Η επάνοδος του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο υποχρεώνει την Ευρώπη να αντιμετωπίσει κατά μέτωπο μια παλιά αλλά υπαρξιακή της αδυναμία: την πλήρη τεχνολογική της εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η καρδιά του προβλήματος βρίσκεται στο cloud. Σχεδόν τα πάντα, από κρατικές υποδομές και εφαρμογές, έως βιομηχανικά δίκτυα και καθημερινή επικοινωνία, στηρίζονται σε υπηρεσίες cloud που παρέχονται κυρίως από τρεις αμερικανικούς κολοσσούς: Amazon, Microsoft και Google. Πάνω από τα δύο τρίτα της ευρωπαϊκής αγοράς ελέγχεται από αυτούς, γεγονός που, όπως σημειώνει το Politico, συνιστά μια «τεχνολογική λαιμητόμο», ικανή να τεθεί σε λειτουργία με μια προεδρική εντολή από την Ουάσιγκτον.
«Ο Τραμπ πραγματικά μισεί την Ευρώπη. Πιστεύει ότι η ΕΕ φτιάχτηκε για να "ξεζουμίζει" την Αμερική», σχολιάζει ο Ζακ Μάγιερς του CERRE, think tank στις Βρυξέλλες. Και προσθέτει: «Η ιδέα ότι θα μπορούσε να ενεργοποιήσει ένα "kill switch" και να τραυματίσει σοβαρά την ευρωπαϊκή οικονομία δεν είναι πια καθόλου απίθανη».
Οι φόβοι αυτοί εντάθηκαν μετά την υπόθεση του Καρίμ Καν, εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, του οποίου η πρόσβαση σε υπηρεσίες της Microsoft μπλοκαρίστηκε έπειτα από κυρώσεις που επέβαλε η Ουάσιγκτον, με αφορμή τα εντάλματα κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου.
Αν και εταιρείες όπως η Microsoft διαβεβαιώνουν πως θα προσφύγουν στα δικαστήρια για να υπερασπιστούν τους Ευρωπαίους πελάτες τους, παραδέχονται ότι ο κίνδυνος δεν είναι θεωρητικός. Η Amazon προχώρησε σε αλλαγή της εταιρικής διακυβέρνησης για να εξασφαλίσει «συνεχείς, ανεξάρτητες λειτουργίες» στην Ευρώπη. Ωστόσο, πολλοί αμφιβάλλουν κατά πόσο μπορούν πράγματι να αντισταθούν σε προεδρικές εντολές.
«Όσο καλές και να είναι οι προθέσεις των εταιρειών, αν η πολιτική εξουσία γίνει εχθρική, πόσο εύκολο είναι να της αντιταχθούν;», αναρωτιέται η οικονομολόγος Κριστίνα Καφάρα.
Το «EuroStack» και η ψηφιακή απεξάρτηση
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, βλέποντας τον κίνδυνο να μετατρέπεται σε γεωπολιτικό όπλο, προσπαθεί να χαράξει έναν δρόμο αυτονομίας. Μια νέα πρωτοβουλία, με το όνομα EuroStack, προβλέπει επενδύσεις ύψους 300 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής: από data centers και λογισμικό, έως υπολογιστική ισχύ.
Στόχος είναι μια Ευρώπη που θα «αγοράζει ευρωπαϊκά, θα πουλά ευρωπαϊκά και θα χρηματοδοτεί ευρωπαϊκά». Ήδη αρκετά κράτη–μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στηρίζουν το σχέδιο, που περιλαμβάνει και την καθιέρωση ενός ευρωπαϊκού πιστοποιητικού ασφάλειας για cloud υπηρεσίες.
Ωστόσο, το κόστος είναι τεράστιο, και οι ΗΠΑ πιέζουν έντονα για να αποτρέψουν την εφαρμογή διατάξεων που θα θέτουν εκτός παιχνιδιού τους αμερικανικούς παρόχους.
Η ψηφιακή εξάρτηση από τρίτες χώρες είναι πλέον, όπως λένε οι αναλυτές, θέμα εθνικής και δημοκρατικής ασφάλειας. «Μπορεί να απέχουμε μία μόνο προεδρική εντολή από το να χάσουμε την πρόσβαση σε κρίσιμες τεχνολογίες», δηλώνει η καθηγήτρια Φραντσέσκα Μπρία.
«Η Ευρώπη εμπιστεύθηκε τις Ηνωμένες Πολιτείες με κλειστά μάτια. Αυτό που ζούμε τώρα, είναι ένα εντελώς διαφορετικό τοπίο».
Με πληροφορίες από Politico
