Η ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2027 περιλαμβάνεται στο αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία, προκαλώντας έντονο σκεπτικισμό στις Βρυξέλλες και σοβαρές επιφυλάξεις από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Σύμφωνα με υψηλόβαθμους αξιωματούχους, το χρονοδιάγραμμα προβλέπεται στην τελευταία εκδοχή του σχεδίου που προωθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο πλαίσιο των εντατικών διπλωματικών διαβουλεύσεων. Όπως ανέφερε πηγή με γνώση των συνομιλιών, η ένταξη από την 1η Ιανουαρίου 2027 «προβλέπεται, αλλά παραμένει αντικείμενο διαπραγμάτευσης», με την Ουάσινγκτον να τάσσεται υπέρ της επίσπευσης. «Πρόκειται για εξαιρετικά ευαίσθητο θέμα για τους Ευρωπαίους», σημείωσε.
Το θέμα συζητήθηκε σε πρόσφατες επαφές μεταξύ Ουκρανών και Ευρωπαίων αξιωματούχων και στη συνέχεια παρουσιάστηκε στους Αμερικανούς διαπραγματευτές, σύμφωνα με τους Financial Times. Παράλληλα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται τη Δευτέρα στο Βερολίνο για συνομιλίες με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, στο πλαίσιο του εν εξελίξει διπλωματικού μαραθωνίου.
Οι έμμεσες και ιδιαίτερα δύσκολες συνομιλίες μεταξύ Μόσχας και Κιέβου βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και περίπου έναν μήνα, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, οι οποίες πιέζουν για ταχεία διευθέτηση του πολέμου που ξεκίνησε με τη ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022.
Ουκρανία και ΕΕ: Αμφίβολες οι Βρυξέλλες για την ένταξη το 2027
Στις Βρυξέλλες, ωστόσο, η αμερικανική πρόταση αντιμετωπίζεται με βαθύ σκεπτικισμό. «Το 2027; Αυτό είναι μεθαύριο», σχολίασε χαρακτηριστικά στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ακόμη και οι πιο αισιόδοξοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούσαν έως τώρα ότι μια πιθανή ένταξη δεν θα μπορούσε να γίνει πριν από το 2030.
Η διαδικασία προσκρούει, επιπλέον, σε σοβαρά πολιτικά εμπόδια. Η ενταξιακή πορεία της Ουκρανίας, που ξεκίνησε επισήμως μετά τη ρωσική εισβολή, βρίσκεται εδώ και μήνες σε αδιέξοδο, καθώς απαιτεί ομοφωνία των 27 κρατών-μελών σε κάθε στάδιο. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν έχει παγώσει de facto τη διαδικασία, ασκώντας βέτο και υποστηρίζοντας ότι η ένταξη της Ουκρανίας «θα κατέστρεφε» την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πέρα από τις πολιτικές αντιστάσεις, οι ευρωπαϊκές επιφυλάξεις εστιάζουν και στις πρακτικές συνέπειες μιας αστραπιαίας ένταξης. Πώς θα ενσωματωθεί ένας αγροτικός γίγαντας όπως η Ουκρανία χωρίς να διαταραχθεί η ενιαία αγορά, τη στιγμή που αγρότες σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Πολωνία καταγγέλλουν ήδη αθέμιτο ανταγωνισμό; Πώς θα διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τα κριτήρια του κράτους δικαίου, όταν η χώρα βρίσκεται ακόμη σε εμπόλεμη κατάσταση;
«Πώς μπορεί να προετοιμαστεί μια χώρα που δεν έχει καν σαφή σύνορα;» διερωτήθηκε Ευρωπαίος διπλωμάτης, αναφερόμενος στα ουκρανικά εδάφη που η Μόσχα έχει ανακοινώσει ότι προσαρτά.
Ο ειδικός σε θέματα διεύρυνσης της ΕΕ Λούκας Μάτσεκ, από το Ινστιτούτο Ζακ Ντελόρ, χαρακτήρισε το χρονοδιάγραμμα «εντελώς μη ρεαλιστικό». Όπως σημείωσε, για να καταστεί εφικτή ένταξη το 2027 θα έπρεπε «να ανατραπεί πλήρως η λογική» της ενταξιακής διαδικασίας, με την ένταξη να προηγείται όλων των άλλων σταδίων.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ωστόσο, εγείρει ερωτήματα για το μέλλον των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, που παραμένουν υποψήφιες εδώ και χρόνια χωρίς σαφή προοπτική ένταξης. Το ιστορικό προηγούμενο της ταχύτερης ένταξης ανήκει στη Φινλανδία, που χρειάστηκε λιγότερα από τρία χρόνια, ενώ στον αντίποδα βρίσκεται η Τουρκία, υποψήφια εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες, με τη διαδικασία ουσιαστικά παγωμένη.
