Κανείς δεν θα ήθελε να δουλεύει χωρίς να πληρώνεται ή, ακόμη χειρότερα, να πρέπει να πληρώνει για να βρίσκεται σε έναν χώρο εργασίας.
Ωστόσο, το να πληρώνουν εταιρείες για να κάνουν πως δουλεύουν έχει γίνει δημοφιλές ανάμεσα σε νέους άνεργους στην Κίνα. Η εξέλιξη αυτή έρχεται εν μέσω της αργής οικονομίας και της δυσκολίας εύρεσης εργασίας στη χώρα. Η ανεργία στους νέους παραμένει υψηλή, πάνω από 14%.
Δεδομένου ότι οι πραγματικές δουλειές είναι όλο και πιο δύσκολο να βρεθούν, μερικοί νέοι προτιμούν να πληρώνουν για να πάνε σε ένα γραφείο παρά να μένουν απλώς στο σπίτι.
Ο Σούι Ζούο, 30 ετών, είχε μια επιχείρηση τροφίμων που απέτυχε το 2024. Τον Απρίλιο φέτος άρχισε να πληρώνει 30 γιουάν (περίπου 3,80 ευρώ) την ημέρα για να πηγαίνει σε ένα ψεύτικο γραφείο που λειτουργεί η εταιρεία “Pretend To Work Company” στην πόλη Ντόνγκουαν, 114 χιλιόμετρα βόρεια του Χονγκ Κονγκ.
Εκεί συναντάει πέντε "συναδέρφους" που κάνουν το ίδιο. «Νιώθω πολύ ευτυχισμένος», λέει ο Ζούο. «Είναι σαν να δουλεύουμε μαζί ως ομάδα».
Τέτοιες επιχειρήσεις εμφανίζονται πλέον σε μεγάλες πόλεις της Κίνας, όπως η Σενζέν και η Σανγκάη. Συχνά μοιάζουν με πλήρως λειτουργικά γραφεία, εξοπλισμένα με υπολογιστές, πρόσβαση στο διαδίκτυο, αίθουσες συνεδριάσεων και χώρους για τσάι.
Και αντί οι παρευρισκόμενοι απλώς να κάθονται άπραγοι, μπορούν να χρησιμοποιούν τους υπολογιστές για να ψάχνουν δουλειά ή να προσπαθούν να ξεκινήσουν τις δικές τους επιχειρήσεις. Μερικές φορές το ημερήσιο κόστος, συνήθως μεταξύ 30 και 50 γιουάν, περιλαμβάνει γεύμα, σνακ και ποτά.
Ο δρ Κρίστιαν Γιαο, ανώτερος λέκτορας στο Τμήμα Διοίκησης της Victoria University of Wellington στη Νέα Ζηλανδία, είναι ειδικός στην κινεζική οικονομία.
«Το φαινόμενο του να προσποιείσαι ότι δουλεύεις είναι πλέον πολύ κοινό», λέει. «Λόγω της οικονομικής μετάβασης και της ασυμφωνίας μεταξύ εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας, οι νέοι χρειάζονται τέτοιους χώρους για να σκεφτούν τα επόμενα βήματά τους ή για να κάνουν διάφορες μικρές δουλειές ως μεταβατικό στάδιο. Οι εταιρείες ψεύτικων γραφείων είναι μια από τις λύσεις αυτής της μετάβασης».
Ο Σούι Ζούο ανακάλυψε την εταιρεία Pretend To Work ενώ περιηγούταν σε μια πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης, το Xiaohongshu. Είπε ότι ένιωσε πως το περιβάλλον γραφείου θα βελτιώσει την αυτοπειθαρχία του. Τώρα βρίσκεται εκεί πάνω από τρεις μήνες.
Οι παρευρισκόμενοι μπορούν να πηγαίνουν και να φεύγουν όποτε θέλουν, αλλά ο Ζούο συνήθως φτάνει στο γραφείο μεταξύ 8 και 9 το πρωί. Μερικές φορές φεύγει στις 11 το βράδυ, μόνο αφού φύγει ο διευθυντής της εταιρείας.
Προσθέτει πως οι άλλοι εκεί έχουν γίνει πια φίλοι του. Όταν κάποιος είναι απασχολημένος, π.χ. ψάχνει δουλειά, δουλεύει σκληρά, ενώ όταν έχει ελεύθερο χρόνο κουβεντιάζουν, αστειεύονται και παίζουν παιχνίδια. Συχνά τρώνε μαζί μετά τη δουλειά.
Ο Ζουο λέει ότι του αρέσει αυτό το ομαδικό πνεύμα και είναι πολύ πιο ευτυχισμένος από πριν.
Ο δρ Μπιάο Σιάνγκ, διευθυντής του Ινστιτούτου Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Max Planck στη Γερμανία, λέει πως η τάση της Κίνας να προσποιείται ότι δουλεύει προέρχεται από ένα «αίσθημα απογοήτευσης και αδυναμίας» λόγω της έλλειψης ευκαιριών εργασίας.
«Το να προσποιείσαι ότι δουλεύεις είναι ένα καβούκι που βρίσκουν οι νέοι για να αποστασιοποιηθούν λίγο από την κυρίαρχη κοινωνία και να δημιουργήσουν λίγο χώρο για τον εαυτό τους».
Ο ιδιοκτήτης της εταιρείας Pretend To Work δηλώνει: «Αυτό που πουλάω δεν είναι μια θέση εργασίας, αλλά την αξιοπρέπεια του να μην είσαι άχρηστος», λέει.
Κι ο ίδιος είχε μείνει άνεργος στο παρελθόν, μετά το κλείσιμο της προηγούμενης λιανικής επιχείρησής του κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid. «Ήμουν πολύ καταθλιπτικός και λίγο αυτοκαταστροφικός», θυμάται. «Ήθελες να αλλάξεις την κατάσταση, αλλά ήσουν αδύναμος».
Τον Απρίλιο του 2025 ξεκίνησε να προωθεί την εταιρεία Pretend To Work και μέσα σε ένα μήνα όλες οι «θέσεις εργασίας» ήταν γεμάτες. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να κάνουν αίτηση για να γίνουν δεκτοί.
Το 40% των πελατών είναι πρόσφατοι απόφοιτοι πανεπιστημίου που πηγαίνουν για να βγάλουν φωτογραφίες και να αποδείξουν την πρακτική τους εμπειρία στους καθηγητές τους. Μικρός αριθμός έρχεται για να αντιμετωπίσει την πίεση από τους γονείς τους.
Το υπόλοιπο 60% είναι ελεύθεροι επαγγελματίες, πολλοί από τους οποίους είναι ψηφιακοί νομάδες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που εργάζονται για μεγάλες εταιρείες ηλεκτρονικού εμπορίου και διαδικτυακούς συγγραφείς. Η μέση ηλικία τους είναι περίπου 30, με τους νεότερους να είναι 25. Επίσημα, αυτοί οι εργαζόμενοι χαρακτηρίζονται ως «επαγγελματίες ευέλικτης απασχόλησης», μια κατηγορία που περιλαμβάνει επίσης οδηγούς ταξί και φορτηγατζήδες.
Με πληροφορίες από BBC
