Ο Μαρκ Ρούτε, γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, δήλωσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν «σαφώς απογοητευμένος» από το γεγονός ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στον πόλεμο εναντίον του Ιράν, μετά από μια κλειστή συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη στην Ουάσινγκτον.
Μιλώντας στο CNN μετά την ιδιωτική συνάντησή του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, ο Ρούτε αρνήθηκε να πει απευθείας αν ο Τραμπ έθεσε το ενδεχόμενο της αποχώρησης από τη στρατιωτική συμμαχία λόγω του πολέμου με το Ιράν, αλλά περιέγραψε τη συζήτηση ως «πολύ ειλικρινή, πολύ ανοιχτή» μεταξύ «δύο καλών φίλων».
Η συνάντηση μεταξύ Τραμπ και Ρούτε πραγματοποιήθηκε σε μια ευαίσθητη στιγμή, λιγότερο από μια μέρα μετά την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για εκεχειρία δύο εβδομάδων. Η εύθραυστη συμφωνία επιτεύχθηκε αφού ο Τραμπ απείλησε να στοχεύσει τις πολιτικές υποδομές του Ιράν, προειδοποιώντας ότι «ολόκληρος ο πολιτισμός θα πεθάνει» αν η Τεχεράνη δεν επέτρεπε την ασφαλή διέλευση από το στενό μέχρι την προθεσμία της Τρίτης το βράδυ που είχε επιβάλει ο πρόεδρος.
Η επίσκεψη Ρούτε στην Ουάσινγκτον
Πριν από τη συνάντηση, ο Τραμπ είχε εντείνει την κριτική του προς τη 77χρονη συμμαχία, υπονοώντας ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να εξετάσουν το ενδεχόμενο αποχώρησης, αφού τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ αγνόησαν το αίτημά του για στρατιωτική βοήθεια προκειμένου να ανοίξει ξανά η κρίσιμη θαλάσσια οδός – το κλείσιμο της οποίας προκάλεσε ραγδαία άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.
«Μου είπε ξεκάθαρα τι σκέφτεται για τα γεγονότα των τελευταίων δύο εβδομάδων», δήλωσε ο Ρούτε σε συνέντευξή του στο CNN, αρνούμενος να απαντήσει σε συγκεκριμένες ερωτήσεις σχετικά με το αν ο Τραμπ εξέφρασε την επιθυμία να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ. «Η εικόνα είναι πολύπλοκη».
Αν και ο Ρούτε και ο Τραμπ είχαν σχετικά θερμές σχέσεις στο παρελθόν, η επίσκεψη δεν συνέβαλε ιδιαίτερα στην άμβλυνση της περιφρόνησης του προέδρου για τους διατλαντικούς στρατιωτικούς συμμάχους που δεν στήριξαν την Ουάσιγκτον κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.
Σε μια ανάρτηση στο Truth Social μετά τη συνάντηση, ο Τραμπ έγραψε: «ΤΟ ΝΑΤΟ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΚΕΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ, ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙ ΑΝ ΤΟ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΜΕ ΞΑΝΑ. ΘΥΜΗΘΕΙΤΕ ΤΗ ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ, ΑΥΤΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ, ΚΑΚΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΜΕΝΟ, ΚΟΜΜΑΤΙ ΠΑΓΟΥ!!!» Ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι οι τελευταίες του απογοητεύσεις με τη Συμμαχία «ξεκίνησαν» με την αντίθεσή τους στην επιθυμητή απόκτηση της Γροιλανδίας.
Νωρίτερα την Τετάρτη, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, αναγνώρισε ότι ο Τραμπ είχε συζητήσει την αποχώρηση από το ΝΑΤΟ. «Νομίζω ότι είναι κάτι που ο πρόεδρος θα συζητήσει σε λίγες ώρες με τον γενικό γραμματέα Ρούτε», είπε η Λέβιτ.
Ο Τραμπ είναι από καιρό επικριτής του ΝΑΤΟ και, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, είχε υπονοήσει ότι είχε την εξουσία να αποχωρήσει από τη Συμμαχία με δική του πρωτοβουλία. Ωστόσο, το Κογκρέσο ψήφισε το 2023 νόμο που απαγορεύει σε οποιονδήποτε πρόεδρο των ΗΠΑ να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ χωρίς την έγκρισή του.
