Για συνέργεια σε εγκλήματα πολέμου και χρηματοδότηση της τρομοκρατίας πρέπει να διώκονται όσοι πωλούν αρχαιότητες που εκλάπησαν από εμπόλεμες ζώνες. Αυτό ζητά το Ίδρυμα Κλούνεϊ για τη Δικαιοσύνη.
«Το παράνομο εμπόριο αρχαιοτήτων δεν είναι ένα έγκλημα χωρίς θύματα», τόνισε η Άνια Νεϊστάτ, νομική διευθύντρια του The Docket, προγράμματος του ιδρύματος που έχουν δημιουργήσει η Αμάλ και ο Τζορτζ Κλούνεϊ.
Η Νεϊστάτ παρουσίασε στην Ουάσινγκτον έρευνα για τη διακίνηση πολιτιστικών θησαυρών από το Ιράκ, τη Συρία, την Υεμένη και τη Λιβύη, που στη συνέχεια πουλήθηκαν στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Το εμπόριο αυτό, που ελέγχεται από ένοπλες οργανώσεις- όπως το Ισλαμικό Κράτος και η Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ, πρώην παρακλάδι της Αλ Κάιντα στη Συρία- τους επιτρέπει με τα έσοδα να αγοράζουν όπλα και να χρηματοδοτούν επιθέσεις, εξήγησε η Άνια Νεϊστάτ.
Την εποχή που το Ισλαμικό Κράτος είχε τον έλεγχο εδαφών της Συρίας και του Ιράκ (2011-16), ίδρυσε ένα «υφυπουργείο» αρχαιοτήτων το οποίο χορηγούσε άδειες σε άτομα που λεηλατούσαν αρχαιολογικούς χώρους και στη συνέχεια επέβαλε φόρους στην πώληση των αντικειμένων.
Τα κλεμμένα αντικείμενα περνούσαν από την Τουρκία, τον Λίβανο, την ανατολική Ευρώπη ή την Ταϊλάνδη για να καταλήξουν σε εμπόρους έργων τέχνης ή να πουληθούν διαδικτυακά, σε ιδιωτικές αγοραπωλησίες.
Η αρχαιοκαπηλία θεωρείται έγκλημα πολέμου από τις Συμβάσεις της Γενεύης για την προστασία των θυμάτων πολέμου, από το Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, υπογράμμισε η Μανέλ Σιμπάν, δικηγόρος του ιδρύματος.
Τα περισσότερα από τα αντικείμενα που εντοπίζονται και κατάσχονται επιστρέφονται τελικά στις χώρες όπου ανήκουν. Όμως, οι μεταπωλητές δεν διώκονται για τις πράξεις τους και δεν θεωρούνται εγκληματίες πολέμου, σύμφωνα με το ίδρυμα.
Οι ποινικές διώξεις είναι «ένα θεμελιώδες στοιχείο για να σπάσει ο κύκλος» του λαθρεμπορίου και να διασφαλιστεί ότι θα εξαρθρωθούν τα κυκλώματα, για να σταματήσει η λεηλασία, τόνισε η Νεϊστάτ.
Πρόσφατα οι γαλλικές αρχές ξεκίνησαν προκαταρκτική έρευνα σε βάρος του Ζαν-Λικ Μαρτινέ, πρώην διευθυντή του Λούβρου, για διακίνηση αρχαιοτήτων που προέρχονταν από τη Μέση ή την Εγγύς Ανατολή.
Στο πλαίσιο της έρευνας από την αμερικανική δικαιοσύνη κατασχέθηκαν πέντε αιγυπτιακές αρχαιότητες που ήταν στην κατοχή του Μητροπολιτικού Μουσείο της Νέας Υόρκης, αλλά πιθανότατα προέρχονταν από αρχαιοκαπηλία.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ/ AFP
