«ΈΡΧΟΝΤΑΙ όλο και πιο συχνά», λέει με θυμό ένας αγρότης στην Ουκρανία. Βγαίνοντας από το αγρόκτημα, είχε μόλις διαπληκτιστεί με αστυνομικό, που ήθελαν να ελέγξουν αν έχει άντρες στο δυναμικό του για επίταξη.
Σε άλλο σημείο της φάρμας στην Ουκρανία, ο αγρότης παραδίδει το τιμόνι στη συνάδελφό του. Στο δρόμο για τα αποθηκευτικά οικόπεδα, εκείνη εντοπίζει μια καπνισμένη στήλη μακριά στα χωράφια. «Καλέστε την πυροσβεστική!» φωνάζει στο τηλέφωνο. Καθώς παρκάρει κοντά σε αποθήκη, δύο γυναίκες που φτυαρίζουν σιτηρά βλέπουν το περιπολικό και φωνάζουν στον άντρα συνάδελφο: «Κρύψου!»
Οι Ουκρανοί αγρότες, ιδίως όσοι ζουν κοντά στις γραμμές του μετώπου, δέχονται πιέσεις από τις ένοπλες δυνάμεις και τις ρωσικές επιθέσεις. Παρά τα προβλήματα, ο Dmytro Maksymov, με 1.500 στρ. καλλιεργήσιμων στην επαρχία Χερσώνα, δηλώνει πως όλα αυτά «είναι καλύτερα από την κατοχή».
Η γεωργία αποτελεί τον πυλώνα της ουκρανικής οικονομίας: φέτος εξήχθησαν προϊόντα αξίας $24,5 δις – 59% των συνολικών εξαγωγών. Το 2024 η σοδειά έφτασε τους 76 εκατ. τόνους (από 106 το 2021), ενώ κακές καιρικές συνθήκες μπορεί να μειώσουν ακόμη 10%, σύμφωνα με τον Υπουργό Γεωργίας Vitaliy Koval.
Οι Ρώσοι στέλνουν drones για να καίνε χωράφια: 1.000 στρ. κάηκαν το τελευταίο μήνα, λέει ο Dmytro Yunusov, διευθυντής γης στη Χερσώνα. Στόχος τους είναι η μείωση των εξαγωγών της Ουκρανίας και η άνοδος των παγκόσμιων τιμών προς όφελος της ρωσικής γεωργίας.
Η έλλειψη εργατών απασχολεί καλλιεργητές παντού: 200.000 εργάζονται στο μέτωπο. Οι αγρότες μπορούν να εξαιρέσουν το 50% του αρσενικού δυναμικού τους από επιτάξεις, αλλά ο στρατός ζητά περισσότερους άντρες. Το κράτος εκπαιδεύει περισσότερες γυναίκες για ειδικές θέσεις στα χωράφια.
Η καταστροφή της φράματος της Kakhovka το 2023 επιδείνωσε τους καύσωνες – χωρίς άρδευση, το 2024 υπήρξε αρκετή βροχή, όμως όχι εφέτος. Ο Yunosov προειδοποιεί πως χωρίς κρατική βοήθεια, το 10‑20% των αγροκτημάτων δεν θα σπείρει του χρόνου, ενώ τα χρέη αυξάνονται.
Η ανθοφορία της ουκρανικής γεωργίας στηρίζεται στις εξαγωγές μέσω θάλασσας. Ωστόσο, η Ρωσία επιτίθεται σε λιμάνια, με αποτέλεσμα καθυστερήσεις λόγω ελέγχων ασφαλείας, αυξημένα ασφάλιστρα με φορτία να φορτώνονται τρεις φορές πιο αργά, σύμφωνα με τον Oleksiy Smolyar από την Οδησσό. «Επίπτωση σε όλα τα μέτωπα», λέει χαρακτηριστικά.
Τα απελευθερωμένα χωράφια στη Χερσώνα πλέον απεσκαρώθηκαν, αλλά το συμπιεσμένο έδαφος από τανκ και τάφρους χρειάζεται ανάπαυση πριν επανασπάρει. Ο Maksymov εισηγείται να επανέλθει η γη σε αμειψισπορά ή να μείνει ξερή.
Στο Κισελίβκα, ο Vitaliy Oleksiienko παρουσιάζει σπορόφυτα σίτου σε μια αποθήκη με τοίχους μαυρισμένους από φωτιά drone επίθεσης. Τρεις τέτοιες επιθέσεις υπέστη η φάρμα του από τη «λύτρωση» το 2022. Οι Ρώσοι στρατιώτες είχαν κλέψει 1.500 από τα 3.200 γουρούνια του· 96 από τα υπόλοιπα κάηκαν. Τώρα έχει σταματήσει την ενασχόληση με χοιροτροφία.
Τα δύο μεγαλύτερα κρασιά της Χερσώνας επίσης έχουν καταστραφεί. Ο Oleksiy Sandakov λέει πως σε έναν μικρό αμπελώνα, με κατεστραμμένα κτίρια και λιγοστές φροντίδες, η παραγωγή «φθίνει ολοένα» λόγω επιθέσεων και παραμέλησης. Παρά τη συνεχιζόμενη απειλή από drones, εκείνος δηλώνει ότι μέσα του έχει φωτιά: «Πάμε να θερίσουμε».
Με πληροφορίες από Economist
