Μετά την είδηση για μετάλλαξη κορωνοϊού στα μινκ, η Δανία αφαιρέθηκε από τη λίστα ταξιδιωτικών διαδρόμων της βρετανικής κυβέρνησης με εφαρμογή καραντίνας σε ταξιδιώτες.
Οι ταξιδιώτες που φθάνουν στο Ηνωμένο Βασίλειο από τη Δανία θα πρέπει από σήμερα να απομονωθούν για 14 ημέρες. Ο γραμματέας μεταφορών, Grant Shapps, δήλωσε: «Κατανοώ ότι αυτό θα αφορά τόσο τα άτομα που βρίσκονται σήμερα στη Δανία όσο και για το ευρύτερο κοινό του Ηνωμένου Βασιλείου, γι' αυτό έχουμε κινηθεί γρήγορα για να προστατεύσουμε τη χώρα μας και να αποτρέψουμε την εξάπλωση του ιού στο Ηνωμένο Βασίλειο». Σύμφωνα με τις οδηγίες, οι ταξιδιώτες από την Δανία υποχρεούνται σε αυτοαπομόνωση κατ' οίκον διάρκειας 14 ημερών.
Οι υγειονομικές αρχές στη Δανία ανέφεραν εκτεταμένη εξάπλωση σε εκτροφεία μινκ με ένα μεταλλαγμένο στέλεχος του κορωνοϊού να εξαπλώνεται σε ορισμένες τοπικές κοινότητες. Ως εκ τούτου, ο επικεφαλής της ιατρικής υπηρεσίας συνέστησε ότι, ως προληπτικό μέτρο, όλοι όσοι επέστρεφαν από τη Δανία θα πρέπει να απομονωθούν για 14 ημέρες.
«Οι άνθρωποι που βρίσκονται στη Δανία μπορούν να ολοκληρώσουν το ταξίδι τους, να ακολουθήσουν τους τοπικούς κανόνες και να ελέγξουν τις σελίδες ταξιδιωτικών συμβουλών στο gov.uk για περισσότερες πληροφορίες», αναφέρει η ανακοίνωση που εκδόθηκε.
Πάνω από 50 εκατομμύρια μινκ εκτρέφονται ετησίως για τη γούνα τους, κυρίως στην Κίνα, τη Δανία, τις Κάτω Χώρες και την Πολωνία. Έχουν αναφερθεί κρούσματα κορωνοϊού σε ζώα στις Κάτω Χώρες, τη Δανία, την Ισπανία, τη Σουηδία και τις ΗΠΑ, και εκατομμύρια ζώα έπρεπε να θανατωθούν
Τα μινκ, είναι γνωστό ότι είναι ευαίσθητα στον κορωνοϊό και όπως οι άνθρωποι, μπορούν να παρουσιάσουν μια σειρά συμπτωμάτων ή και καθόλου. Και ενώ τα μινκ μολύνονται από τον άνθρωπο, η γενετική έρευνα έδειξε ότι σε μικρό αριθμό περιπτώσεων, στις Κάτω Χώρες και τώρα στη Δανία, ο ιός φαίνεται να έχει κάνει την αντίστροφη διαδρομή, από τα μινκ στους ανθρώπους.
Η μεγάλη ανησυχία για την οποία γίνεται συζήτηση τώρα, είναι για τη δημόσια υγεία και ότι οποιαδήποτε μετάλλαξη καθώς περνάει ανάμεσα στο βιζόν και στον άνθρωπο μπορεί να είναι αρκετή για να εμποδίσει την αποτελεσματικότητα του εμβολίου, όταν αυτό θα είναι διαθέσιμο. Μερικοί επιστήμονες ζητούν τώρα την πλήρη απαγόρευση της εκτροφής μινκ, λέγοντας ότι ίσως εμποδίσει την ανταπόκρισή μας και την ανάκαμψη από την πανδημία.
Τι λένε οι επιστήμονες και πόσο υπαρκτός είναι ο κίνδυνος για τον Covid των μινκ
Ένας Δανός ειδικός εμβολίων προειδοποίησε ότι ένα νέο κύμα πανδημίας θα μπορούσε να ξεκινήσει από την παραλλαγή του Covid-19 στα μινκ. Αυτή ωστόσο φαίνεται να είναι η πιο δυσοίωνη εκδοχή ενώ κάποιοι επιστήμονες ήδη εκφράζουν αμφιβολίες για την σοβαρότητα του κινδύνου όπως αυτή εμφανίζεται σε όσα δεδομένα είναι γνωστά έως τώρα.
