ΣΕ ΜΙΑ ΣΚΗΝΗ του ντοκιμαντέρ «Ελ Πέπε: Μια ανώτερη ζωή» (διαθέσιμο στο Netflix) που είχε γυρίσει προ δεκαετίας ο Εμίρ Κουστουρίτσα για τον Χοσέ «Πέπε» Μουχίκα, ο πιο αγαπητός και προσιτός στον λαό Πρόεδρος του κόσμου μπλέκει σε μια έντονη λογομαχία με έναν πολίτη ο οποίος δεν σπεύδει να τον συγχαρεί και να τον αγκαλιάσει όπως βλέπουμε να συμβαίνει στην ταινία διαρκώς, αλλά κατηγορεί τον πρώην επιφανή ηγέτη των Τουπαμάρος ότι «τα έχει βρει» με το ΔΝΤ.
«Δεν ξέρεις τι σου γίνεται», του απαντά σε έντονο ύφος ο Μουχίκα που τότε βρισκόταν λίγο πριν από το τέλος της μνημειώδους θητείας του, η οποία κατοχύρωσε την Ουρουγουάη στη διεθνή συνείδηση ως υπόδειγμα κοινωνικού και φιλελεύθερου κράτους μέσα στον 21ο αιώνα, ως έναν ιδανικό προορισμό (ίσως και μόνιμου) στο παγκόσμιο χάος που ζούμε.
«Το μεγαλύτερο έγκλημα είναι το τραπεζικό σύστημα», μονολογεί ο «Πέπε» καθώς οδηγεί τον χαρακτηριστικό γαλάζιο σκαραβαίο του με κατεύθυνση το κέντρο του Μοντεβιδέο για την τελετή λήξης της προεδρίας του.
Μια χώρα που μάλιστα είχε ως ηγέτη μια τέτοια φυσιογνωμία, έναν πολιτικό ο οποίος ο οποίος ήταν σα να έχει βγει από παραμύθι και έκανε τον Λούλα – μόνο αυτός μας έμεινε πλέον να εξορκίζει τα τέρατα – να μοιάζει με συντηρητικό τεχνοκράτη. «Το μεγαλύτερο έγκλημα είναι το τραπεζικό σύστημα», μονολογεί ο «Πέπε» καθώς οδηγεί τον χαρακτηριστικό γαλάζιο σκαραβαίο του με κατεύθυνση το κέντρο του Μοντεβιδέο για την τελετή λήξης της προεδρίας του.
Αλλά αυτό είναι το κόστος των συμβιβασμών που πρέπει να κάνει ένας μεγαλόπνοος πολιτικός και ένα ακόμα δείγμα ίσως του ότι ουδείς προφήτης στον τόπο του, ακόμα κι αν πρόκειται για έναν άνθρωπο που συχνά τον συνοδεύουν μεσσιανικοί προσδιορισμοί. Και δικαίως, μάλλον. Εκτός από την ταινία του Κουστουρίτσα, αξίζει να δει κανείς και την εξαιρετική ταινία μυθοπλασίας «Μια νύχτα, δώδεκα χρόνια» (επίσης στο Netflix), η οποία αναπαριστά με συγκλονιστικό τρόπο τις απόκοσμα απάνθρωπες συνθήκες πολυετούς κράτησης του Μουχίκα και των συντρόφων του σε διάφορα κολαστήρια της Ουρουγουανής χούντας.
«Μιλάς με έναν περίεργο γέρο, δεν νιώθω ότι ταιριάζω στον κόσμο του σήμερα», έλεγε πέρσι, τέτοιες μέρες σχεδόν, στον απεσταλμένο των New York Times, σε μια πολύ ωραία συνέντευξη που δημοσιεύτηκε με τίτλο «Πώς να είσαι πραγματικά ελεύθερος: Μαθήματα από έναν φιλόσοφο πρόεδρο». Και πράγματι, μοιάζει με καλή ιδέα, αν όχι με μονόδρομο, το να εκλάβουμε τα λόγια του «Πέπε» ως μαθήματα ή ως (τελευταίες) προειδοποιήσεις. «Ελεύθερος είσαι όταν αποδράσεις από τον νόμο της αναγκαιότητας – όταν ξοδεύεις τον χρόνο σ’ αυτό που επιθυμείς», έλεγε στην ίδια συνέντευξη. «Οι άνθρωποι μπορούν να δημιουργήσουν άπειρες ανάγκες. Η αγορά μας εξουσιάζει και μας κλέβει τις ζωές. Ζούμε για να πληρώνουμε. Η πίστωση έχει γίνει θρησκεία. Αυτό που χρειάζεται η ανθρωπότητα είναι να δουλεύει λιγότερο, να έχει περισσότερο ελεύθερο χρόνο και να είναι πιο προσγειωμένη».
EL PEPE, A SUPREME LIFE by Emir Kusturica | Trailer | GeoMovies
