ΠΡΟΧΘΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στον Guardian ένα απόσπασμα από το νέο βιβλίο της συγγραφέως Σίρι Χούστβεντ, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ghost Stories: A Memoir» και θα κυκλοφορήσει στις αρχές του επόμενου μήνα. Πρόκειται για ένα βιβλίο απομνημονευμάτων που εστιάζει στη μακροχρόνια και βαθιά σχέση της με τον σύζυγό της και διάσημο συγγραφέα Πολ Όστερ, που πέθανε από καρκίνο πριν από δύο χρόνια, τον Απρίλιο του 2024, και στον τρόπο που διαχειρίζεται, με δυσκολία, την απώλειά του.
«Είμαι ζωντανή», γράφει. «Ο σύζυγός μου, ο Πολ Όστερ, έχει πεθάνει. Πέθανε στις 30 Απριλίου 2024, στις 6:58 μ.μ., εδώ στο σπίτι μας στο Μπρούκλιν όπου γράφω τώρα αυτές τις λέξεις… Όλοι πεθαίνουμε, αλλά μόνο μερικοί από εμάς γνωρίζουμε ότι η ζωή μας μπορεί να τελειώσει σύντομα… Αυτό που δεν είχα φανταστεί είναι ότι μετά το θάνατο του Πολ, ο χρόνος θα παραφρονούσε σε σημείο που να μην αναγνωρίζεται πια. Θυμάμαι τι μέρα είναι και μετά το ξεχνάω. Θυμάμαι ότι είναι Μάιος και μετά το ξεχνάω. Οι ώρες περνάνε γρήγορα, αλλά τα λεπτά συχνά κινούνται αργά. Θέλω να ριζώσω το σώμα μου στο ημερολόγιο και στο ρολόι, αυτούς τους αξιόπιστους, αν και τελικά φανταστικούς, δείκτες του χρόνου, αλλά δεν αντιλαμβάνομαι τους τακτικούς ρυθμούς τους. Φοβάμαι ότι αν δεν ελέγχω συνεχώς την ημερομηνία, την ημέρα και την ώρα, θα χάσω τον προσανατολισμό μου, θα σκοντάψω στις σκάλες, και θα πέσω ή θα παρασυρθώ μακριά χωρίς κανένα στήριγμα…».
«Αυτό που δεν είχα φανταστεί είναι ότι μετά το θάνατο του Πολ, ο χρόνος θα παραφρονούσε σε σημείο που να μην αναγνωρίζεται πια. Θυμάμαι τι μέρα είναι και μετά το ξεχνάω. Θυμάμαι ότι είναι Μάιος και μετά το ξεχνάω. Οι ώρες περνάνε γρήγορα, αλλά τα λεπτά συχνά κινούνται αργά».
«…Κοιμάμαι στη δική μου πλευρά του κρεβατιού. Μέχρι στιγμής, δεν έχω πετύχει τον εαυτό μου να πιάνει περισσότερο χώρο από ό,τι πριν. Όταν ξυπνάω, δεν περιμένω να τον βρω δίπλα μου. Δεν περιμένω να μπει στο δωμάτιο. Ξέρω ότι δεν μπορώ να τον εμφανίσω από το πουθενά, όσο κι αν θα το ήθελα. Φοβόμουν τον επικείμενο θάνατό του για πάρα πολύ καιρό. Πιάνω τον ίδιο χώρο στο κρεβάτι όπου αγκαλιαζόμασταν και κοιμόμασταν, χρόνο με το χρόνο… Μετά από όλα τα φρικτά πράγματα που περάσαμε, μου είπε κάποια στιγμή ο Πολ, αν πεθάνω από καρκίνο, αυτό θα είναι μια κακή ιστορία. Για τον Πολ, κακή ιστορία είναι η προβλέψιμη ιστορία. Ο μηχανισμός της πλοκής ικανοποιεί συμβατικές προσδοκίες και δεν προκαλεί έκπληξη στον ακροατή ή τον αναγνώστη. Δεν ήθελε η δική του ιστορία να πέσει σ’ αυτή τη βαρετή κατηγορία».
