Το Ιράν έχει «παγώσει» τη διαδικασία εφαρμογής ενός νέου, πιο αυστηρού νόμου σχετικά με την υποχρεωτική μαντίλα ή χιτζάμπ για τις γυναίκες, σύμφωνα με δηλώσεις αξιωματούχου.
Το αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο, το οποίο εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο τον Σεπτέμβριο του 2023, δεν θα σταλεί στην κυβέρνηση όπως είχε προγραμματιστεί αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με έναν από τους αντιπροέδρους της χώρας.
Το νομοσχέδιο προβλέπει βαρύτερες ποινές για τις γυναίκες που αρνούνται να φορέσουν μαντίλα, καθώς και για τις επιχειρήσεις που τις εξυπηρετούν.
Οι κυρώσεις αυτές είχαν ήδη απορριφθεί από τον μεταρρυθμιστή πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος προσπαθεί να επανακινήσει τις συνομιλίες με τη Δύση σχετικά με τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στο Ιράν λόγω του πυρηνικού του προγράμματος.
«Σύμφωνα με τις συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν, αποφασίστηκε ότι προς το παρόν το νομοσχέδιο αυτό δεν θα παραπεμφθεί στην κυβέρνηση από το κοινοβούλιο», δήλωσε ο Σαχράμ Νταμπίρι, αντιπρόεδρος υπεύθυνος για κοινοβουλευτικές υποθέσεις, σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στην εφημερίδα Ham Mihan, φιλομεταρρυθμιστικής κατεύθυνσης.
Η απόφαση για την αναστολή του νομοσχεδίου - τουλάχιστον προσωρινά - ελήφθη από ανώτατα εκτελεστικά, νομοθετικά και δικαστικά όργανα, πρόσθεσε ο Νταμπίρι.
«Αυτή τη στιγμή δεν είναι εφικτή η εφαρμογή του νομοσχεδίου», είπε, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Αν το νομοσχέδιο είχε σταλεί στην κυβέρνηση, ο πρόεδρος του Ιράν θα είχε πολύ περιορισμένα περιθώρια. Βάσει νόμου, θα ήταν υποχρεωμένος να το εγκρίνει εντός πέντε ημερών, και στη συνέχεια ο νόμος θα ετίθετο σε ισχύ μέσα σε 15 ημέρες. Ο πρόεδρος δεν έχει δικαίωμα να ασκήσει βέτο.
Ο Πεζεσκιαν θα μπορούσε να προσπαθήσει να πείσει τον Ανώτατο Ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, 85 ετών, που έχει τον τελικό λόγο σε όλα τα ζητήματα του κράτους, να σταματήσει την προώθηση του νομοσχεδίου.
Αν ο νόμος είχε τεθεί σε ισχύ, ο πρόεδρος θα μπορούσε επίσης να αρνηθεί να τον εφαρμόσει ή να καλέσει την αστυνομία να μην τον επιβάλει, προκαλώντας πιθανή συνταγματική κρίση την οποία οι σκληροπυρηνικοί θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν για να τον αποδυναμώσουν.
Ο ίδιος ο πρόεδρος είχε δηλώσει νωρίτερα ότι το νομοσχέδιο έχει «πολλά ζητήματα και ασάφειες».
Η Μάχσα Αμινί πέθανε στις 16 Σεπτεμβρίου 2022, μετά τη σύλληψή της από την αστυνομία ηθών της χώρας, επειδή φέρεται να μην φορούσε σωστά τη μαντίλα της, σύμφωνα με τα πρότυπα των αρχών.
Το Ιράν αρνείται οποιαδήποτε ευθύνη για τον θάνατό της και υποστηρίζει ότι δεν υπήρξε ξυλοδαρμός. Ωστόσο, ερευνητές των Ηνωμένων Εθνών κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η Αμινί «υπέστη σωματική βία που οδήγησε στον θάνατό της», ευθύνη που αποδόθηκε στην αστυνομία ηθών.
Η πολύμηνη καταστολή που ακολούθησε τον θάνατο της Αμινί στοίχισε τη ζωή σε πάνω από 500 ανθρώπους, ενώ πάνω από 22.000 συνελήφθησαν.
Έκτοτε, οι γυναίκες στους δρόμους του Ιράν αγνοούν ολοένα και περισσότερο τον ισχύοντα νόμο για τη μαντίλα, κυκλοφορώντας δημόσια με τα μαλλιά ακάλυπτα, παρά τον κίνδυνο σύλληψης ή παρενόχλησης.
Το νέο νομοσχέδιο, που αποτελείται από 74 άρθρα, προέβλεπε πρόστιμα 800 δολαρίων για την πρώτη παράβαση και 1.500 δολαρίων για τη δεύτερη, ενώ για τρίτη παράβαση επιβαλλόταν ποινή φυλάκισης έως και 15 ετών.
Επιπλέον, διάσημα πρόσωπα και δημόσιες φιγούρες θα μπορούσαν να δουν κατάσχεση του 8% της καθαρής περιουσίας τους, ενώ οι επιχειρήσεις που εξυπηρετούν γυναίκες χωρίς μαντίλα θα κινδύνευαν με πρόστιμα ή λουκέτο. Θα μπορούσαν επίσης να επιβληθούν απαγορεύσεις ταξιδιών για τους παραβάτες.
Ο νόμος θα επέτρεπε επίσης σε αλλοδαπούς υπηκόους, συμπεριλαμβανομένων των εκατομμυρίων Αφγανών που ζουν στο Ιράν, να λειτουργούν ως πληροφοριοδότες, αναφέροντας γυναίκες που δεν φορούν μαντίλα.
Οι ιδιοκτήτες επιχειρήσεων και οδηγοί ταξί θα ενθαρρύνονταν να αναφέρουν γυναίκες χωρίς μαντίλα, διαφορετικά θα αντιμετώπιζαν χρηματικά πρόστιμα.
Η έκταση του νομοσχεδίου, που θα ίσχυε για τρία χρόνια, θεωρείται εξαιρετικά εκτεταμένη ακόμα και για τα δεδομένα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Περιλαμβάνει ακόμη και διατάξεις που επιτρέπουν στην αστυνομία πρόσβαση σε ιδιωτικό υλικό από κάμερες ασφαλείας, καθώς και σε πλάνα που έχουν καταγραφεί από τις δυνάμεις ασφαλείας, το Υπουργείο Άμυνας και την πολιτική υπηρεσία πυρηνικής ενέργειας της χώρας.
Με πληροφορίες από AP News
