Αποζημίωση σε γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε στείρωση χωρίς τη συγκατάθεσή τους, πρόκειται να προσφέρει η Τσεχική Δημοκρατία καθώς ο Πρόεδρος Miloš Zeman υπέγραψε σχετικό νομοσχέδιο νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα.
Οι γυναίκες, οι περισσότερες από τις οποίες Ρομά, θα λάβουν 300.000 τσέχικες κορώνες (10.000 λίρες).
Η Gwendolyn Albert, ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα που ήταν μία από εκείνους που αγωνίστηκαν για την αλλαγή, δήλωσε πως «Αυτό σημαίνει ότι η αδικία που διαπράχθηκε εναντίον όλων, όσοι έχουν στειρωθεί χωρίς την έγκυρη συναίνεσή τους αναγνωρίζεται και μπορεί να αποκατασταθεί».
Οι κοινωνικοί λειτουργοί χρησιμοποίησαν κίνητρα και απειλές για να αναγκάσουν τις γυναίκες να υποβληθούν στη διαδικασία από το 1966 έως το 2012.
Κανείς δεν γνωρίζει πόσες γυναίκες το έκαναν, αλλά οι ακτιβιστές πιστεύουν ότι υπήρξαν αρκετές εκατοντάδες θύματα.
Το πρόγραμμα κινήτρων τελείωσε με την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1989, αλλά αρκετές έγκυες συνέχισαν να παραπλανούνται υπογράφοντας άθελά τους έντυπα συγκατάθεσης πριν από καισαρική τομή.
Σε ορισμένες περιπτώσεις δε, υπήρχαν και γυναίκες που τους είπαν ότι είχαν στειρωθεί μετά τον τοκετό. Άλλες παραπλανήθηκαν πιστεύοντας ότι ήταν μια «σωτήρια» διαδικασία.
Μόλις το 2012 η τσεχική νομοθεσία άλλαξε. Ο πρώτος δημόσιος διαμεσολαβητής, συγκέντρωσε περισσότερες από 80 μαρτυρίες σχετικά με στειρώσεις για τις οποίες η συγκατάθεση ήταν άκυρη.
Το 2005 δημοσιεύτηκε η τελική αναφορά του διαμεσολαβητή και συνέστησε την καταβολή αποζημίωσης.
Το τσεχικό υπουργείο Υγείας θα διαχειριστεί τις αξιώσεις αποζημίωσης, αν και δεν έχει ακόμη ανακοινώσει πότε θα ξεκινήσει η διαδικασία.
Τα θύματα που μπορούν να αποδείξουν ότι έλαβαν παροχές κατά την περίοδο πριν από το 1990 για τη διαδικασία, θα είναι επιλέξιμα για αποζημίωση.
Όσες γυναίκες υποβλήθηκαν σε αντίστοιχη στείρωση μετά το 1990 θα κληθούν να περιγράψουν τι τους συνέβη και να υποστηρίξουν τους ισχυρισμούς τους όσο καλύτερα μπορούν.
Για την 51χρονη, Elena Gorolová, κοινωνική λειτουργός από την Οστράβα που υποβλήθηκε σε στείρωση σε ηλικία 21 ετών, είπε ότι η κίνηση σηματοδοτεί μια ιστορική νίκη.
«Αγωνιστήκαμε σκληρά για να κερδίσουμε αυτή τη μάχη. Μερικές από τις γυναίκες είναι πλέον μεγάλες σε ηλικία ενώ άλλες έχουν πεθάνει. Χαίρομαι που θα δουν οι υποθέσεις μας το φως της δικαιοσύνης», είπε στον Guardian.
«Ελπίζουμε ότι η έγκριση του νομοσχεδίου για την αποζημίωση θα στείλει ένα μήνυμα σε άλλες χώρες της περιοχής, ιδιαίτερα στη Σλοβακία, η οποία δεν έχει υιοθετήσει παρόμοιο μηχανισμό αποζημίωσης», δήλωσε η Barbora Cernusakova, από τη Διεθνή Αμνηστία.
Προειδοποίησε δε, ότι η αποζημίωση δεν πρέπει να τερματίσει τη συζήτηση για τον ρατσισμό προς τους Ρομά στην Τσεχική Δημοκρατία. Επιπλέον, σημείωσε ότι τα παιδιά Ρομά αντιμετώπισαν διακρίσεις στην εκπαίδευση και συχνά χωρίστηκαν σε ειδικά σχολεία με πιο περιορισμένο πρόγραμμα σπουδών. Οι Ρομά αντιμετώπισαν επίσης διακρίσεις στην απασχόληση και τη στέγαση.
«Η αντιμετώπιση αυτών των μορφών παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων απαιτεί ισχυρή δέσμευση στο επίπεδο της κεντρικής κυβέρνησης και των τοπικών αρχών αλλά και αναγνώριση ότι οι Ρομά είναι ίσοι πολίτες των οποίων τα δικαιώματα πρέπει να προστατεύονται», δήλωσε.
Με πληροφορίες του Guardian