Τα «φρικτά πράγματα» αφορούν την τραγική υπόθεση του γιου του συγγραφέα (από προηγούμενο γάμο), ο οποίος καταδικάστηκε για εγκληματική αμέλεια που προκάλεσε τον θάνατο του δέκα μηνών γιου του, οδηγήθηκε στη φυλακή και ώρες μετά την αποφυλάκισή του με εγγύηση, πέθανε στις 26 Απριλίου του 2022 μετά από υπερβολική δόση ηρωίνης και fentanyl. Ήταν 44 ετών.
Στο κομμάτι του Guardian υπάρχει μια φωτογραφία που απεικονίζει το ζευγάρι στην αρχή της σχέσης τους πριν από μισό αιώνα σχεδόν και μια φωτογραφία που δείχνει την Χούστβεντ να αγκαλιάζει τον σύζυγό της που κάθεται χαμογελαστός και λουσμένος στο φως σε μια πολυθρόνα στην βιβλιοθήκη του σπιτιού τους, και τραβήχτηκε σύμφωνα με την λεζάντα, την άνοιξη του 2024, λίγο καιρό δηλαδή (λίγες μέρες;) πριν από τον θάνατο του.
Πίσω δεξιά του, δίπλα στο παράθυρο διέκρινα με συγκίνηση στον τοίχο εκείνη την εικόνα (αλλά και δύο προσχέδιά της, πάνω και κάτω) που θυμίζει λίγο Μαγκρίτ, και είχε φιλοτεχνηθεί από τον Αρτ Σπίγκελμαν για το εξώφυλλο του «Mr. Vertigo», ίσως του αγαπημένου μου από μια σειρά μυθιστορημάτων του «παλιού» Όστερ που δεν χορταίναμε να διαβάζουμε το ένα μετά το άλλο από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 μέχρι τα μέσα της επόμενης.
Το απόσπασμα καταλήγει με μια επιστολή που έγραψε λίγο πριν πεθάνει ο συγγραφέας με μελλοντικό παραλήπτη τον εγγονό του, γιο της κόρης του ζεύγους, της τραγουδίστριας Σόφι Όστερ.
Αγαπητέ Μάιλς,
Φαίνεται ότι τελικά έχω λιγότερο χρόνο από ό,τι νόμιζα. Τελείωσα την ακτινοθεραπεία για τον καρκίνο του πνεύμονα στις 2 Νοεμβρίου (2023) και, μετά από την απαιτούμενη αναμονή δύο μηνών, υποβλήθηκα σε αξονική τομογραφία στις 4 Ιανουαρίου (λίγες μόνο μέρες μετά τη γέννησή σου), η οποία έφερε τα ενθαρρυντικά νέα ότι η ακτινοβολία είχε αποτέλεσμα και ο καρκίνος μου υποχωρούσε. Ένα κομμάτι μου άρχισε να ελπίζει ότι μπορεί να ζήσω άλλον έναν χρόνο, αν η επόμενη αξονική (Απρίλιος) και η μεθεπόμενη (Ιούλιος) συνέχιζαν να δείχνουν πρόοδο.
Την περασμένη εβδομάδα, έκανα τη δεύτερη αξονική τομογραφία και, αντίθετα με τις προσδοκίες, οι εικόνες αποκάλυψαν ότι ο καρκίνος είχε εξαπλωθεί από τον δεξιό μου πνεύμονα στον αριστερό και σε άλλα μέρη του σώματός μου. Δεν θα υπάρξει ούτε θεραπεία, ούτε ανάρρωση, ούτε τίποτα εκτός από τη βεβαιότητα του θανάτου μέσα σε λίγους μήνες. Δεν είναι σαφές πόσοι, αλλά είτε είναι ένας είτε δύο είτε τέσσερις είτε πέντε μήνες, σκοπεύω να τους ζήσω εδώ στο σπίτι, κουρνιασμένος στην ηλιόλουστη βιβλιοθήκη στο τρίτο πάτωμα. Η γιαγιά σου κανονίζει για νοσηλεία στο σπίτι, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα υποφέρω έναν θάνατο κάτω από τις λάμπες φθορισμού ενός ζοφερού, πράσινου θαλάμου νοσοκομείου. Θα είμαι εδώ, στο φως, περιτριγυρισμένος από τη μητέρα και τον πατέρα σου και την αγαπημένη μου Σίρι. Αν χρειαστεί, θα μου χορηγηθεί μορφίνη. Αν μπορούσα να διαλέξω, θα προτιμούσα να πεθάνω λέγοντας ένα αστείο.
Ο παππούς σου