«Το χειρότερο σενάριο είναι ότι θα ξεκινήσει μια νέα πανδημία στη Δανία. Υπάρχει ο κίνδυνος αυτός ο μεταλλαγμένος ιός να είναι τόσο διαφορετικός από τους άλλους που θα έπρεπε να βάλουμε νέα πράγματα σε ένα εμβόλιο και επομένως [η μετάλλαξη] θα μας χτυπούσε όλους, σε ολόκληρο τον κόσμο στην αρχή», δήλωσε ο καθηγητής επιδημιολογίας Kåre Mølbak, ειδικός εμβολίων και διευθυντής μολυσματικών ασθενειών στο Κρατικό Ινστιτούτο Serum της Δανίας (SSI).
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι ο κόσμος είναι σε καλύτερη θέση από ό, τι όταν ξεκίνησε το ξέσπασμα του Covid-19. «Γνωρίζουμε τον ιό, έχουμε εφαρμόσει μέτρα και το ξέσπασμα θα περιορίζονταν με τη γνώση που έχουμε». Η Δανία, ο μεγαλύτερος παραγωγός μινκ στον κόσμο, δήλωσε την Τετάρτη ότι σκοπεύει να θανατώσει περισσότερα από 15 εκατομμύρια ζώα, λόγω των φόβων ότι μια μετάλλαξη Covid-19 που μεταδίδεται από το μινκ στους ανθρώπους θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τα μελλοντικά εμβόλια.
Ανακοινώνοντας τη σφαγή, η πρωθυπουργός της χώρας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσε ότι 12 άτομα είχαν ήδη μολυνθεί με τον μεταλλαγμένο ιό και τα μινκ θεωρούνται πλέον κίνδυνος για τη δημόσια υγεία.
Ο καθηγητής Allan Randrup Thomsen, ιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, προχώρησε περαιτέρω, λέγοντας στον Guardian την Πέμπτη ότι ενώ η Δανία δεν ήταν «στα πρόθυρα να γίνει η επόμενη Γουχάν», υπήρχαν κίνδυνοι. «Αυτή η παραλλαγή μπορεί να αναπτυχθεί περαιτέρω, ώστε να γίνει εντελώς ανθεκτική και στη συνέχεια, ένα εμβόλιο να μην έχει σημασία. Επομένως, πρέπει να βγάλουμε τη μετάλλαξη από την εξίσωση. Άρα είναι σοβαρό».
Σε συνεντεύξεις με τα δανικά μέσα ενημέρωσης, ο Thomsen πρότεινε lockdown στη βόρεια Δανία ενώ ένας ολλανδός εμπειρογνώμονας ζωονόσων, ο Wim van der Poel, είπε ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα, αλλά ότι ακόμη και χωρίς τη μετάλλαξη, έπρεπε να αποφευχθεί μια εξάπλωση του ιού στα μινκ ή σε άλλα μέλη της οικογένειας των μουστελιδών, όπως οι ασβοί.
«Φαίνεται ότι η μετάλλαξη βρίσκεται στην πρωτεΐνη-ακίδα του Sars-Cov-2, αλλά δεν το γνωρίζουμε πραγματικά. Και δεν ξέρουμε τι είδους εμβόλιο πρόκειται να έχουμε. Χρειάζεται λοιπόν πολύ περισσότερη έρευνα», δήλωσε ο Van der Poel. Αλλά, ακόμη και χωρίς μετάλλαξη, η συνεχιζόμενη διάδοση εντός των μινκ μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο για τον άνθρωπο.
Ο Van der Poel ερευνά επί του παρόντος την επίδραση του Covid-19 στην οικογένεια μουστελιδών, μια οικογένεια σαρκοφάγων θηλαστικών, που περιλαμβάνει τις ενυδρίδες, τα κουνάβια και τους ασβούς μεταξύ άλλων. «Εάν συνέβη αυτό, τότε έχουμε μια πηγή στην τοπική άγρια ζωή μας και θα μπορούσαμε να μολυνθούμε ξανά πριν καν λάβουμε ένα εμβόλιο καλής ποιότητας».
