Στον περίπου 1,5 μήνα του πολέμου στην Ουκρανία, εκτιμάται ότι η Ρωσία έχει χάσει ήδη εκατοντάδες τανκς.
Κάποια άρματα μάχης καταστράφηκαν και άλλα εγκαταλείφθηκαν από τους Ρώσους στρατιώτες. Το BBC απευθύνθηκε σε αναλυτές, προκειμένου να εξακριβωθεί κατά πόσο αυτές οι απώλειες οφείλονται στα αντιαρματικά όπλα που έχουν στείλει οι χώρες της Δύσης στην Ουκρανία, αλλά και σε κακή διαχείριση των τανκς από τα ρωσικά στρατεύματα.
Οι ουκρανικές δυνάμεις υποστηρίζουν ότι η Ρωσία έχει χάσει περισσότερα από 680 τανκς. Το Oryx, ένα στρατιωτικό blog που υπολογίζει τις απώλειες των ρωσικών δυνάμεων στην Ουκρανία με βάση φωτογραφίες από την εμπόλεμη ζώνη, εκτιμά ότι η Μόσχα έχει χάσει περισσότερα από 460 τανκς και πάνω από 2.000 άλλα τεθωρακισμένα οχήματα.
Πριν από την εισβολή στην Ουκρανία, η Ρωσία είχε συνολικά 2.700 άρματα μάχης, σύμφωνα με το Rand Corporation- ένα αμερικανικό think tank- και το βρετανικό ερευνητικό ινστιτούτο ISS.
Πόσο αποτελεσματικά είναι τα αντιαρματικά όπλα
Οι ΗΠΑ προμήθευσαν την Ουκρανία με 2.000 αντιαρματικούς πυραύλους Javelin στην αρχή της σύγκρουσης και έκτοτε έχουν στείλει τουλάχιστον άλλους 2.000. Οι πύραυλοι αυτοί μπορούν να εκτοξευθούν ώστε να εκρήγνυνται στην κορυφή ενός τανκ, όπου είναι πιο αδύναμη η θωράκιση, σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρεία, Lockheed Martin.
Πολλά ρωσικά τανκ έχουν αντιδραστική θωράκιση, που απορροφά τον αντίκτυπο των πυραύλων. Όμως, οι Javelin έχουν δύο κεφαλές. Η μία χτυπά την αντιδραστική θωράκιση και η δεύτερη διαπερνά το πλαίσιο από κάτω.
Επίσης, η Βρετανία έχει στείλει τουλάχιστον 3.600 NLAW, αντιαρματικούς πυραύλους νέας γενιάς. Αυτοί είναι σχεδιασμένοι να εκρήγνυται καθώς περνούν πάνω από τον σχετικά εκτεθειμένο πυργίσκο των τανκς.
«Οι Javelin και οι NLAW είναι πολύ ισχυροί. Χωρίς αυτή τη θανατηφόρα βοήθεια, η κατάσταση στην Ουκρανία θα ήταν πολύ διαφορετική», τονίζει ο Νικ Ρέινολντς, αναλυτής για ζητήματα χερσαίου πολέμου στο βρετανικό think tank Royal United Services Institute.
Επίσης, οι ΗΠΑ παρέχουν στην Ουκρανία 100 drones Switchblade. Γνωστά και ως «καμικάζι» drone, μπορούν να αιωρούνται πάνω από έναν στόχο, σε απόσταση χιλιομέτρων από τον χειριστή και να πέφτουν στην κορυφή ενός τανκ, καταστρέφοντάς το με την εκρηκτική κεφαλή που φέρουν.
Πόσο φταίει η ρωσική τακτική
Σήμερα, ο ρωσικός στρατός επιχειρεί μέσω τακτικών ομάδων ταγμάτων (BTG), αυτόνομες ομάδες μάχης που αποτελούνται από τανκς, πεζικό και πυροβολικό. Η ακριβής σύνθεση αυτών των ομάδων μπορεί να διαφέρει, αλλά σε γενικές γραμμές περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό τεθωρακισμένων οχημάτων αλλά σχετικά λίγους στρατιώτες πεζικού.
