Η συριακή κυβέρνηση και οι δυνάμεις υπό κουρδική ηγεσία κατέληξαν σε συμφωνία για τη μετατροπή μιας εύθραυστης εκεχειρίας σε μόνιμη κατάπαυση του πυρός, θέτοντας το πλαίσιο για την ενσωμάτωση των κουρδικών δυνάμεων στο κρατικό σύστημα και τον τερματισμό σχεδόν ενός μήνα συγκρούσεων.
Η συμφωνία, που επιτεύχθηκε την Παρασκευή, φαίνεται να αποκλιμακώνει τις εντάσεις μεταξύ των δύο πλευρών γύρω από το ζήτημα της κουρδικής αυτονομίας στη βορειοανατολική Συρία και ανοίγει τον δρόμο ώστε οι υπό κουρδική ηγεσία Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) να ενταχθούν στον νέο συριακό στρατό μέσω διαπραγματεύσεων και όχι μέσω πολεμικών συγκρούσεων.
Πρόκειται ταυτόχρονα για σημαντικό ορόσημο για τη Δαμασκό, η οποία επιδιώκει να επεκτείνει τον έλεγχό της σε ολόκληρη τη συριακή επικράτεια - μια χώρα που επί 14 χρόνια ήταν κατακερματισμένη μεταξύ ανταγωνιστικών πολιτοφυλακών και εξωτερικών δυνάμεων. Οι SDF έλεγχαν μέχρι πρότινος περίπου το ένα τέταρτο της χώρας, καθώς και τα βασικά πετρελαϊκά της κοιτάσματα, αποτελώντας σοβαρή πρόκληση για την εξουσία του νεοσύστατου κράτους.
Η συμφωνία επετεύχθη αφού κυβερνητικές δυνάμεις προέλασαν στη βορειοανατολική Συρία, με τη στήριξη αραβικών και φυλετικών ομάδων, περιορίζοντας την επικράτεια των SDF κατά περίπου 80%.
Οι κουρδικές δυνάμεις είχαν επιλέξει να αποσυρθούν κυρίως από περιοχές με αραβική πλειοψηφία, ενώ ετοιμάζονταν να υπερασπιστούν πόλεις με κουρδική πλειοψηφία, όταν η συμφωνία επετεύχθη.
Βάσει των όρων της, και οι δύο πλευρές θα αποσύρουν τους μαχητές τους από τις γραμμές αντιπαράθεσης στη βορειοανατολική Συρία, ενώ κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας θα εισέλθουν στις πόλεις Χασάκα και Καμισλί, προπύργια της κουρδικής διοίκησης. Οι SDF θα ενσωματωθούν στον συριακό στρατό, ενώ το συριακό κράτος θα απορροφήσει τους πολιτικούς θεσμούς της κουρδικής διοίκησης. Παράλληλα, θα συγκροτηθεί νέα στρατιωτική ταξιαρχία στον συριακό στρατό, στην οποία θα ενταχθούν τρεις ταξιαρχίες των SDF, ενώ μαχητές τους θα τεθούν υπό κυβερνητική διοίκηση και στο Χαλέπι.
Η κουρδική διοίκηση λειτουργούσε επί περίπου μία δεκαετία ως de facto αυτόνομη ζώνη, με δικούς της θεσμούς διακυβέρνησης και ένοπλες δυνάμεις. Με τη συμφωνία της Παρασκευής, το εύρος της αυτονομίας της περιορίζεται δραστικά και αντικαθίσταται από ενιαία διακυβέρνηση με κέντρο τη Δαμασκό.
Σε μια προσπάθεια καθησυχασμού των Κούρδων - μίας από τις μεγαλύτερες εθνοτικές μειονότητες της Συρίας - η συμφωνία προβλέπει επίσης «πολιτικά και εκπαιδευτικά δικαιώματα για τον κουρδικό λαό, καθώς και εγγυήσεις για την επιστροφή των εκτοπισμένων στις περιοχές τους».
Στο κείμενο της συμφωνίας αναφέρεται: «Η συμφωνία αποσκοπεί στην ενοποίηση των συριακών εδαφών και στην πλήρη διαδικασία ενσωμάτωσης της περιοχής, μέσω της ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών και του συντονισμού των προσπαθειών για την ανοικοδόμηση της χώρας».
Η συμφωνία χαιρετίστηκε από τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, ο οποίος διαμεσολαβούσε εντατικά τις τελευταίες δύο εβδομάδες προκειμένου να αποτραπεί γενικευμένος πόλεμος. Τη χαρακτήρισε «βαθύ και ιστορικό ορόσημο».
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Μπάρακ ανέφερε ότι πρόκειται για «ένα προσεκτικά διαπραγματευμένο βήμα, που βασίζεται σε προηγούμενα πλαίσια και στις πρόσφατες προσπάθειες αποκλιμάκωσης, και αντανακλά κοινή δέσμευση στην ένταξη, τον αμοιβαίο σεβασμό και τη συλλογική αξιοπρέπεια όλων των συριακών κοινοτήτων».
Η συμφωνία εμφανίζεται ευνοϊκότερη για την κουρδική διοίκηση σε σύγκριση με προηγούμενες εκεχειρίες και φαίνεται να αποτελεί αποτέλεσμα εντατικής διπλωματικής παρέμβασης των Ηνωμένων Πολιτειών και της Γαλλίας. Παράλληλα, σηματοδοτεί ουσιαστικά το τέλος του εγχειρήματος κουρδικής αυτονομίας στη βορειοανατολική Συρία - με σχετικά περιορισμένη αιματοχυσία.
Με πληροφορίες από Guardian