Ο καθηγητής Ian Jones, ένας ιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Reading, είναι πιο διστακτικός και δήλωσε: «Το να μεταλλάσσεται ο ιός, δεν προκαλεί έκπληξη, καθώς πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να είναι σε θέση να χρησιμοποιεί υποδοχείς μινκ για να εισέλθει στα κύτταρα και έτσι θα τροποποιήσει την ακίδα πρωτεΐνης για να συμβεί αποτελεσματικά. Ο κίνδυνος είναι ότι ο μεταλλαγμένος ιός θα μπορούσε στη συνέχεια να εξαπλωθεί ξανά στον άνθρωπο και να αποφύγει οποιαδήποτε απόκριση στο εμβόλιο που θα είχε σχεδιαστεί στη μη μεταλλαγμένη έκδοση της πρωτεΐνης. Φυσικά, η έκδοση του ιού στα μινκ μπορεί να μην μεταδίδεται καλά στον άνθρωπο, επομένως είναι θεωρητικός κίνδυνος, αλλά, η Δανία παίρνει σαφώς προληπτική στάση στοχεύοντας στην εξάλειψη, έτσι ώστε αυτή η δυνατότητα να αποφευχθεί ή να γίνει πολύ λιγότερο πιθανή».
Ο Francois Balloux, καθηγητής γενετικής στο University College London (UCL), αναφέρει πως η έκθεση για την μετάλλαξη του ιού είναι «εξαιρετικά προβληματική». Είπε ότι η συνάδελφός του Lucy van Dorp στο UCL έχει ήδη τεκμηριώσει πολλούς μεταλλαγμένους κορωνοϊούς που εμφανίζονται επανειλημμένα στα μινκ, κανένας από τους οποίους δεν αφορά τους ανθρώπους. Ο ισχυρισμός ότι αυτό το στέλεχος μπορεί να είναι ανθεκτικό σε ένα εμβόλιο είναι «ηλίθιος», είπε. Τέτοιες μεταλλάξεις μπορεί να προκύψουν στους ανθρώπους όταν θα έχουμε ένα εμβόλιο, αλλά δεν θα εμφανιστούν στα μινκ, είπε.
Και αλλοι επιστήμονες απηχούσαν τις απόψεις του. Ο James Wood στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ στο Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσε ότι κατανοεί ότι η μετάλλαξη είναι στην ακίδα πρωτεΐνη, την οποία χρησιμοποιεί ο ιός για να εισέλθει στα κύτταρα και η οποία προκαλεί απόκριση αντισωμάτων. Ωστόσο, «η πραγματική επίπτωση των αλλαγών στην ακίδα πρωτεΐνης δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα και ως εκ τούτου είναι ασαφής. Είναι πολύ νωρίς για να πούμε ότι η αλλαγή θα προκαλέσει αποτυχία είτε των εμβολίων είτε της ανοσίας», είπε σε δήλωση.
Είναι πιθανό ο ιός να εξαπλωθεί σε άλλα ζώα; Ναι, αναφέρει το newscientist.com. Πάνω από 60 είδη θηλαστικών είναι γνωστό ότι είναι σίγουρα ή πιθανώς ευπαθή. Στην μεγάλη αυτή ομάδα περιλαμβάνονται από γορίλες και χιμπατζήδες έως αλεπούδες, αρκούδες πάντα και κοάλα. Ωστόσο δεν είναι έκπληξη αυτό που συμβαίνει, γράφει το άρθρο. Ακόμη και πριν συμβεί αυτό, οι ιολόγοι ανησυχούσαν για την «αντίστροφη διαρροή», που είναι όταν οι άνθρωποι μεταδίδουν τον ιό σε κατοικίδια ή άγρια ζώα. Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα πρόβλημα για τα ζώα καθώς ορισμένα είδη αρρωσταίνουν και πεθαίνουν. Θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει προβλήματα για εμάς, καθώς τα ζώα θα μπορούσαν να γίνουν μια νέα δεξαμενή ιών και να κάνουν την πανδημία ακόμη πιο δύσκολο να ελεγχθεί. Τα ζώα θα μπορούσαν επίσης να είναι το «έδαφος» για να μεταλλαχθεί ο ιός σε άλλο νέο κορωναϊό.
Mε πληροφορίες από BBC, Guardian, Reuters, New Scientist