«Η Ρωσία έχει σχετικά λίγους στρατιώτες να καλέσει, οπότε οι BTG είναι ένας τρόπος να δημιουργήσουν μια μονάδα μάχης με μεγάλη δύναμη», λέει ο Φίλιπς Ο’ Μπράιαν, καθηγητής στρατηγικών σπουδών στο St Andrews University.
«Είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να επιτίθενται γρήγορα, με μεγάλη δύναμη πυρός. Ωστόσο, έχουν πολύ μικρή προστασία σε ό,τι αφορά το προσωπικό του πεζικού που τις συνοδεύει, όπως και για αντεπιθέσεις αν το κονβόι τεθωρακισμένων δέχεται επίθεση», συμπληρώνει. «Αυτό κάνει τον ρωσικό στρατό σαν έναν πυγμάχο που έχει υπέροχο δεξί κροσέ και "γυάλινο" σαγόνι».
Λόγω της έλλειψης ρωσικών αεροπορικών περιπολιών, σημειώνει ο καθηγητής, είναι εύκολο για τον ουκρανικό στρατό να παίρνει θέσεις για να στήσει ενέδρες σε κονβόι ρωσικών τανκς. «Η Ρωσία δεν απέκτησε υπεροχή στον αέρα στην αρχή της σύγκρουσης, οπότε δεν μπορεί να περιπολεί τον ουρανό, εντοπίζονται τις κινήσεις του ουκρανικού στρατού. Αυτό σημαίνει ότι τα ουκρανικά στρατεύματα έχουν μπορέσει να βρεθούν σε καλές θέσεις για ενέδρες και έχουν καταφέρει να προκαλέσουν μεγάλη ζημιά με αυτό τον τρόπο», προσθέτει.
Κακή οδήγηση και υλικοτεχνικά προβλήματα
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Oryx, τα μισά τανκς που έχει χάσει η Ρωσία δεν έχουν καταστραφεί από τον εχθρό, αλλά αιχμαλωτίστηκαν ή εγκαταλείφθηκαν. Οι ειδικοί το αποδίδουν αυτό σε υλικοτεχνικές αποτυχίες και σε ανικανότητα των ρωσικών στρατευμάτων.
«Έχουμε δει φωτογραφίες Ουκρανών αγροτών που ρυμουλκούν ρωσικά τανκς. Κάποια από αυτά εγκαταλείφθηκαν επειδή έμειναν από καύσιμα. Αυτό αποτελεί υλικοτεχνική αποτυχία. Κάποια κόλλησαν στη λάσπη, επειδή η εισβολή έγινε τη λάθος εποχή», επισημαίνει ο Ο’ Μπράιαν.
«Οι χερσαίες δυνάμεις της Ρωσίας αποτελούνται από πολλούς κληρωτούς και νεοσύλλεκτους. Αυτό τους κάνει, σε παγκόσμιο επίπεδο, μια χαμηλής έως μέσης ποιότητας μαχητική δύναμη», λέει από την πλευρά του ο Νικ Ρέινολντς.
«Πολλά τανκς έχουν εγκαταλειφθεί λόγω κακής οδήγησης. Κάποια από αυτά έπεσαν σε χαντάκια με αποτέλεσμα να ξεκολλήσουν οι ερπύστριες. Λείπει η ικανότητα των στρατιωτών να χρησιμοποιήσουν τον εξοπλισμό τους. Αλλά συχνά, οι στρατιώτες απλά τα εγκατέλειψαν και τράπηκαν σε φυγή. Οπότε επίσης έλειπε η θέληση για μάχη», συμπληρώνει ο αναλυτής του RUSI.
Η ουκρανική κυβέρνηση έχει εκδώσει ακόμη και οδηγίες για το πώς οι πολίτες θα πρέπει να παραδίδουν τα εγκαταλελειμμένα στρατιωτικά οχήματα. Μάλιστα, οι αρχές διαβεβαίωσαν ότι όποιος βρει ένα τέτοιο όχημα, δεν χρειάζεται να τα δηλώσει στην εφορία.