Η ουσία της δέσμευσης που αναλαμβάνουν τα 32 κράτη μέλη του ΝΑΤΟ είναι μια συμφωνία αμοιβαίας άμυνας, σύμφωνα με την οποία μια επίθεση εναντίον ενός κράτους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Η μόνη φορά που ενεργοποιήθηκε ήταν το 2001, για να στηρίξει τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.
Παρά ταύτα, ο Τραμπ έχει διαμαρτυρηθεί, κατά τη διάρκεια του πολέμου που ο ίδιος επέλεξε να διεξάγει με το Ιράν, ότι το ΝΑΤΟ έχει δείξει ότι δεν θα σταθεί στο πλευρό των ΗΠΑ.
Ο δυσεπίλυτος πόλεμος στο Ιράν
Πριν από τη συνάντηση, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μιτς Μακόνελ εξέδωσε δήλωση υπέρ της συμμαχίας, λέγοντας: «Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έστειλαν τους νέους στρατιώτες τους να πολεμήσουν και να πεθάνουν στο πλευρό των Αμερικανών στο Αφγανιστάν και το Ιράκ». Ο Μακόνελ, ο οποίος συμμετέχει σε επιτροπή που εποπτεύει τις αμυντικές δαπάνες, προέτρεψε τον Τραμπ να είναι «σαφής και συνεπής» και είπε ότι δεν είναι προς το συμφέρον της Αμερικής να «αφιερώνει περισσότερο χρόνο στο να καλλιεργεί μνησικακίες με συμμάχους που μοιράζονται τα συμφέροντά μας παρά στο να αποτρέπει αντιπάλους που μας απειλούν».
Δεν είναι σαφές αν η κυβέρνηση Τραμπ θα αμφισβητήσει τον νόμο που απαγορεύει στον πρόεδρο να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ. Όταν ψηφίστηκε ο νόμος, υποστηρίχθηκε από τον σημερινό υπουργό Εξωτερικών του Τραμπ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος τότε ήταν γερουσιαστής από τη Φλόριντα.
Ο Ρούμπιο συναντήθηκε ξεχωριστά με τον Ρούτε το πρωί της Τετάρτης στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Σε δήλωσή του, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι ο Ρούμπιο και ο Ρούτε συζήτησαν τον πόλεμο με το Ιράν, καθώς και τις προσπάθειες των ΗΠΑ να διαπραγματευτούν το τέλος του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και την «αύξηση του συντονισμού και της κατανομής του βάρους με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ».
Η συμμαχία έχει κλονιστεί τον τελευταίο χρόνο, καθώς ο Τραμπ μείωσε τη στρατιωτική υποστήριξη των ΗΠΑ προς την Ουκρανία στον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας και απείλησε να καταλάβει τη Γροιλανδία από τη Δανία.
Ωστόσο, οι πιέσεις του Τραμπ προς το ΝΑΤΟ εντάθηκαν μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Ο πρόεδρος επέμεινε ότι η διασφάλιση των Στενών του Ορμούζ δεν αποτελεί καθήκον των ΗΠΑ, αλλά ευθύνη των χωρών που εξαρτώνται από τη ροή πετρελαίου μέσω αυτού.
«Πηγαίνετε στο στενό και απλά καταλάβετέ το», είπε ο Τραμπ την περασμένη εβδομάδα.
Ο Τραμπ εξοργίστηκε επίσης όταν οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ, η Ισπανία και η Γαλλία, απαγόρευσαν ή περιόρισαν τη χρήση του εναερίου χώρου τους ή των κοινών στρατιωτικών εγκαταστάσεων για τις ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν. Ωστόσο, αυτές και άλλες χώρες συμφώνησαν να βοηθήσουν με μια διεθνή συμμαχία για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ όταν τελειώσει η σύγκρουση.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο οποίος αποτελεί ιδιαίτερη πηγή εκνευρισμού για τον Τραμπ, πρόκειται να ταξιδέψει στον Κόλπο για να υποστηρίξει την κατάπαυση του πυρός. Το Ηνωμένο Βασίλειο εργάζεται για την ανάπτυξη ενός σχεδίου ασφάλειας για τα Στενά μετά τη σύγκρουση.
Με πληροφορίες, από Guardian, Associated Press και CNN
