθειας. «Έχουμε εξηγήσει πολλές φορές με επιστολές μας γιατί τα επιδόματα αποτελούν έναν βασικό πόρο για τους καλλιτέχνες και τους εργαζόμενους στην τέχνη και τον πολιτισμό σε διεθνές επίπεδο, καθώς ο κλάδος μας μαστίζεται από την επισφάλεια και την εποχικότητα. Αν η ΔΥΠΑ επιβάλει στους εργαζόμενους δικαιούχους και τον τρόπο διαχείρισης των χρημάτων των επιδομάτων, τότε οι εργαζόμενοι του κλάδου μας θα αντιμετωπίσουν περαιτέρω δυσκολίες», λέει στη LiFO o Kώστας Κεχαγιόγλου, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος Ακροάματος. Υποστηρίζει ότι «η ρύθμιση αυτή αποτελεί ένα ακόμα αναξιοπρεπές μέτρο, αφού αφαιρεί από τους δικαιούχους τη δυνατότητα της επιλογής να διαχειριστούν το ποσό της επιδότησής τους με τρόπο που να εξυπηρετεί αντικειμενικά τις δικές τους, προσωπικές ανάγκες. Είναι μία ακόμα απόφαση της κυβέρνησης που επιχειρεί να εξυπηρετήσει το αφήγημα ότι “οι άνεργοι είναι τεμπέληδες που τρώνε επιδόματα’’. Απώτερος σκοπός είναι η συνολική ισοπέδωση των προστατευτικών ρυθμίσεων για την εργασία, ώστε να γίνει ακόμα πιο φτηνή», λέει.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού Ειδικής Αγωγής (ΠΟΣΕΕΠΕΑ) έχει αντιδράσει κι αυτή στο νέο μέτρο: «Είναι αδιανόητο να θεωρείται “στήριξη” η μετατροπή της οικονομικής ενίσχυσης σε κουπόνι, χωρίς δυνατότητα αξιοπρεπούς, αυτόνομης διαχείρισης από τον ίδιο τον δικαιούχο». Πρόκειται για μια επιλογή, όπως ισχυρίζεται, «που συνιστά σοβαρότατο πλήγμα στην αξιοπρέπεια των δικαιούχων, υπονομεύει την ελευθερία διαχείρισης του ήδη ανεπαρκούς επιδόματος και οδηγεί σε περαιτέρω οικονομικό και κοινωνικό αποκλεισμό χιλιάδες συμπολίτες μας». Ειδικά για τα μέλη τους, τις/τους αναπληρώτριες/-τες «που παραμένουν για μήνες άνεργες/-οι μέχρι την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, το επίδομα ανεργίας αποτελεί τη μοναδική –και ανεπαρκή– στήριξη διαβίωσης. Η απόφαση αυτή έρχεται να προστεθεί: στην αύξηση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων που αποκλείει πλέον σημαντικό αριθμό συναδέλφων από τη λήψη του επιδόματος∙ στον ήδη εξευτελιστικό χαρακτήρα του επιδόματος σε σχέση με το κόστος ζωής∙ στον έμμεσο έλεγχο της κατανάλωσης, μέσω περιορισμών στις αγορές και τις υπηρεσίες που μπορούν να καλυφθούν από την κάρτα».
Η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος, που εκπροσωπεί τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, κάνει λόγο για μια επιθετική πολιτική απέναντι στους εργαζόμενους: «Η πολιτική αυτή απόφαση έρχεται σε συνέχεια μιας σειράς ενεργειών που φέρνει σε ακόμη πιο δυσχερή θέση το σύνολο των δικαιούχων αυτών των επιδομάτων και φυσικά και τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς. Ήδη το ύψος του ποσού είναι τέτοιο που δεν μπορεί να ανταποκριθεί ούτε στις στοιχειώδεις καθημερινές ανάγκες με βάση το υψηλότατο κόστος διαβίωσης, ενώ μεγάλη μερίδα συμπολιτών μας που δικαιούταν και έπαιρνε το επίδομα δεν θα το λαμβάνει πλέον, με την αύξηση των εισοδηματικών και άλλων κριτηρίων που επιβλήθηκαν. Η ίδια η κυβέρνηση επομένως έθεσε εμπόδια στην απόδοσή τους», αναφέρει, υποστηρίζοντας ότι «είναι απαράδεκτο η κυβέρνηση να θέλει να αποφασίζει και τον τρόπο που θα διαθέσουν τα ελάχιστα χρήματα που λαμβάνουν οι δικαιούχοι».
Ο Σπύρος Μαρίνης Πρόεδρος της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδος μας εξηγεί, ότι «το 1/3 στην πρωτοβάθμια αλλά και συνολικά στην εκπαίδευση είναι αναπληρωτές. Μιλάμε δηλαδή, συνολικά, για 47 με 48 χιλιάδες αναπληρωτές σε όλη την εκπαίδευση. Αυτοί οι συνάδελφοι προσλαμβάνονται σταδιακά, όχι πάντα από τον Σεπτέμβρη, μπορεί να προσληφθούν τον Οκτώβρη και κάποιες φορές το Νοέμβρη και απολύονται στο τέλος του Ιουνίου. Αρα για κάποιο διάστημα, δύο, τρείς μπορεί και τέσσερις μήνες, μπαίνουν στο ταμείο ανεργίας». Ο πρόεδρος της ΔΟΕ υποστηρίζει ότι η αλλαγή καταβολής του επιδόματος ανεργίας μέσω προπληρωμένης κάρτας, «δημιουργεί πολύ μεγάλο πρόβλημα. Γιατί αυτοί οι συνάδελφοι διατηρούν το σπίτι που νοικιάζουν και μέσα από το επίδομα ανεργίας πληρώνουν το ενοίκιο. Αυτή τη στιγμή τους στερείται αυτή η δυνατότητα. Μπορεί σε κάποιους αυτή η αλλαγή να φαίνεται ένα μικρό πρόβλημα. Αλλά για χιλιάδες εκπαιδευτικούς δεν είναι. Ανατρέπεται ένας προγραμματισμός», λέει.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η κυβέρνηση μπορεί να μην προχωρήσει στην απόσυρση του μέτρου, αλλά επανεξετάζει την εφαρμογή του και είναι πολύ πιθανό να προχωρήσει σε βελτιωτικές αλλαγές. Το ζήτημα αφορά χιλιάδες δικαιούχους, αφού μέσω προπληρωμένης κάρτας καταβάλλονται 15 επιδόματα της ΔΥΠΑ, μεταξύ των οποίων τα επιδόματα ανεργίας και μακροχρόνιων ανέργων, ειδικά εποχικά επιδόματα, αλλά και τέσσερις παροχές που χορηγούνται μέσω του ΟΠΕΚΑ, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, τα επιδόματα αναδοχής και γέννησης και το επίδομα παιδιού.
