Με μήνυμά του στα κοινωνικά δίκτυα ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναφέρεται στη μετατροπή της Αγια-Σοφιάς πριν από πέντε χρόνια σε τζαμί, υποστηρίζοντας ότι έσπασαν τα δεσμά της.
«Η Αγια-Σοφιά, την οποία απελευθερώσαμε πριν από πέντε χρόνια από τις αλυσίδες της και επανασυνδέσαμε με την προσευχή του Μωάμεθ, θα παραμείνει ελεύθερη για πάντα, αν είναι θέλημα του Θεού» σημειώνει ο Τούρκος πρόεδρος σε ανάρτησή του στο Χ.
Σε αντίστοιχη ανάρτησή του, το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) σημειώνει: «Με τη θέληση του Αλλάχ, ο ήχος του Κορανίου από τους θόλους της Αγια-Σοφιάς και το κάλεσμα στην προσευχή από τους μιναρέδες της δεν θα σταματήσουν ποτέ».
Σε μία μεγαλειώδη τελετή, το 2019, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επισφράγισε την ακύρωση του διατάγματος του Μουσταφά Κεμάλ, το οποίο μετέτρεπε την Αγια-Σοφιά σε μουσείο. Με δικό του διάταγμα ο Ερντογάν ακύρωσε τον νόμο του 1934 και επανέφερε την Αγια-Σοφιά σε καθεστώς τεμένους, παρουσιάζοντάς το σαν μία τεράστια νίκη, στην προσπάθειά του να αναζωογονήσει το οθωμανικό παρελθόν και να «μιλήσει» στις καρδιές των ισλαμιστών οπαδών του. Τότε δημοσιεύθηκε και η περιβόητη φωτογραφία του στενού του συνεργάτη, Αλί Ερμπάς, επικεφαλής του Ιδρύματος Θρησκευτικών Υποθέσεων της Τουρκίας, του διαβόητου Diyanet, ο οποίος εμφανίστηκε για το πρώτο κήρυγμα κραδαίνοντας οθωμανικό σπαθί κάτω από τα βυζαντινά ψηφιδωτά.
Το παρασκήνιο της απόφασης για την Αγία Σοφιά
Το αστείο της υπόθεσης αυτής είναι το γεγονός πως η αρχική πρόταση μετατροπής της Αγια-Σοφιάς σε τέμενος είχε κατατεθεί επισήμως από τη Μεράλ Ακσενέρ και το Καλό Κόμμα, αίτημα που απορρίφθηκε από το ΑΚΡ του Ερντογάν, ώστε λίγες μέρες αργότερα να καταθέσουν το ίδιο αίτημα και να καρπωθούν την ιστορική θρησκευτική επιτυχία.
Το αποτέλεσμα της κοινοβουλευτικής ψηφοφορίας αποκαλύφθηκε από το κόμμα της Μεράλ Ακσενέρ, στον επίσημο λογαριασμό του στο Twitter. Το κόμμα είπε ότι η πρότασή του δεν έγινε αποδεκτή στο κοινοβούλιο αφού οι βουλευτές του AKP την απέρριψαν και οι βουλευτές του Κόμματος του Εθνικιστικού Κινήματος (MHP) και οι φιλοκούδοι του Λαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος (HDP) απείχαν από την ψηφοφορία.
Grup Başkanvekilimiz ve İzmir Milletvekilimiz Sayın D.Müsavat Dervişoğlu tarafından "Ayasofya Cami’nin Müslümanlar için toplu ibadete açılması" amacıyla Meclis Başkanlığına sunulan Araştırma Önergesi Ak Parti'nin ret, MHP ve HDP'nin çekimser oyları neticesinde kabul edilmemiştir. pic.twitter.com/guxrRjHIYD
— İYİ Parti TBMM (@iyipartitbmm) June 9, 2020
Ο αναπληρωτής πρόεδρος του AKP, Μεχμέτ Μους σχολίασε το θέμα λέγοντας ότι απέρριψαν την πρόταση «προς το παρόν». «Υπάρχει νομική υπόθεση στο Συμβούλιο της Επικρατείας και η απόφαση θα εκδοθεί τον Ιούλιο», δήλωσε ο Μους, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση «θα κάνει ένα βήμα» μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Μία μέρα αργότερα ήρθε η απόφαση του τουρκικού ΣτΕ: Όπως αναγράφεται σε μία από τις σελίδες της απόφασης του ανωτάτου τουρκικού δικαστηρίου το ίδρυμα Fatih Sultan Mehmet είναι αυτό που έχει δηλωθεί ως ιδιοκτήτης του μουσειακού καθεστώτος της Αγίας Σοφίας.
«Προστατεύεται από την έννομη τάξη μας, έχει παραχωρηθεί στο κοινό για τη συνεχή χρήση της Αγίας Σοφίας με βάση τη βούληση του ιδρύματος. Φέρει τα χαρακτηριστικά της ακίνητης ιδιοκτησίας, είναι εγγεγραμμένο στο κτηματολόγιο ως τζαμί και η φύση και ο σκοπός αυτής της ακίνητης περιουσίας όπως αναφέρεται στην ιδρυτική πράξη δεν μπορεί να αλλάξει», σημειώνει το δικαστήριο.
