ΘΥΜΗΘΗΚΑ ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΜΕΡΕΣ με τις εξεγέρσεις στο Ιράν ένα ντοκιμαντέρ που είχα δει πριν από χρόνια στο οποίο μιλούσαν μεσήλικες Ιρανοί (αυτοεξόριστοι στην πλειονότητά τους) οι οποίοι δεκαετίες πριν συμμετείχαν ως αριστεροί φοιτητές στην πρώτη γραμμή της Επανάστασης του 1979 που σήμανε το τέλος της εξουσίας του Σάχη, το καθεστώς του οποίου ήταν στυγνά δικτατορικό, μην το ξεχνάμε, κι ας μπορούσαν να φοράνε μίνι οι γυναίκες.
Οι αφηγήσεις τους παρουσίαζαν ποικίλες αποχρώσεις εκείνης της εκρηκτικής περιόδου που έστρωσε τον δρόμο για τη θεοκρατία του Χομεϊνί, οι περισσότεροι όμως κατέληγαν στην ίδια μελαγχολική διαπίστωση: «Ήμασταν τόσο αφελείς που πιστεύαμε ότι μπορούσαμε εμείς να χειραγωγήσουμε τους μουλάδες, ενώ προφανώς συνέβαινε ακριβώς το αντίθετο».
Τα τρία άλμπουμ της, στα οποία συμμετέχουν νεαροί μουσικοί και καλλιτέχνες από την Τεχεράνη με ρίσκο την ελευθερία και τη σωματική τους ακεραιότητα, έχουν ηχογραφηθεί υπό ηρωικές συνθήκες.
Σαράντα τρία χρόνια αργότερα, μια άλλη επανάσταση σαρώνει το Ιράν και οι αρχές της χώρας κατηγορούν για την υποκίνησή της τους συνήθεις υπόπτους: τους Αμερικανούς και Ισραηλινούς πράκτορες, τους Κούρδους αντιφρονούντες και τους «προδότες Ιρανούς του εξωτερικού».
Η 44χρονη Ιρανο-ισραηλινή μουσικός και ηθοποιός (έχει περάσει κι από το Χόλιγουντ) Liraz Charhi, ή σκέτο Liraz, θα μπορούσε να εκπροσωπεί, έμμεσα ή άμεσα, δύο τουλάχιστον από τις παραπάνω κατηγορίες. Η ίδια γεννήθηκε στο Ισραήλ από Ιρανούς γονείς που είχαν εγκαταλείψει τη χώρα τους μερικά χρόνια πριν από την Επανάσταση. Πέρα από την ιρανικής επιρροής μουσική της, είναι επίσης διάσημη στο Ισραήλ από την τηλεοπτική σειρά σύγχρονης κατασκοπίας «Τεχεράνη» στην οποία πρωταγωνιστεί, στον ρόλο μιας δυναμικής πράκτορα της Μοσάντ.
Δεν έχω άποψη για τις υποκριτικές της ικανότητες, η μουσική της όμως –ένα εκλεκτικό χαρμάνι σύγχρονων ψαγμένων ηλεκτροχορευτικών ευαισθησιών και παραδοσιακών μοτίβων με έντονες αναφορές στη χρυσή εποχή της ιρανικής ποπ του ’60 και του ’70– μπορεί να γίνει άκρως εθιστική και είναι αυτή που δρομολόγησε τις συνδέσεις της με την τωρινή εξέγερση. Όχι μόνο επειδή τα κορίτσια που καίνε τις μαντίλες και κόβουν τα μαλλιά τους έχουν οικειοποιηθεί διάφορα τραγούδια της ως ύμνους για ένα διαφορετικό αύριο πέρα από το θεοκρατικό / πατριαρχικό έρεβος, αλλά και εξαιτίας των ηρωικών συνθηκών υπό τις οποίες έχουν ηχογραφηθεί τα τρία άλμπουμ της, στα οποία συμμετέχουν νεαροί μουσικοί και καλλιτέχνες από την Τεχεράνη με ρίσκο την ελευθερία και τη σωματική τους ακεραιότητα.
Κι αν στα δύο προηγούμενα άλμπουμ της η συνεργασία έγινε εξ αποστάσεως και μέσω ενός περίτεχνου δικτύου κρυπτογραφικής επικοινωνίας (και με τη διαβεβαίωση ότι δεν θα αναφερθούν στο τελικό προϊόν τα ονόματα των Ιρανών συνεργατών), για το τρίτο το ρίσκο έγινε πολύ πιο πραγματικό.
Μετά από διάφορες μυστικές διαβουλεύσεις, η Liraz κανόνισε μια κρυφή συνάντηση με τους Ιρανούς καλλιτέχνες στην Κωνσταντινούπολη τον περασμένο Φλεβάρη (η Τουρκία είναι μια από τις ελάχιστες χώρες στις οποίες οι Ιρανοί μπορούν να ταξιδέψουν χωρίς βίζα) για την ηχογράφηση του άλμπουμ που φέρει τον τίτλο «Roya» (φαντασία στα περσικά).
Το άλμπουμ κυκλοφόρησε στις αρχές αυτού του μήνα, σ’ ένα απίστευτα κρίσιμο και ιδανικό timing. «Επιτέλους συμβαίνει», γράφει η Lariz στο επίσημο κανάλι της στο YouTube. «Πάντα πίστευα ότι οι γυναίκες θα ηγηθούν της επανάστασης στο Ιράν. Παρακολουθώ με θαυμασμό αυτές τις θαρραλέες γυναίκες που αγωνίζονται τώρα για την ελευθερία τους. Κάποιες από αυτές συνεργάστηκαν μαζί μου πριν από μερικούς μήνες σ’ ένα υπόγειο στούντιο ηχογραφήσεων της Κωνσταντινούπολης. Η ROYA / φαντασία ήταν το μυστικό μας. Τώρα μπορούμε να το φωνάξουμε στον κόσμο».
