ΕΔΩ ΚΑΙ ΛΙΓΕΣ μέρες έχει ανέβει στο Netfix το ντοκιμαντέρ του Μαρκ Μονρό (που έχει θητεύσει ως σεναριογράφος σε βραβευμένες και επιφανείς ταινίες έρευνας και τεκμηρίωσης της τελευταίας δεκαπενταετίας, όπως το “The Cove” για το κυνήγι δελφινιών στην Ιαπωνία και το “Icarus” για το ντόπινγκ) για τις συνθήκες που οδήγησαν στο μοιραίο, τελευταίο ταξίδι του υποβρύχιου σκάφους Titan με προορισμό το ναυάγιο του σχεδόν συνονόματού του, «Τιτανικού» – μια τραγωδία που κράτησε την αναπνοή του πλανήτη για μερικές μέρες πριν από δύο χρόνια.
Ήταν όμως μια προαναγγελθείσα τραγωδία όπως αποδεικνύουν οι μαρτυρίες και τα στοιχεία που καταγράφονται σ’ αυτή την δίωρη ταινία, η οποία αποτελεί μια εξαιρετική ερευνητική δουλειά που παρακολουθείται με πολύ ενδιαφέρον και ακόμα μεγαλύτερη αγωνία – ασχέτως αν η κατάληξη είναι γνωστή – πάνω απ’ όλα όμως λειτουργεί ως παραβολή (για την απληστία, τη μεγαλομανία, την αλαζονεία, τον ναρκισσισμό, την ύβρη) και ως προειδοποίηση. Σαν τον τελευταίο ήχο που καταγράφηκε από το “Titan” – και τον ακούμε στην ταινία – πριν παραδοθεί στην υψηλή πίεση που το στραγγάλισε μαζί με τους πέντε ζάπλουτους επιβάτες του: μια απόκοσμη βοή.
Δύο χρόνια μετά, το επίσημο πόρισμα για τις συνθήκες που οδήγησαν στο δυστύχημα δεν έχει εκδοθεί ακόμα, όπως όμως λέει ένας πρώην αρχιμηχανικός στην εταιρεία του Στόκτον Ρας, «δεν φταίνε τόσο οι παραλείψεις, οι αστοχίες, τα σφάλματα όσο η κουλτούρα της επιτυχίας με κάθε κόστος».
Στο επίκεντρο της αφήγησης βρίσκεται, στοιχειωμένο και μακάβριο, το πορτρέτο ενός από αυτούς τους επιβάτες αλλά και οραματιστή αυτής της επιχείρησης που έμελλε να έχει άδοξο και τραγικό τέλος. Η ταινία μοιάζει με δίκη (και καταδίκη) του Στόκτον Ρας, ιδρυτή και CEO της εταιρείας OceanGate, υπεύθυνης για την κατασκευή και την λειτουργία του υποβρύχιου τουριστικού σκάφους (100.000 δολάρια το ναύλο) που θα άνοιγε στο «κοινό» την πύλη για τα κρυμμένα μυστικά στα βάθη των ωκεανών με πρώτο σταθμό τον μύθο του «Τιτανικού» μαρμαρωμένου στον υγρό του τάφο, 3.800 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του νερού.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των στελεχών και των μηχανικών της εταιρείας οι οποίοι παραιτούνταν ή απολύονταν ο ένας μετά τον άλλον αφού οι προειδοποιήσεις και οι ενστάσεις τους σχετικά με την ασφάλεια του σκάφους (το οποίο, για να μειωθεί δραστικά το βάρος και κυρίως το κόστος, αντί για τιτάνιο κατασκευάστηκε με νήμα άνθρακα, ένα επισφαλές και απρόβλεπτο υλικό για τέτοιες συνθήκες) πήγαιναν στα σκουπίδια, ο Σακς εμφανίζεται μετά θάνατον ως «οραματιστής», «τολμηρός», ακόμα και «ιδιοφυής». Ήταν επίσης «αλαζονικός», «μεγαλομανής», ενδεχομένως και «ψυχοπαθής».
Ο Ρας ήταν από πολύ πλούσια και επιφανή οικογένεια – όπως και η σύζυγός του – ο ίδιος όμως επιθυμούσε διακαώς να αγγίξει το εκτόπισμα του Τζεφ Μπέζος και του Ίλον Μασκ. Στην πορεία έφτασε να διοικεί την εταιρεία του σα να επρόκειτο για «αίρεση» που βρίσκεται πάνω από τους κανόνες και δεν ήθελε να ακούσει κανέναν από όσους του έλεγαν ότι το «κακό» ήταν απλώς ζήτημα χρόνου, ότι ήταν, όπως του είχε πει ένας πρώην συνεργάτης του, μια «μαθηματική βεβαιότητα».
«Η τύχη είναι η υπ’ αριθμόν ένα υπερδύναμη», τον βλέπουμε να δηλώνει σε μια εμφάνισή του σε πρωινή τηλεοπτική εκπομπή μεγάλου αμερικανικού δικτύου λίγο καιρό πριν το μοιραίο ταξίδι. Η τύχη του «Τιτάνα» βάστηξε για πέντε καταδύσεις στο ναυάγιο του («καταραμένου» ακόμα και έναν αιώνα μετά τη βύθισή του) «Τιτανικού». Το έκτο ήταν το τελευταίο. Δύο χρόνια μετά, το επίσημο πόρισμα για τις συνθήκες που οδήγησαν στο δυστύχημα δεν έχει εκδοθεί ακόμα, όπως όμως λέει ένας πρώην αρχιμηχανικός στην εταιρεία του Στόκτον Ρας, «δεν φταίνε τόσο οι παραλείψεις, οι αστοχίες, τα σφάλματα όσο η κουλτούρα της επιτυχίας με κάθε κόστος».
TITAN: The OceanGate Submersible Disaster | Official Trailer | Netflix