Όπως συμπληρώνει «είναι επίσης δεσμευτικό για το κράτος που έχει την υποχρέωση να διασφαλίσει ότι τα περιουσιακά στοιχεία του ιδρύματος χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τη βούληση του ιδρύματος, όπως επίσης και την υποχρέωση να μην παρεμβαίνει με τρόπο που να εξαλείφει τη βούληση του ιδρύματος. Κατά συνέπεια, σε αυτήν την περίπτωση, συνάγεται ότι δεν είναι νομικά δυνατό να χρησιμοποιηθεί για οποιονδήποτε άλλο σκοπό εκτός από τζαμί. Κατά συνέπεια η απόφαση του υπουργικού συμβουλίου που τη μετέτρεψε σε μουσείο δεν ήταν σύννομη», αναφέρουν οι Τούρκοι.
Την επαναλειτουργία Αγιά-Σοφιάς ως ισλαμικού τεμένους, μετά από 86 χρόνια, επικύρωσε λίγες ώρες αργότερα ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με προεδρικό διάταγμα το οποίο υπέγραψε. Μάλιστα για να δείξει το μεγαλειώδες της πράξης, ο Ερντογάν ανήρτησε στο Twitter το διάταγμα με την υπογραφή του και με μία απλή φράση: «καλορίζικη».
Hayırlı olsun. pic.twitter.com/MzP6nzn9Jc
— Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan) July 10, 2020
Από και έπειτα επήλθε το χάος με κάθε είδους τρομοκρατική οργάνωση της περιοχής να σπεύδει να πανηγυρίσει, καθώς άνθρωποι συνέρρεαν στον θρυλικό ναό για να γιορτάσουν τη «νέα Άλωση» και αναρτούσαν σημαίες της Χαμάς και των Ταλιμπάν
Kadıköy Moda'da bir grup Afganistanlı göçmen,terör örgütü Taliban bayrağı açtı. pic.twitter.com/13PSip0o75
— TTA Haber (@ttahaber) August 2, 2020
Η συνέχεια ήταν ακόμα χειρότερη καθώς η Αγια-Σοφιά αφέθηκε έρμαιο στις ορέξεις δεισιδαιμόνων. Με ένα σημείο ελέγχου στην είσοδο του ναού, το οποίο είναι μονίμως κλειστό, και πέντε ανθρώπους στον κήπο, που το μόνο τους μέλημα είναι να φορούν μαντήλα όσες γυναίκες εισέρχονται στον ναό, δεν απέμεινε καιρός για την πραγματική προστασία του μνημείου.
Gelen bir şikayet fotoğrafı üzerine bu akşam (18.04.2022) saat 20.45 civarı Ayasofya Camisinin, tarihi “İmparatorluk Kapısının” bu halde olduğunu tespit ettim ve fotoğrafladım. Nöbetçi güvenlik müdürünün bilgim yok demesi üzerine ismini Talip Bey olduğunu söyleyen ve Ayasofya’nın pic.twitter.com/BH7qKNjVpg
— Sanat Tarihi Derneği (STD) (@SanatTarihiSTD) April 18, 2022
Πρώτα χρησιμοποιήθηκε η αυτοκρατορική πύλη σαν παπουτσοθήκη. Ύστερα καταγράφηκαν άνθρωποι να ξύνουν τους τοίχους για να τους πάρουν σπίτι τους ή ακόμα και να τους φάνε, επειδή είναι ιεροί!
Gelen bir şikayet fotoğrafı üzerine bu akşam (18.04.2022) saat 20.45 civarı Ayasofya Camisinin, tarihi “İmparatorluk Kapısının” bu halde olduğunu tespit ettim ve fotoğrafladım. Nöbetçi güvenlik müdürünün bilgim yok demesi üzerine ismini Talip Bey olduğunu söyleyen ve Ayasofya’nın pic.twitter.com/BH7qKNjVpg
— Sanat Tarihi Derneği (STD) (@SanatTarihiSTD) April 18, 2022
Στη συνέχεια την πλήρωσαν τα ιστορικά μάρμαρα τα οποία τα πέρασαν για χωράφι και χρησιμοποιώντας ένα ακατάλληλο μηχάνημα καθαρισμού, τα έσπασαν οι ίδιοι οι άνθρωποι που υποτίθεται ότι την προστατεύουν. H Τουρκάλα ξεναγός Οζλέμ Καμπασακάλ, μίλησε στην τουρκική εφημερίδα και αποκάλυψε ότι υπεύθυνοι εργασιών χρησιμοποίησαν τόσο βαριά πλατφόρμα στο εσωτερικό του ναού με αποτέλεσμα να σπάσουν τα ιστορικά μάρμαρα.
Λίγο αργότερα έγινε γνωστό ότι ένα από τα εμβλήματα που έχουν σκαλιστεί στην πύλη της Αγια-Σοφιάς εκλάπη και το θέμα αναδείχθηκε σε εκπομπή της τουρκικής τηλεόρασης.
Η κίνηση αυτή απέφερε νέο αέρα στην υποστήριξη προς τον Ερντογάν, καθώς του έδωσε μία μεγαλύτερη βάση για να συσπειρώσει τους φανατικούς ισλαμιστές εντός της χώρας και να παρουσιαστής ως προστάτης του δόγματος του Πολιτκού Ισλάμ στον υπόλοιπο κόσμο.
